چهارراه فرهنگ‌ها؛ تأثیر ظروف چینی بر هنر سفالگری اروپا

چهارراه فرهنگ‌ها؛ تأثیر ظروف چینی بر هنر سفالگری اروپا
کپی رایت  euronews
نگارش از یورونیوز فارسی

سفالگران جینگ‌ده‌زن در چین ظروفی ساخته بودند که پیش از در جایی دیده نشده بود، و تنها خودشان فرآیند رازآمیز تولید این ظروف را می‌دانستند. اما پس از قرن شانزدهم سفالگران هلندی شروع به ساخت ظروف سفالی باکیفیتی با نقش‌های شبیه ظروف چینی کردند و بعدها تولید چینی در این کشور هم رونق گرفت. 

چینی‌های معروف کین‌گواچی

فرآیند پیچیدهٔ ساخت ظروف آبی و سفید چینی موسوم به کین‌گواچی ۷۲ مرحله دارد. در مرحلهٔ لبه‌گیری هر مقدار از خمیر اضافی با دقتی در حد یک دهم میلیمتر از روی سطح ظروف برداشته می‌شود، کاری بسیار ظریف که نیازمند مهارت فوق‌العاده است. سپس ظرف به آرامی در لعاب غوطه‌ور می‌شود و بعد به‌سرعت آن را بیرون می‌کشند. سرعت این کار به شکل ظرف بستگی دارد و استادکار به تجربه آن را می‌داند.

یورونیوز
نقاشی آب مرکب روی چینییورونیوز

یکی از ویژگی‌های چینی‌های آبی و سفید نقاشی زیرلعابِ ظریف آنهاست، طرح‌ این ظروف در سنت نقاشی آب مرکبِ چین ریشه دارد که در آن از فنون تیز و محو کردن استفاده می‌شود. هر نقش نمادپردازی ویژه‌ای دارد که معمولا یادآور فیض و برکت خاصی است.

چن یو، نقاش ظروف چینی معتقد است که برای ایجاد طرح‌های خلاقانه باید چشم باز کرد و زیبایی‌های زندگی را دید. او می گوید: «بیان هنری یک مسئلهٔ بسیار شخصی است، در واقع نوعی بروز ذوق و درک شخصی فرد از زندگی است.»

نقش استادان کوره‌پز نیز در این میان کلیدی است. سالها تجربه به آنها آموخته که چقدر چوب را چه زمانی درون کوره بریزند. ازآنجا که حرارتِ همه‌جای کوره یکسان نیست، انواع چینی و سرامیک را در جاهای مختلف آن می‌گذارند. برای نمونه، چینی آبی و سفید باید در داغ‌ترین جا یعنی نزدیکِ دهانهٔ کوره باشد.

چینی‌‌های رویال دلفت در هلند

در شهر دلفت هلند طی حدود چهار قرن محصولات سرامیکی فوق‌العاده‌ای تولید شده که بسیاری از آنها ملهم از هنر سفالگری چینی است و بعدها سبک و شیوهٔ تزئین هلندی پیدا کرده است. امروز شرکت رویال دلفت تنها چینی‌سازی باقیمانده در شهر است.

کو فن نیووِن‌هویزن، مدیر این شرکت می‌گوید: «اروپا پیشتر هم چینی نداشت اما اینجا خمیر سفالگری تازه‌ای ساختند و ظروف نازکتری تولید کردند که بسیار شبیه محصولات چینی بود، پس آن را چینی دلفت یا هلندی نامیدند، که در اصل سفالی با نقش‌های ظریف و آبی رنگ بود.»

یورونیوز
نقاشی روی چینی در دلفت هلندیورونیوز

زمانی ۳۴ کارگاه سفالگری در این شهر بوده است. نقاشی با رنگ کبالت روی ظروف چینی کار بسیار دقیقی است که تسلط بر آن به دست‌کم ده سال تجربه نیاز دارد.

یکی از معروفترین چینی‌هایی که در شرکت رویال دلفت تولید می‌شود پراود مری نام دارد. این چینی‌های ظریف که همچنان با دست نقاشی می‌شوند گران‌قیمت هستند و برای تشخیص دادن اصل و بدل بودن آنها کافی است در کنار نمونهٔ بدلی قرار گیرند تا جزئیات بسیار و نشان تجاری مشخص‌شان اصل بودن آنها را تأیید کند.