طرح ساخت بنای پذیرش مجلس ملی فرانسه با مخالفت شدید روبهرو شده و کارزاری که بیش از یک سال پیش آغاز شد پس از تایید شورای پاریس تغییر ضوابط شهری به مرز ۱۰۰ هزار امضا رسیده است.
نزدیک به دو سال است که این پرونده پر فراز و نشیب چندین بازیگر را در برابر هم قرار داده و پای آنها را به میان کشیده است: مجلس ملی فرانسه و رئیس آن یائل برونپیوه، شهرداری پاریس و انجمن Sites & Monuments.
آگهی
آگهی
طرح ساخت پاویون جدید پذیرش در ورودی مجلس ملی، فاصله زیادی تا جلب اجماع نظر دارد. این پروژه که از سوی رئیس این نهاد، یائل برونپیوه، پیگیری میشود، پیشبینی میکند پاویون سنگی تاریخی متعلق به سال ۱۸۸۸ با یک سازه شیشهای معاصر جایگزین شود. قرار است ساختمان آینده شامل یک فروشگاه، یک کافهتریا و فضاهای آموزشی باشد؛ کارکردهایی که انجمن Sites & Monuments آنها را برای یک پارلمان فرعی و حاشیهای میداند.
جولین لاکاز، رئیس انجمن Sites & Monuments، در گفتوگو با یورونیوز توضیح میدهد: «مشکل این است که این ساختمان تقارن موجود را بر هم میزند و حجم زیادی از مصالح تازه، یعنی شیشه، را وارد این مجموعه میکند». او یادآوری میکند که این طرح قرار است در محدوده یک «سایت میراثی چشمگیر» (SPR) در منطقه هفتم پاریس، در حریمی که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده، اجرا شود.
به گفته او، این طرح معماری در چند سطح مختلف، هماهنگی تاریخی کرانههای رود سن را بر هم میزند: تقارن میان کلیسای مادلن و ستونسرای کاخ بوربون را مخدوش میکند، حجم عظیمی از شیشه را وارد مجموعهای میکند که تا امروز سنگ بر آن غالب بوده و افق منسجم و یکپارچگی معماری این سایت را دگرگون میکند.
رئیس این انجمن که در سال ۱۹۰۱ تاسیس شده، از ۱۹۳۶ به عنوان نهادی عامالمنفعه به رسمیت شناخته شده و مجوز فعالیت در حوزه حفاظت از محیط زیست را دارد، با تاسف میگوید: «بدترین بخش ماجرا این است که ساختمانی تاریخی را از بین میبریم. وقتی چیزی را تخریب کردهایم و به جایش سازهای ساختهایم که با سایت هماهنگ نیست، این تصمیم قطعی است و دیگر قابل بازگشت نیست». انجمن Sites & Monuments در دفاع از میراث تاریخی تخصص دارد.
به گفته رئیس انجمن، راهحلهای دیگری هم وجود دارد که با معماری اولیه ساختمان احترامآمیزتر برخورد میکند و شایسته بررسی است.
او از جمله به طرح دفتر معماری ژاپنی SANAA، برنده جایزه پریتسکر، اشاره میکند که پیشنهاد داده بود پاویون موجود متعلق به سال ۱۸۸۸ حفظ شود و در عین حال، یک الحاقیه معاصر سنگی به آن افزوده شود؛ نه سازه شیشهای که در طرح انتخابشده پیشبینی شده است. به باور او، آن پیشنهاد میتوانست نیازهای کارکردی مجلس را برآورده کند، بیآنکه چهره معماری محوطه را به طور بنیادین دگرگون کند.
هزینه پروژه، بیش از حد تلقی میشود
فراتر از ملاحظات زیباییشناختی و تاریخی که به گفته جولین لاکاز در معرض تهدید قرار گرفته، این پروژه از نظر هزینه نیز با انتقاد روبهرو است. او بودجه اعلامشده ۵۲٫۸ میلیون یورویی را در شرایط محدودیتهای مالی بسیار بالا میداند، بهویژه که ممکن است هزینه نهایی در جریان اجرای پروژه باز هم افزایش پیدا کند. هرچند قرار است این طرح به صورت خودگردان و از محل بودجه داخلی مجلس ملی تامین مالی شود، اما او تاکید میکند: «این پول فرانسویهاست. در زمانی که از مردم فرانسه میخواهیم کمربندها را سفت کنند، خرج کردن ۵۳ میلیون یورو برای ساختمانی که در آن فروشگاه و کافهتریا وجود دارد، جای سوال دارد».
