به گزارش والاستریت ژورنال به نقل از منابع آگاه، روسیه در حال گسترش تبادل اطلاعات و همکاری نظامی با ایران است و با ارائه تصاویر ماهوارهای و فناوری پیشرفته پهپادی به جمهوری اسلامی ایران در هدف قرار دادن مواضع نیروهای آمریکایی در منطقه کمک میکند.
بنابر این گزارش، مسکو در تلاش است نزدیکترین شریک خود در خاورمیانه را در درگیری نظامی با آمریکا و اسرائیل نگه دارد و جنگی را که هم از نظر نظامی و هم اقتصادی به سود روسیه بوده است، طولانیتر کند.
آگهی
آگهی
به گفته این منابع، از جمله یک مقام اطلاعاتی اروپایی، فناوری ارائهشده به ایران شامل قطعات تقویتشده پهپادهای شاهد است که با هدف بهبود ارتباطات، ناوبری و هدفگیری طراحی شدهاند. روسیه همچنین با تکیه بر تجربه خود در استفاده از پهپادها در جنگ اوکراین، راهنماییهای تاکتیکی درباره تعداد پهپادهای مورد استفاده در عملیات و ارتفاع مناسب برای حمله به تهران را ارائه کرده است.
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که روسیه اطلاعات مکانی مواضع نیروهای آمریکایی و همچنین متحدان منطقهای واشنگتن را در اختیار ایران قرار داده است. به گفته این مقام اطلاعاتی اروپایی و یک دیپلمات خاورمیانهای، این همکاری در روزهای نخست جنگ تعمیق شده و روسیه اخیرا تصاویر ماهوارهای را مستقیما در اختیار ایران گذاشته است.
به گفته تحلیلگران، این کمک مشابه اطلاعاتی است که آمریکا و متحدان اروپاییاش در سالهای اخیر در اختیار اوکراین گذاشتهاند. به گفته این افراد، کشورهای خلیج فارس بر این باورند که کمکهای مسکو در حملات اخیر ایران به سامانههای راداری ایالات متحده در منطقه، از جمله حمله به رادار هشدار زودهنگام سامانه پدافند هوایی «تاد» (THAAD) در اردن و اهداف دیگری در بحرین، کویت و عمان یاری رسانده است.
تصاویر ماهوارهای چه اطلاعاتی در اختیار ایران میگذارد؟
تصاویر ماهوارهای جزئیات دقیقتری درباره وضعیت و جابهجایی اهداف زمینی و دریایی ارائه میدهند. این اطلاعات هم پیش از حمله برای هدف قرار دادن و هم پس از اصابت برای ارزیابی خسارت مفید است.
جیم لمسون، پژوهشگر کینگز کالج لندن و تحلیلگر پیشین آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و متخصص توان نظامی ایران، گفت: «اگر تصاویری که روسها ارائه میکنند حاوی جزئیات برخی از هواپیماها،. انبار مهمات، تجهیزات پدافند هوایی و تحرکات دریایی باشد که برای رژیم ایران ارزش اطلاعاتی دارد، واقعا به آنها کمک خواهد کرد.»
به گفته یک مقام آمریکایی، روسیه این دادهها را از طریق ناوگانی از ماهوارههایی به دست میآورد که وظیفه فراهم کردن اطلاعات برای عملیات نظامی را بر عهده دارند. این ناوگان زیر نظر نیروی هوافضای روسیه اداره میشود.
به گزارش والاستریت ژورنال، عملکرد ایران در هدف قرار دادن تجهیزات نظامی آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس در جریان جنگ کنونی در مقایسه با جنگ ۱۲ روزه، بهتر بوده است. به گفته تحلیلگران، حملات پهپادی ایران که با هدف ایجاد اختلال در رادارها پیش از حملات موشکی انجام میشود، تشابه زیادی با تاکتیکهای روسیه در جنگ اوکراین دارد.
