یک مطالعه جدید فدراسیون اروپایی حملونقل و محیطزیست نشان میدهد رشد گردشگری هوایی در هفت کشور اروپا با افزایش قیمت اجاره و مسکن مرتبط است، هرچند به تنهایی ابعاد کامل مشکل را توضیح نمیدهد.
ورود گردشگران از راه هواپیما تا حدی مسئول افزایش قیمت اجاره و خرید مسکن در سراسر اروپا، بهویژه در اسپانیا است. این نتیجهگیری اصلی مطالعهای است که بنیاد «نیو اکانامیکس» (NEF) به سفارش فدراسیون اروپایی حملونقل و محیطزیست (T&E) انجام داده و اکنون پلتفرمهای مخالف سفتهبازی در بازار مسکن نیز با آن همراه شدهاند؛ این پلتفرمها با اعلام مشکلات اجارههای فصلی و خرید و فروش مسکن توسط خارجیها، به تشدید بحران اشاره میکنند.
آگهی
آگهی
بر اساس این تحلیل (منبع به زبان اسپانیایی)، بین سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ همبستگی مشخصی میان افزایش تعداد گردشگران هوایی در هفت کشور اروپایی، بهویژه در اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و یونان، و رشد قیمت اجاره و خرید مسکن دیده میشود. کارشناسان T&E میگویند تصویر معکوس هم وجود دارد: در کشورهایی که این نوع گردشگری کاهش یافته است (بلژیک، دانمارک، آلمان، هلند و لهستان)، قیمت مسکن نیز پایین آمده، هرچند نه بهطور چشمگیر.
در اسپانیا، به طور مشخص، افزایش ۱۲.۸ درصدی تعداد گردشگرانی که در هفت سال گذشته از راه هواپیما وارد شدهاند، بنا بر این برآورد، مسئول افزایش میانگین ۳۸۰۰ یورویی در قیمت خرید مسکن و تا ۲۳۶ یورو بیشتر (۱.۷ درصد) در قیمت اجارهها دانسته میشود. به گفته نویسندگان، این شاخص تا سال ۲۰۳۱ میتواند ۲۱۷ یورو دیگر به اجارهها اضافه کند.
با این حال، همانطور که بانک اسپانیا در تحلیل دیگری درباره وضعیت مسکن این کشور یادآور شده بود، این مطالعه نیز تاکید میکند که «تاثیر این روند بسته به تقاضای گردشگری هر شهر و منطقه بهطور قابل توجهی متفاوت خواهد بود». به بیان دیگر، نمیتوان نتایج را به یک شکل در مرکز والنسیا و شهری مانند لوگو اعمال کرد.
همان مطالعه بانک اسپانیا (BdE) پیشتر به چالش واحدهای مسکونیای اشاره کرده بود که به مصارفی چون اجاره گردشگری یا فصلی (حدود ۴۰۰ هزار واحد) یا خانههای دوم شهروندان اسپانیایی و خارجی اختصاص یافتهاند؛ میانگین سالانه خرید این دسته از خانهها حدود ۵۰ هزار واحد عنوان شده است. با این حال، این عامل بهتنهایی همه ابعاد بحرانی را توضیح نمیدهد؛ بحرانی که به بزرگترین مانع حفظ قدرت خرید در اسپانیا و بسیاری نقاط دیگر جهان تبدیل شده است.
کمبود مسکن کافی در سطح کشور (بهویژه در شهرها و مناطق خودمختارِ تحت فشار)، همراه با موانع اداری، همپوشانی مقرراتی میان سطوح مختلف حکومت، برنامهریزی نامناسب شهری و کمبود نیروی کار نیز از موتورهای افزایش قیمتها بهشمار میروند.
افزایش قیمتها و انتشار CO2؛ بدون رشد دستمزدها
مطالعه جدید T&E همچنین نشان میدهد که فرودگاههای مادرید-باراخاس و ال پرات در بارسلونا در سالهای آینده از نظر تعداد گردشگران ورودی از فرودگاه اسخیپول در آمستردام پیشی خواهند گرفت. بارسلونا بهطور مشخص قصد دارد با طرحی بحثبرانگیز، ترمینالهای خود را گسترش دهد؛ طرحی که میتواند به تالابهای طبیعی لا ریکاردا آسیب بزند، هرچند دولت منطقهای به ریاست سالوادور اییا میگوید طرح بازنگری شده است تا جلوی چنین پیامدی گرفته شود.
تحلیلگران با استفاده از دادههای یورواستات و گزارشهای رسانهای برآورد کردهاند که در پنج سال گذشته، در بالئارس بهازای هر ساکن ۹.۲ گردشگر حضور داشته است؛ این رقم برای جزایر قناری ۴.۹ و برای کاتالونیا ۲ گردشگر بهازای هر نفر بوده، در حالی که میانگین اروپا تنها ۰.۹ است. آنها یادآوری میکنند که اسپانیا برای توسعه فرودگاههای باراخاس و ال پرات در مجموع ۱۲.۹ میلیارد یورو سرمایهگذاری فرودگاهی انجام داده است.
همچنین میگویند که در سال ۲۰۲۵، اسپانیا و ایتالیا از سطح انتشارهای هوایی خود پیش از همهگیری کووید‑۱۹ فراتر رفتند و بهترتیب ۱۴ درصد و ۱۰ درصد بالاتر از سطح سال ۲۰۱۹ قرار گرفتند. به گفته آنها، بخش گردشگری همین در سال ۲۰۱۹ نیز مسئول ۸.۸ درصد از کل انتشار کربن در جهان بوده است.
علاوه بر این، دستمزدها و بهرهوری به اندازه رشد تعداد گردشگران افزایش نمییابد. این مطالعه میگوید در سال ۲۰۲۳، بخش هتل و رستوران ۱۰ درصد از کل ساعات کاری در اسپانیا را به خود اختصاص داده، اما تنها ۵ درصد از ارزش افزوده ناخالص ملی را تولید کرده است؛ نشانهای از بهرهوری پایین در این بخش. همچنین بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۴، دستمزدهای واقعی در بخش هتل و رستوران اسپانیا اندکی کاهش ثبت کرده است؛ با وجود رشد چشمگیر ورود گردشگران خارجی و افزایش تدریجی حداقل دستمزد در هشت سال گذشته.