باستانشناسان در جریان کاوشهای خود در شهر پادربورن در شمال آلمان، به اشیایی دست یافتهاند که دریچهای منحصربهفرد به زندگی روزمره و شخصی نخبگان قرن سیزدهم میلادی میگشاید: یک دفترچه یادداشت مومی کاملا سالم که درون یک کیف چرمی ظریف در اعماق یک توالت قرونوسطایی مدفون شده بود.
این کشف شامل یک دفترچه ۱۰ صفحهای ساخته شده از چوب و موم است که درون آن یادداشتهایی به خط شکسته لاتین نوشته شده است.
آگهی
آگهی
به نظر میرسد این دفترچه حدود ۸۰۰ سال پیش توسط یک بازرگان متمول، احتمالا به شکلی کاملا تصادفی، به داخل توالت سقوط کرده است.
کپسول زمان در اعماق توالت
دلیل سالم ماندن این اثر ارگانیک که قاعدتا باید طی سدهها تجزیه میشد، محیط «بیهوازی» توالتهای قدیمی است. این محیط مهروموم شده مانع از پوسیدگی چوب، چرم و موم شده است.
سوزان برتزل، مرمتگر آثار تاریخی، در این باره میگوید: «حتی پس از گذشت چندین قرن در زیر زمین، این یافته همچنان بوی بسیار نامطبوعی داشت!».
باستانشناسان در جریان شستشوی آثار در آزمایشگاه متوجه شدند که یک توده گِلی بیشکل، در واقع یک کیف چرمی کوچک با نقش برجسته گل زنبق است.
این نشان که سمبل قدرت سلطنتی و لطف الهی در قرونوسطی محسوب میشد، گویای آن است که صاحب این اشیاء متعلق به طبقه نخبگان جامعه بوده است.
یادداشتهای محرمانه یک بازرگان
دفترچه یادداشت که ابعاد آن تنها ۸.۶ در ۵.۵ سانتیمتر است، دارای صفحاتی پوشیده از موم است که در آن زمان با استفاده از یک قلم نوکتیز (استایلوس) روی آن مینوشتند.
متنهای لاتین موجود در آن به قدری در هم تنیده و گاهی روی هم نوشته شدهاند که فرآیند ترجمه آنها بسیار دشوار است.
باربارا روشوف-پارتزینگر، باستانشناس ارشد، معتقد است که تحلیل این متون زمانبر خواهد بود، چرا که برخی کلمات دارای غلطهای املایی قرونوسطایی هستند. بر اساس نوع خط، قدمت این اثر بین قرن ۱۳ تا اواخر قرن ۱۴ میلادی تخمین زده میشود.
اسووا گای، باستانشناس شهری پادربورن، میگوید: «احتمالا یک بازرگان پادربورنی نویسنده این خطوط بوده و در آن معاملات تجاری یا افکار شخصی خود را یادداشت میکرده است. در آن دوران، بازرگانان جزو معدود افرادی بودند که سواد خواندن و نوشتن داشتند.»
تجملات در فضای خصوصی؛ از ابریشم تا دستمال توالت
در کنار این دفترچه، اشیاء دیگری نظیر بشکهها، چاقو، ظروف سفالی و قطعاتی از سبد نیز پیدا شده است. اما عجیبترین یافته، تکههایی از پارچههای ابریشمی بسیار ظریف و تزیینشده است.
محققان بر این باورند که این ابریشمهای گرانبها، پس از اینکه به عنوان لباس یا تزیینات دیگر غیرقابل استفاده شده بودند، به عنوان «دستمال توالت» به کار میرفتند.
این موضوع تاکید دیگری بر جایگاه بالای اجتماعی و ثروت صاحب این توالت است؛ چرا که استفاده از ابریشم برای چنین کاربردی حتی در میان نخبگان آن زمان نیز حرکتی بسیار تجملی محسوب میشد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
تیم تحقیق امیدوار است با بررسی سوابق آرشیوی قطعه زمینی که توالت در آن قرار داشته، بتواند ساکنان آن خانه در قرن سیزدهم را شناسایی کند.
در بهترین حالت، باستانشناسان ممکن است بتوانند نام دقیق صاحب این دفترچه مومی را در اسناد تاریخی بیابند.
کارشناسان میگویند فرآیند مرمت کامل این مجموعه ممکن است تا یک سال به طول بیانجامد. پس از آن، دفترچه یادداشت ۸۰۰ ساله و کیف چرمی منقش به گل زنبق در موزه پادربورن آلمان به نمایش عمومی درخواهند آمد.