در پی اظهارات ترامپ مبنی بر آغاز مذاکرات با ایران برای دستیابی به توافق پایان درگیریها، گزارشهای متناقضی از پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا منتشر شده است. از یک سو ترامپ میگوید که دو طرف به حصول توافق نزدیکاند و از سوی دیگر والاستریت ژورنال از افزایش سطح مطالبات از سوی تهران خبر میدهد.
به گزارش والاستریت ژورنال، نمایندگان ایران به دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا گفتهاند که مطالبات سطح بالایی برای بازگشت به مذاکرات بر سر توافق آتشبس دارند.
بنابر این گزارش، به نقل از منابع آگاه، سپاه پاسداران در درون ساختار در هم کوبیده حکومت ایران قدرت را قبضه کرده و خواستههایی مانند تعطیلی همه پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و پرداخت غرامت بابت حملات به ایران را مطرح کرده است.
بنابر این گزارش، دیگر خواستههای مطرحشده از سوی ایران عبارتند از:
- ایجاد نظم جدیدی برای تنگه هرمز که همانند رویه مصر در قبال کانال سوئز، به ایران اجازه دهد از کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند.
- دریافت تضمینهایی مبنی بر این که جنگ دوباره از سر گرفته نخواهد شد و همچنین پایان حملات اسرائیل به حزبالله لبنان.
- لغو همه تحریمهای ایران.
- اعطای مجوز به ایران برای حفظ برنامه موشکی بدون هیچگونه مذاکرهای برای محدود کردن آن.
بنابر این گزارش، یک مقام آمریکایی این خواستهها را مضحک و غیرواقعبینانه توصیف کرده است. به گفته مقامات عرب و آمریکایی، چنین موضعگیریهایی رسیدن به توافق با تهران را نسبت به پیش از آغاز جنگ دشوارتر میکند.
به گفته این مقامات، دور تازه پیامها اواخر هفته گذشته از طریق میانجیها در خاورمیانه به دو طرف منتقل شده است و آمریکا و ایران تماس مستقیم ندارند.
پیشنهاد ۱۵ مادهای ترامپ
گزارش والاستریت ژورنال در حالی منتشر میشود که دونالد ترامپ روز دوشنبه گفت که مذاکرات با ایران برای دستیابی به توافق پایان جنگ در جریان است.
به گزارش رسانههای آمریکایی و اسرائیلی، ایالات متحده طرح ۱۵ مادهای برای آتشبس در جنگ را با اسرائیل در میان گذاشته و مدعی شده که ایران با بسیاری از مفاد کلیدی آن موافقت کرده است. با این حال تاکنون هیچ مدرک ملموسی مبنی بر موافقت تهران با این پیشنهاد ارائه نشده است.
به گزارش اکسیوس به نقل از دو منبع اسرائیلی، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور نگران است که آقای ترامپ به توافقی تن دهد که به مراتب پایینتر از اهداف اسرائیل باشد و با امتیازدهی قابلتوجه به تهران، توان اسرائیل برای حمله به ایران را محدود کند.
به گفته یک منبع دیگر، رهبران اسرائیل نسبت به این ادعا که ایران واقعا حاضر به امتیازدهی مورد ادعای آمریکا شده باشد، تردید دارند.
آقای ترامپ روز سهشنبه گفت که اگرچه بسیاری از رهبران ایران کشته شدهاند، اما آمریکا با «افراد درستی» در حال گفتگو است و آنها «بهشدت میخواهند به توافق برسند.»
با این حال، مقامات ایرانی در اظهارات علنی خود ضمن رد ادعای آقای ترامپ درباره مذاکرات پشتپرده، تایید کردهاند که پیشنهادهایی از سوی آمریکا از طریق میانجیها منتقل شده است.
به گزارش اکسیوس به نقل از یک منبع آمریکایی، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، به آقای ترامپ گفته است که ایرانیها با چند بند کلیدی، از جمله واگذاری ذخایر اورانیوم با غنای بالا، موافقت کردهاند. این میتواند امتیازی بزرگ باشد، اما هنوز روشن نیست آیا کسی در تهران که اختیار تصمیمگیری داشته باشد واقعا چنین پیشنهادی داده است یا نه.
این منبع گفت: «استیو و جرد تلاش کردند یک کانال معتبر برای مذاکره با ایران ایجاد کنند، اما هنوز خیلی زود است که بگوییم چه اتفاقی خواهد افتاد و آیا آنها واقعا به یک کانال واقعی و قابل اتکا دست یافتهاند یا نه.»
این درحالی است که سیانان شامگاه سهشنبه به نقل از دو منبع منطقهای گزارش داد که نمایندگان ایران به دولت آقای ترامپ گفتهاند که نمیخواهند مجددا با استیو ویتکاف و جرد کوشنر وارد مذاکره شوند و ترجیح میدهند با جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا تعامل کنند.
یکی از این منابع گفت: «تصور این است که آقای ونس قصد دارد این درگیری را به پایان برساند.»
منبع دوم گفت: «مقامات ایرانی مجبورند با هرکس که دولت تصمیم بگیرد بفرستد مذاکره کنند، اما این بدان معنا نیست که ترجیحی ندارند.»
ابهام درباره طرف ایرانی
اگرچه آمریکا میگوید ایران با بسیاری از مفاد پیشنهاد موافقت کرده است، اما مقامات اسرائیلی بهشدت نسبت به این ادعا تردید دارند. همچنین مشخص نیست که این تعهدات را چه کسی از طرف ایران پذیرفته است.
این در حالی است که جمهوری اسلامی پیشتر بسیاری از خواستههای آمریکا را رد کرده بود و بنابر ارزیابی اطلاعاتی اسرائیل، هنوز شکاف گستردهای میان مواضع طرفین وجود دارد.
به گزارش اکسیوس، حتی در بالاترین سطوح دولت آقای ترامپ هم افراد بسیار اندکی میدانند که درباره ارتباطات با مقامات ایرانی واقعا چه اتفاقاتی میگذرد.
به گفته یک منبع آگاه، استیو ویتکاف و جرد کوشنر مستقیما با آقای ترامپ در تماس بودند و افراد بسیار کمی از جزئیات موضوع آگاه هستند.
به گفته دو مقام اسرائیلی، مقامات این کشور در روزهای اخیر اطلاعاتی بهدست آوردهاند که نشان میدهد بین آمریکا و ایران «اتفاقی در حال شکلگیری است» اما چیزی فراتر از این در دست ندارند.
به گفته یک منبع اسرائیلی و یک منبع آگاه دیگر، آمریکا در انتظار تصمیم ایران و شاید شخص مجتبی خامنهای است که آیا این هفته وارد گفتگو خواهد شد یا نه.
همچنین مشخص نیست که چه کسانی از دو طرف در این گفتگوها حضور خواهند داشت و آیا این مذاکرات با حضور جیدی ونس و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که به باور کاخ سفید یکی از بلندپایهترین گزینهها برای میانجیگری از سوی ایران است، برگزار خواهد شد، یا نمایندگان سطح پایینتر باهم دیدار خواهند کرد.
به گفته دو مقام اسرائیلی، یکی از کشورهای میانجی پیشنهاد آتشبسی موقت را برای فراهم شدن فرصت مذاکرات مفصل داده است، اما دولت آقای ترامپ فعلا ترجیح میدهد در میانه آتش و جنگ مذاکره کند تا اهرم فشار خود را حفظ کند
به گزارش اکسیوس، چه مذاکرات انجام شود و چه نه، مقامات آمریکایی و اسرائیلی جنگ را برای دو تا سه هفته دیگر برنامهریزی میکنند.