مطالعه جدید فدراسیون اروپایی حملونقل و محیطزیست نشان میدهد رونق گردشگری هوایی در هفت کشور اروپا با افزایش قیمت اجاره و مسکن ارتباط دارد، هرچند بهتنهایی ابعاد کامل مشکل را توضیح نمیدهد.
افزایش ورود گردشگران از طریق پروازهای تجاری یکی از عوامل افزایش قیمت اجاره و خرید مسکن در سراسر اروپا و بهویژه در اسپانیا است. این نتیجهگیری مطالعهای است که بنیاد اقتصاد نوین (NEF) به سفارش فدراسیون اروپایی حملونقل و محیط زیست (T&E) انجام داده و پلتفرمهای مخالف سفتهبازی ملکی نیز با طرح انتقاد از مشکلات اجارههای فصلی و خرید و فروش خانه توسط خارجیها از آن حمایت کردهاند.
آگهی
آگهی
بر اساس این تحلیل (منبع به زبان اسپانیایی) انجامشده، در فاصله ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۵ میتوان همبستگی میان افزایش گردشگران هوایی در هفت کشور اروپایی، بهویژه در اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و یونان، و رشد قیمت اجاره و خرید خانه را مشاهده کرد. اما به گفته T&E، عکس این روند نیز دیده میشود: در کشورهایی که این نوع گردشگری کاهش یافته است (بلژیک، دانمارک، آلمان، هلند و لهستان)، قیمت مسکن هم پایین آمده، هرچند بهصورت محدود.
در خود اسپانیا افزایش ۱۲٫۸ درصدی تعداد گردشگرانی که از راه هوایی وارد میشوند در هفت سال گذشته، به طور متوسط موجب رشد ۳۸۰۰ یورویی قیمت خرید مسکن و تا ۲۳۶ یورو بیشتر (۱٫۷ درصد) در قیمت اجارهها شده است. بر اساس همین عامل، اجارهها ممکن است تا سال ۲۰۳۱ بار دیگر ۲۱۷ یورو دیگر افزایش پیدا کنند.
با این حال، همان طور که در این تحلیل دیگر درباره وضعیت مسکن اسپانیا که توسط بانک اسپانیا انجام شده یادآوری کرده بودیم، این مطالعه یادآور میشود که «تاثیر این روند به شکل چشمگیری میان شهرها و مناطق مختلف بسته به تقاضای گردشگری آنها متفاوت خواهد بود». به بیان دیگر، نمیتوان این نتایج را مثلا به یکسان در مرکز والنسیا و شهر لوگو اعمال کرد.
همان مطالعه بانک اسپانیا پیشتر به مشکل واحدهای مسکونیای اشاره کرده بود که به استفادههایی مانند اجاره گردشگری یا فصلی (حدود ۴۰۰ هزار واحد) یا خانههای دوم شهروندان اسپانیایی یا خارجیها اختصاص یافتهاند و هر سال به طور متوسط ۵۰ هزار واحد از این نوع خریداری میشود. با این حال، این عامل به تنهایی همه ابعاد مشکلی را توضیح نمیدهد که به بزرگترین مانع برای حفظ قدرت خرید در اسپانیا و دیگر نقاط جهان تبدیل شده است.
کمبود عرضه کافی مسکن در کشور، بهویژه در شهرها و مناطق خودمختاری که تحت فشار هستند، همراه با موانع اداری، تداخل مقررات در سطوح مختلف حاکمیت، برنامهریزی شهری نامناسب و کمبود نیروی کار نیز از عوامل اصلی افزایش قیمتها محسوب میشوند.
افزایش قیمتها و انتشار CO2، اما نه دستمزدها
مطالعه جدید T&E همچنین نشان میدهد که هر دو فرودگاه مادرید-باراخاس و ال پرات در بارسلونا در سالهای پیش رو از نظر جذب گردشگر از فرودگاه اسخیپول در آمستردام پیشی خواهند گرفت. بارسلونا به طور مشخص قصد دارد با طرحی بحثبرانگیز ترمینالهای خود را توسعه دهد؛ طرحی که میتواند به تالابهای طبیعی لا ریکاردا آسیب بزند، هرچند دولت منطقهای به رهبری سالوادور ایلا تاکید میکند که پروژه بازنگری شده است تا تضمین شود چنین اتفاقی رخ ندهد.
تحلیلگران بر پایه دادههای گردآوریشده در یورواستات و گزارشهای رسانهای برآورد کردهاند که در پنج سال گذشته در جزایر بالئاریک به ازای هر ساکن ۹٫۲ گردشگر حضور داشته است؛ در جزایر قناری این رقم ۴٫۹ و در کاتالونیا ۲ گردشگر به ازای هر نفر بوده، در حالی که میانگین اروپایی ۰٫۹ است. آنها یادآور میشوند که اسپانیا ۱۲٫۹ میلیارد یورو برای سرمایهگذاری فرودگاهی در باراخاس و ال پرات هزینه کرده است.
آنها همچنین خاطرنشان میکنند که در سال ۲۰۲۵ اسپانیا و ایتالیا میزان انتشارهای ناشی از هواپیمایی خود را از سطح پیش از همهگیری کووید-۱۹ فراتر بردهاند و به ترتیب ۱۴ درصد و ۱۰ درصد بالاتر از سطح سال ۲۰۱۹ رسیدهاند. به گفته این گزارش، بخش گردشگری در سال ۲۰۱۹ پیشتر مسئول ۸٫۸ درصد از کل انتشار کربن در جهان بوده است.
افزون بر این، دستمزدها و بهرهوری همپای رشد تعداد گردشگران افزایش پیدا نکرده است. این مطالعه میگوید در سال ۲۰۲۳ بخش هتلها و رستورانها ۱۰ درصد از کل ساعات کار در اسپانیا را به خود اختصاص داده اما تنها ۵ درصد از ارزش افزوده ناخالص ملی را تولید کرده که نشاندهنده بهرهوری پایین این بخش است. همچنین بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۴، دستمزد واقعی کارکنان هتلها و رستورانها در اسپانیا اندکی کاهش یافته است، با وجود جهش چشمگیر ورود گردشگران خارجی و افزایش تدریجی حداقل دستمزد در هشت سال گذشته.