قیمتهای بالای نفت و گاز و مشکلات تامین انرژی با وجود توافق روز یکشنبه برای پایان جنگ ایران و بازگشایی تنگه هرمز یکشبه یا به این زودی حل نخواهد شد.
کارشناسان انرژی میگویند احتمالا چندین ماه طول میکشد تا شرکتهای انرژی بتوانند فعالیتهای خود را از سر بگیرند و پاسخگوی تقاضای جهانی شوند. به گفته آنها، کندی روند حملونقل و پالایش نفت خام، همراه با تردیدها درباره ایمنی عبور از تنگه، به این معناست که هرگونه گشایشی فوری نخواهد بود.
آگهی
آگهی
کشتیهای حامل نفت خام بیش از سه ماه است که در خلیج فارس متوقف ماندهاند و قادر نیستند با ایمنی از این آبراه عبور کنند؛ آبراهی که پیش از آغاز جنگ حدود یکپنجم نفت و بنزین جهان از آن عبور میکرد.
دانیل ایوانز، مدیر جهانی پژوهش سوخت و پالایش در اس اند پی گلوبال انرژی، گفت: «زمان میبرد تا مردم احساس آرامش کنند و پوشش بیمهای فراهم شود، بهویژه برای اینکه نیروها روی زمین برگردند و بخشی از این تاسیسات را دوباره راهاندازی کنند.»
با این حال، پس از اعلام این توافق، بهای نفت صبح دوشنبه اندکی کاهش یافت.
نفت برنت، شاخص بینالمللی، با ۳.۴۵ دلار کاهش به ۸۳.۸۹ دلار در هر بشکه رسید. نفت شاخص آمریکا نیز ۴.۰۳ دلار افت کرد و به ۸۰.۸۵ دلار در هر بشکه رسید.
با این حال این قیمتها همچنان به طور قابل توجهی بالاتر از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه است که نفت پیش از آغاز جنگ در آن محدوده معامله میشد.
ایوانز گفت که با فروکش کردن قیمتهای بالا، کشتیهایی که متوقف ماندهاند باید از تنگه خارج شوند و سپس نفتکشهای تازهای وارد شوند تا بارگیری شوند.
او اضافه کرد: «برای وارد کردن یک کشتی باید مطمئن باشید بازه زمانی امن کافی دارید تا آن را وارد کنید، بار بزنید و از منطقه خارج کنید.»
او توضیح داد که حرکت نفتکشها نیز کند است. سفر از این تنگه به کشورهای دوردست، تحویل نفت خام به پالایشگاه برای فرآورش و سپس رسیدن فرآورده به مقصد نهایی، ماهها زمان میبرد.
علاوه بر این، برخی تولیدکنندگان در خاورمیانه وقتی ظرفیت ذخیرهسازیشان پر شد، استخراج نفت از چاهها را، در اقدامی که در صنعت «شاتاین» نامیده میشود، متوقف کردند. راهاندازی دوباره این عملیات میتواند فرایندی کند و زمانبر باشد.
آلن گلدر، معاون ارشد پالایش، مواد شیمیایی و بازارهای نفت در شرکت تحلیل داده وود مکنزی، گفت که کشورهایی مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی که غیر از تنگه هرمز خطوط لوله یا مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت دارند، احتمالا جزو نخستین کشورهایی خواهند بود که تولید خود را از سر میگیرند.
او گفت: «اما کشورهایی مانند عراق ممکن است با چالشهای بسیار بیشتری روبهرو شوند، چون حجم شاتاین آنها بسیار بزرگتر بوده و میادینشان دشوارتر است... ممکن است حدود یک سال طول بکشد تا به سطح قبلی برگردند.»
گلدر گفت که سرمایهگذاری در نظام انرژی، که سالها طول میکشد تا نتیجه دهد، پس از بسته شدن تنگه عملا متوقف شد، بنابراین زمان میبرد تا این سرمایهها دوباره به حرکت درآید.
دنیل استرناف، پژوهشگر ارشد مرکز سیاستگذاری جهانی انرژی در دانشگاه کلمبیا، گفت کشورهایی که تولید نفت خود را شاتاین کردهاند تا وقتی مطمئن نشوند اوضاع در تنگه باثبات و پایدار است و آتشبس بیش از ۳۰ یا ۶۰ روز دوام خواهد داشت، تمایلی به از سرگیری تولید نخواهند داشت.
او اضافه کرد: «نمیدانیم منظور از باز شدن دقیقا چیست یا سرعت تخلیه محمولههای گرفتار چگونه خواهد بود.»