به گزارش فایننشالتایمز به نقل از منابع اطلاعاتی غربی، روسیه در آستانه تکمیل نخستین مرحله ارسال محمولههایی شامل پهپاد، دارو و مواد غذایی به ایران است.
به گفته دو مقام آگاه، مقامات ارشد ایران و روسیه تنها چند روز پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، مذاکرات محرمانهای را درباره تحویل این پهپادها آغاز کردند. روند آمادهسازی این محمولهها از اوایل ماه مارس آغاز شد و انتظار میرود که تا پایان این ماه تکمیل شود.
آگهی
آگهی
به گفته منابع آگاه، مسکو که روابط نزدیکی با تهران دارد، تاکنون با ارسال تصاویر ماهوارهای و دادههای هدفگیری و پشتیبانی اطلاعاتی از جمهوری اسلامی ایران حمایت کرده است. با این حال، ارسال تسلیحاتی چون پهپادها نخستین شواهد موجود از تمایل مسکو برای ارائه حمایت تسلیحاتی از ایران است.
دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در پاسخ به پرسشی درباره ارسال پهپادها به ایران گفت: «در حال حاضر اخبار جعلی بسیاری منتشر میشود. تنها چیزی که حقیقت دارد این است که ما به گفتگو با رهبری ایران ادامه میدهیم.»
به گفته یک مقام ارشد غربی، مسکو نه تنها برای تقویت توان رزمی جمهوری اسلامی ایران، بلکه برای تضمین ثبات سیاسی رژیم ایران نیز وارد عمل شده است.
از آغاز درگیریها، مسکو بهصورت علنی بر ارائه کمکهای بشردوستانه تاکید کرده و هفته گذشته اعلام کرد که ۱۳ تن دارو را از طریق آذربایجان به ایران فرستاده است و قصد دارد به ارسال چنین محمولههایی ادامه دهد.
ایران استفاده از پهپادهای انتحاری برای حملات به اهداف مختلف در خاورمیانه را به یکی از عناصر اصلی راهبرد نظامی خود تبدیل کرده است و از آغاز درگیریها تاکنون بیش از سه هزار فروند از چنین پهپادهایی را پرتاب کرده است. ایران خود توان تولید انبوه این پهپادها را دارد.
از آغاز جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۳، روسیه نیز تولید پهپادهای انتحاری را بر اساس مدل ایرانی آغاز کرده است. با این حال، روسیه به گونهای این پهپادها را ارتقا داده است که بتوانند هم از سامانههای پدافند هوایی عبور کنند و هم محمولههای سنگینتری را حمل کنند.
آنتونیو جوستوتزی، پژوهشگر ارشد موسسه سلطنتی خدمات متحد (RUSI) درباره توانایی نظامی رژیم ایران گفت: «آنها نیازی به تعداد بیشتر پهپاد ندارند، بلکه به پهپاد بهتر احتیاج دارند و به دنبال قابلیتهای پیشرفتهتر هستند.»
آقای جوستوتزی گفت که بهطور مستقل از منابعی در داخل سپاه پاسداران شنیده است که بلافاصله پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، گفتگوها با روسیه درباره تحویل پهپادها آغاز شد.
به گفته یک مقام امنیتی غربی، هنوز مشخص نیست که روسیه در ماه جاری دقیقا با ارسال چه پهپادهایی به ایران موافقت کرده است. به گفته او، به نظر میرسد که مسکو در حال حاضر تنها بتواند پهپاد «گران-۲» را که مدل ارتقایافته پهپاد «شاهد-۱۳۶» ایران است، تحویل دهد.
این گزارش در حالی منتشر میشود که والاستریت ژورنال شامگاه سهشنبه در گزارشی اعلام کرد که اسرائیل هفته گذشته با حمله به اهدافی در بندر انزلی، مسیر کلیدی انتقال محمولههای نظامی میان ایران و روسیه را هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که چهارشنبه گذشته به دهها هدف در بندر انزلی از جمله کشتیهای جنگی، تاسیسات بندر و یک مرکز فرماندهی و یک کارگاه کشتیسازی حمله کرده است.
نیکول گراژفسکی، پژوهشگر روابط ایران و روسیه و استاد دانشگاه «سیانسپو» پاریس گفت که تهران ممکن است بخواهد با مهندسی معکوس پهپادهای ارسالی روسیه، سامانههای بومی خود را ارتقا دهد.
او افزود که تسلیحات پیشرفته روسی همچنین میتواند اثربخشی حملات پهپادی ایران را افزایش دهد، بهویژه اگر تهران زمان کافی برای ادغام این فناوری در سامانههای داخلی خود نداشته باشد.
خانم گراژفسکی گفت: «روسها پهپادهای شاهد را از جمله با اصلاحاتی در موتور، ناوبری و قابلیتهای ضد اخلال بهطور چشمگیری ارتقا دادهاند. بنابراین این سامانهها همین حالا هم از نمونههایی که ایران در داخل تولید میکرد پیشرفتهتر هستند.»
تهران همچنین خواستار قابلیتهای پیشرفتهتر پدافند هوایی از روسیه شده و این دو در ماه دسامبر توافقی را برای تحویل سه ساله ۵۰۰ پرتابگر قابلحمل «وربا» و دو هزار و ۵۰۰ موشک 9M336 امضا کردند.
با این حال، به گفته مقامهای کنونی و پیشین غربی، روسیه درخواستهای ایران برای سامانه پدافند هوایی پیشرفته «اس-۴۰۰» (S-400) را رد کرده است.
به گفته این مقامات، کرملین احتمالا چنین اقدامی را عامل تشدید تنش با آمریکا میبیند. ارتش ایران برای استفاده از سامانه پیچیده S-400 به آموزش و راهنماییهای گسترده نیاز خواهد داشت و این به این معنا خواهد بود که نیروهای روسی عملا در شرایط جنگی جنگندههای آمریکایی را هدف میگیرند.