رئیس انجمن میگوید از زمان اعلام این پروژه، چندین نکته در نحوه مدیریت پرونده توجه او را جلب کرده که آنها را مسئلهساز میداند. به گفته او، تقریبا یک سال پس از برگزاری مسابقه معماری هیچ اطلاعاتی درباره پیشرفت کار منتشر نشد. نخستین درخواست پروانه ساخت در تضاد با «طرح حفاظت و ارزشافزایی» (PSMV) منطقه هفتم ثبت شد؛ از جمله به دلیل ارتفاع بیش از اندازه ساختمان، تجاوز به فضاهای حفاظتشده و آسیب به باغها و حیاطهای میراثی.
به گفته او، در پی خطر مطرح شدن شکایت، این درخواست پس گرفته شد. سپس مقامها دست به اصلاحی هدفمند در PSMV زدند تا پروژه با مقررات شهرسازی سازگار شود.
«مشکل، ایگو است»
این طرح معماری از سال ۲۰۲۵ از سوی یائل برونپیوه، رئیس مجلس ملی، پیگیری میشود.
جولین لاکاز او را متهم میکند که میخواهد با معماریای که قرار است نماد شفافیت این نهاد باشد، اثری ماندگار از دوره زمامداری خود بر جای بگذارد.
او میگوید: «آنچه میتوان به [یائل برونپیوه] خرده گرفت، نداشتن فرهنگ معماری نیست؛ این است که گوش نمیدهد».
رئیس مجلس ملی در گفتوگو با فرانساینفو اظهار کرده است که از «شدت انتقادها نسبت به پروژهای که مردم آن را نمیشناسند» شگفتزده شده است.
در این میان، انجمن Sites & Monuments در پیگیری موضع خود از حمایت چند چهره سیاسی برخوردار است؛ بهویژه چهرههایی از حزب جمهوریخواهان (LR) و فرانسه تسلیمناپذیر (LFI) و نیز سگولن رویال، نامزد پیشین انتخابات ریاستجمهوری.
کارزاری که اندکی بیش از یک سال پیش به راه افتاد، طی هفتههای اخیر بار دیگر با موج تازهای از توجه روبهرو شده است. در زمان انتشار این گزارش، شمار امضاها به ۱۰۰ هزار نزدیک میشود.
مجلس ملی فرانسه با وجود تماسهای یورونیوز، پاسخی به درخواستهای ما نداد.
در مقابل، شهرداری پاریس در ایمیلی به ما اطلاع داد که «این پروژه با هدف نوسازی و تقویت شرایط پذیرش عموم در کاخ بوربون، از طریق افزایش فضاهای اختصاصیافته به بازدیدکنندگان» انجام میشود و اکنون باید «موضوع درخواست پروانه ساختی باشد که از سوی دولت بررسی خواهد شد و شهرداری در جریان آن صرفا برای اظهارنظر مشورتی فراخوانده میشود».
رئیس انجمن در پاسخ میگوید: «دروغ است» و با استناد به اسناد مدعی است که شهرداری از پیش جانب این پروژه را گرفته؛ چرا که شورای شهر پاریس اصلاح «طرح حفاظت و ارزشافزایی» (PSMV) را که برای انطباق پروژه با مقررات شهرسازی لازم بود، تصویب کرده است.
او تاکید میکند: «۱۶ ژوئیه، شورا با مصوبهای، پروژه اصلاح طرح را تایید کرد». به گفته او، اکثریت حاکم در شهرداری عملا حمایت خود را از این پروژه اعلام کرده است.
او میافزاید: «امانوئل گرگوآر به صراحت جانب این پروژه را گرفته است. با وجود مخالفتهای گسترده، چراغ سبز شهرداری پاریس صادر شده است».
به گفته جولین لاکاز، بخشی از دولت نیز حامی این طرح است؛ چرا که به گفته او، درخواست اصلاح PSMV از سوی استاندار منطقه و رئیس پلیس پاریس مطرح شده، که به باور او به معنای حمایت وزارت فرهنگ از این پروژه است.
او میگوید: «هر کاری را که از نظر قانونی ممکن باشد انجام خواهیم داد. حق داریم کارزار راه بیندازیم و برای لغو پروانه ساخت به دادگاه شکایت خواهیم کرد».
او تاکید میکند: «اگر این ساختمان ساخته شود، نشانه نبود حساسیت، سرسختی و خودبزرگبینی افراطی برخی از مسئولان ما در پاریس خواهد بود».
این انجمن قصد دارد به جمعآوری امضا برای کارزار ادامه دهد، در تحقیق عمومی درباره اصلاح PSMV مشارکت کند و در نهایت، علیه پروانه ساخت آینده شکایت قضایی تنظیم کند.