نیکول گراجفسکی، استاد دانشگاه «سیانسپو پاریس» (Sciences Po)، گفت: «تمرکز ایران در خلیج فارس بیشتر متوجه هدف قرار دادن سامانههای راداری و مراکز فرماندهی و کنترل بوده است. حملات و اهداف ایران بسیار یادآور حملات روسیه است.»
به گفته استیو ویتکاف، فرستاده ویژه کاخ سفید، روسیه اشتراک چنین اطلاعاتی را با ایران انکار کرده است. با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا گفت که معتقد است مسکو ممکن است «تا حدی» به ایران کمک کرده باشد.
ارتقای پهپادهای شاهد
یکی از مهمترین بخشهای همکاری نظامی ایران و روسیه در جنگ اوکراین، پهپادهای شاهد ایرانی بود. ایران این پهپادها را در اختیار روسیه گذاشت. به گزارش والاستریت ژورنال، زمانی که مسکو استفاده از آنها را در میدان نبرد آغاز کرد، هیاتی متشکل از دهها مقام ایرانی برای بررسی تصاویری از اثرات حملات پهپادی بر شهرهای اوکراین در کریمه گرد هم آمدند. بنابر اعلام اوکراین، روسیه از آغاز جنگ تاکنون بیش از ۵۷ هزار پهپاد شاهد را به کار برده است.
از آن زمان، مسکو تولید این پهپادها را در داخل کشور آغاز کرده و در حال ارتقای آنها برای ناوبری و هدفگیری دقیقتر و نیز مقاومت در برابر اخلالهای جنگ الکترونیک است. بنابر این گزارش، روسیه در حال حاضر بخشی از این نوآوریها را دوباره با ایران به اشتراک گذاشته است.
به گفته آقای لمسون، روسیه به دلیل درگیری کنونی با اوکراین و همچنین این که کرملین تمایلی به خشمگین کردن آقای ترامپ ندارد، کمکهای محدودی به ایران ارائه میکند. با این حال، این کمکها بهرغم محدودیت، همچنان نقش مهمی در اقدامات نظامی ایران در جنگ ایفا میکنند.
او گفت: «کمکهای روسیه، از جمله دادههای ماهوارهای و مشاوره درباره تاکتیکهای حملات پهپادی، اگرچه محدودند، اما همچنان در جنگ و توانایی ایران برای هدف قرار دادن تاسیسات نظامی خاص ارزشمند هستند.»
جنگ ایران و آمریکا چه سودی برای روسیه دارد؟
به گزارش والاستریت ژورنال، جنگ کنونی از برخی جهات به سود روسیه تمام شده است. از یک سو، باعث شده است که آمریکا توزیع موشکهای رهگیری را که اوکراین برای پدافند هوایی خود به آنها نیاز دارد، کاهش دهد.
از سوی دیگر، بسته شدن تنگه هرمز منجر به بالا رفتن قیمت نفت شده است و صادرات نفت شریان حیاتی اقتصاد روسیه است. همچنین، دولت دونالد ترامپ نیز برای پایین نگه داشتن قیمت نفت برخی تحریمهای وضع شده بر نفت روسیه را کاهش داده است.
البته این جنگ به ویژه اگر منجر به سقوط جمهوری اسلامی شود، پیامدهای منفی برای روسیه خواهد داشت. با این حال مسکو همچنان وضعیت کنونی را فرصتی برای کمک به شریک منطقهای خود و ضربه زدن به آمریکا میبیند.
ساموئل چاراپ، رئیس بخش سیاست روسیه و اوراسیا در اندیشکده «رند» گفت که بهرغم رابطه ولادیمیر پوتین با دونالد ترامپ، مسکو همچنان واشنگتن را رقیب راهبردی میداند.
آقای چاراپ گفت: «این [جنگ] به ما فرصت میدهد که مزه همان دارویی که آمریکا با ارائه حمایت اطلاعاتی به اوکراین میدهد، بچشیم.»