تحلیل دیانای باستانی نشان میدهد سگهای اهلی بیش از ۱۵ هزار سال پیش در کنار انسانها زندگی میکردند و این یافته برداشت ما از خاستگاه و اهمیت اجتماعی آنها را دگرگون کرده است.
سگها از مدتها پیش بهترین دوست انسان بودهاند؛ بسیار طولانیتر از آنچه دانشمندان تا پیش از این میتوانستند ثابت کنند.
آگهی
آگهی
دو پژوهش تازه و مستقل قدیمیترین شواهد ژنتیکی شناختهشده از سگهای اهلی را در سراسر اروپا و آسیا شناسایی کردهاند. این شواهد به حدود ۱۵ هزار و ۸۰۰ تا ۱۴ هزار سال پیش برمیگردد، یعنی تقریبا ۵ هزار سال زودتر از آنچه دیگر دادههای ژنتیکی نشان میداد.
پونتوس اسکوگلوند، ژنتیکدان در موسسه فرانسیس کریک در لندن بریتانیا و یکی از نویسندگان یکی از این مطالعات، میگوید: «این قدیمیترین و روشنترین شواهد ژنتیکی است که درباره سگهای اهلی در اختیار داریم.»
نتایج این دو پژوهش که هر دو در نشریه نیچر (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شدهاند، بر پایه بررسی دیانای باستانی بهدستآمده از بقایای بیش از ۲۰۰ سگ و گرگ است. پژوهشگران بقایای کلیدی را در محوطههای باستانی سراسر اروپا و آسیا شناسایی کردهاند، از جمله در پینارباشی در مرکز ترکیه و غار گاف در جنوبغربی انگلستان.
در مجموع، یافتهها تصویر روشنتری از داستان پیدایش سگها و چگونگی پیوستن آنها به جوامع انسانی ارائه میکند.
دانشمندان مدتها است میدانند که سگها در دوران آخرین عصر یخبندان از گرگهای خاکستری پدید آمدهاند، اما زمانبندی دقیق این گذار و این که نخستین سگهای اهلی چه شکلی داشتهاند همچنان رازآلود مانده بود.
پیشرفتها در مطالعه دیانای باستانی سگسانان، که در آن پژوهشگران بخشهای ویژه مربوط به سگها را جدا میکنند، اکنون به روشنتر شدن این روند کمک میکند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد پیوند ویژه میان انسان و سگ همیشه وجود داشته است؛ چنان که تحلیل شیمیایی بقایای پیدا شده در ترکیه حاکی از آن است که سگهای باستانی ماهی میخوردهاند، یعنی همان رژیمی که انسانهای ساکن اطراف داشتند.
در غار گاف، پژوهشگران فک سگی را پیدا کردند که پس از مرگ با دقت خاصی برش خورده بود. آثار بریدگی نشان میدهد این حیوان قطعهقطعه شده، اما با بقایا رفتاری مشابه اجساد انسانی همان محوطه شده است؛ در همان محل که استخوانهای انسان نیز پردازش و چیدمان میشد.
این همپوشانی گویای آن است که با سگها مانند حیوانات معمولی رفتار نمیشد، بلکه آنها نقشی نزدیکتر و احتمالا نمادین یا اجتماعی در زندگی انسانها داشتهاند.
لاکی اسکارزبروک، از دانشگاه لودویگ ماکسیمیلیان مونیخ و از نویسندگان این پژوهش، میگوید: «آنها در ۱۶ هزار سال گذشته در کنار جوامع ما بهترین دوست بشریت بودهاند و در آینده نیز چنین خواهند بود.»