بر اساس تازه ترین چشم انداز این صنعت، انتظار میرود درآمدها به طور چشمگیری افزایش یابد و ترافیک مسافر رکورد بزند، اما شوک قیمتی سوخت جت ناشی از جنگ ایران سود شرکتهای هواپیمایی جهان را تحت فشار قرار داده است.
تقاضا برای سفرهای هوایی همچنان بالاست و درآمد شرکتهای هواپیمایی در حال رشد است، اما انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (یاتا) هشدار میدهد که با جهش قیمت سوخت جت، سود این صنعت در سال ۲۰۲۶ احتمالا نصف خواهد شد.
آگهی
آگهی
این برآورد در تازهترین چشمانداز مالی این نهاد صنفی آمده است؛ نهادی که ۳۷۰ شرکت هواپیمایی را نمایندگی میکند که ۸۵ درصد ترافیک هوایی جهان را در اختیار دارند.
برآورد میشود شرکتهای هواپیمایی در سراسر جهان در سال ۲۰۲۶ در مجموع ۲۳ میلیارد دلار (۲۰ میلیارد یورو) سود خالص بهدست آورند؛ رقمی کمتر از پیشبینی قبلی ۴۱ میلیارد دلار (۳۶ میلیارد یورو) و تقریبا نصف ۴۵ میلیارد دلار (۳۹ میلیارد یورو) برآوردشده برای سال ۲۰۲۵.
این در حالی است که شمار مسافران به رکورد ۵.۱ میلیارد نفر میرسد که نسبت به سال قبل ۲.۴ درصد افزایش دارد و درآمدهای صنعت نیز با ۹.۴ درصد رشد به ۱.۱۶۵ تریلیون دلار (۱.۰۱ تریلیون یورو) خواهد رسید.
ویلی والش، مدیرکل یاتا، گفت که «اختلالهای ناشی از جنگ در خاورمیانه و افزایش هزینه سوخت، چشمانداز شرکتهای هواپیمایی را تیرهتر کرده است».
همزمان انتظار میرود هزینههای عملیاتی نسبت به پارسال ۱۳ درصد افزایش یابد و به ۱.۱۲ تریلیون دلار (۹۷۰ میلیارد یورو) برسد، زیرا صورتحساب سوخت صنعت از ۲۵۲ میلیارد دلار (۲۱۹ میلیارد یورو) در سال ۲۰۲۵ به ۳۵۰ میلیارد دلار (۳۰۴ میلیارد یورو) در سال ۲۰۲۶ میجهد؛ در نتیجه پیشبینی میشود سوخت نزدیک به یکسوم هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی را به خود اختصاص دهد.
با وجود آنکه شرکتهای هواپیمایی بخشی از افزایش قیمت سوخت جت را خود جذب کردهاند و همچنان در تلاش برای بهبود بهرهوری هستند، حاشیه سود خالص قرار است از ۴.۲ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۲.۰ درصد کاهش یابد.
والش گفت: «با اینکه قیمت بلیتهای هواپیما در حال افزایش است، شرکتهای هواپیمایی هنوز بخشی از این رشد هزینه را در صورتهای مالی خود جذب میکنند.» او افزود: «سود خالص بهازای هر مسافر قرار است به ۴.۵۰ دلار برسد؛ یعنی نصف سال گذشته؛ رقمی که حتی برای خرید یک هاتداگ در بیشتر ورزشگاههای میزبان جام جهانی فیفا هم کافی نیست.» او هشدار داد که اگر سایر هزینهها یا مالیاتها بالا برود، حاشیه اطمینان شرکتهای هواپیمایی برای مقابله با آن بسیار اندک خواهد بود.
افزایش هزینههای اجاره و نگهداری هواپیما، همراه با هزینههای مربوط به استفاده از سوختهای پاکتر و طرحهای جبران انتشار کربن نیز از دیگر عواملی است که انتظار میرود بر دوش این صنعت سنگینی کند. یاتا همچنین به کند شدن رشد اقتصاد جهانی، افزایش تورم و ضعف تجارت جهانی بهعنوان فشارهای اضافی بر این بخش اشاره کرده است.
مقایسه منطقهای
تصویر منطقهای بسیار نابرابر است. در مرکز درگیری، شرکتهای هواپیمایی خلیج فارس از جمله خطوطی هستند که با بیشترین ضربه مالی روبهرو شدهاند. یاتا پیشبینی میکند این شرکتها در پی کاهش تقاضا و اختلال در عملیات، وارد محدوده زیاندهی شوند. برای سایر مناطق همچنان سودآوری پیشبینی میشود، هرچند در سطوحی پایینتر از سال قبل.
انتظار میرود اروپا نیز به دلیل اتکای شدید به واردات سوخت جت از خلیج فارس با فشار قابلتوجه هزینهای روبهرو شود.
یاتا اعلام کرد: «بخشی از این وضعیت با توجه به نسبت پوشش ریسک پیش از بحران که ۷۰ درصد نیاز سوخت را در بر میگرفت، تعدیل شده است، اما با پایان یافتن دوره پوششهای قبلی، هزینههای بالاتر خود را نشان خواهد داد.»
شرکتهای هواپیمایی اروپایی از این موضوع بهره بردهاند که بخشی از مسافران مسیرهای مستقیم بین اروپا و آسیا را انتخاب کردهاند و از هابهای خلیج فارس عبور نکردهاند. با این حال، محدودیتهای حریم هوایی بر فراز روسیه همچنان عملیات پروازی را مختل میکند و انتظار میرود رشد کندتر اقتصادی و افزایش هزینههای انرژی بر هزینههای مصرفی خانوارها فشار بیاورد.
شرکتهای هواپیمایی در اروپا همچنین با افزایش هزینههای ناشی از مقررات محیطزیستی، عوارض فرودگاهی و هزینههای کنترل ترافیک هوایی روبهرو هستند. همراه با اعتصابهای مکرر در چند کشور، این فشارها میتواند حتی پس از تثبیت شرایط بازار، شرکتهای هواپیمایی این منطقه را در موقعیت رقابتی ضعیفتری قرار دهد.