فعالیتهای تجاری در سراسر منطقه یورو در ماه مه به شدت کند شد و به پایینترین سطح خود در بیش از دو و نیم سال گذشته رسید.
اقتصاد اروپا زیر سنگینی جنگ در ایران در حال خم شدن است.
آگهی
آگهی
آخرین نظرسنجی شاخص مدیران خرید (PMI) که نخستین ارزیابی ماهانه از وضعیت اقتصاد اروپا به شمار میرود، نشان داد فعالیت کسبوکار در منطقه یورو با سریعترین شتاب از اکتبر ۲۰۲۳ در حال کوچک شدن است.
فرانسه نیز وارد شدیدترین انقباض خود از زمان قرنطینههای کرونایی نوامبر ۲۰۲۰ شد.
تشدید کندی رشد در منطقه یورو
کریس ویلیامسون، اقتصاددان ارشد کسبوکار در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «دادههای مقدماتی نظرسنجی شاخص مدیران خرید در ماه مه نشان میدهد اقتصاد منطقه یورو روزبهروز بیشتر از جنگ در خاورمیانه آسیب میبیند.»
او افزود که «تولید اکنون برای دو ماه پیاپی منقبض شده و نرخ کاهش در ماه مه تا بالاترین سطح خود در بیش از دو سال و نیم گذشته شتاب گرفته است».
شاخص تولید جامع PMI منطقه یورو که توسط اس اند پی گلوبال محاسبه میشود، در ماه مه از ۴۸٫۸ در آوریل به ۴۷٫۵ سقوط کرد؛ سطحی که پایینترین رقم در ۳۱ ماه گذشته و دومین ماه متوالی زیر مرز ۵۰ است؛ مرزی که رشد را از انقباض جدا میکند.
بخش خدمات که بخش عمده تولید منطقه یورو را تشکیل میدهد، بیشترین ضربه را خورد. شاخص مقدماتی PMI خدمات از ۴۷٫۶ به ۴۶٫۴ کاهش یافت؛ بدترین رقم از فوریه ۲۰۲۱ و بسیار پایینتر از پیشبینی اجماعی ۴۷٫۷.
ویلیامسون افزود بخش خدمات «بهویژه از جهش هزینههای زندگی که جنگ ایجاد کرده است» ضربه میخورد؛ بهویژه از کانال افزایش قیمت انرژی که قدرت خرج کردن خانوارها را تحت فشار گذاشته است.
بخش تولید با ثبت رقم ۵۱٫۴ وضعیت بهتری داشت، اما حتی در این بخش هم شتاب رو به کاهش است و سفارشهای جدید برای نخستین بار در ماههای اخیر اندکی پایین آمده است.
ثبت تندترین افت در فرانسه
نگرانکنندهترین ارقام از فرانسه منتشر شد. شاخص ترکیبی PMI این کشور در ماه مه از ۴۷٫۶ در آوریل به ۴۳٫۵ سقوط کرد؛ بسیار پایینتر از رقم ۴۷٫۷ که اقتصاددانان انتظار داشتند.
جو هیز، اقتصاددان ارشد در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «نظرسنجی مقدماتی PMI در ماه مه برای فرانسه مجموعهای از ارقام بهشدت نگرانکننده ارائه میکند.»
او افزود: «اثر تورمی شوک قیمتی نفت همچنان در حال گسترش است و شاخصهای قیمتی در هر دو بخش صنعت و خدمات بار دیگر رو به افزایش گذاشته است.»
شاخص فعالیت بخش خدمات که ستون فقرات اقتصاد فرانسه است، از ۴۶٫۵ به ۴۲٫۹ سقوط کرد؛ رقمی که پایینترین سطح در ۶۶ ماه گذشته است.
تولید صنعتی که در آوریل اندکی رونق موقت ایجاد کرده بود، بهشدت برگشت و زیرشاخص تولید با از دست دادن بیش از شش واحد بار دیگر وارد محدوده انقباض شد.
شرکتهایی که اس اند پی گلوبال از آنها نظرسنجی کرده است، مستقیما هزینه جنگ را عامل این وضعیت عنوان کردند.
هیز افزود: «نگرانی این است که افزایش عمومی سطح قیمتها در اقتصاد، خطر تخریب بیشتر تقاضا را بالا میبرد.»
او تاکید کرد: «نگرانکننده این که در ماه مه شاهد سقوط سفارشهای جدید در بخش خصوصی بودیم؛ نشانهای روشن که نشان میدهد این شوک، خطر رکود در دومین اقتصاد بزرگ منطقه یورو را به طور ملموسی افزایش داده است.»
شرکتهای فرانسوی برای نخستین بار از نوامبر ۲۰۲۴ نسبت به چشمانداز یکسال آینده بدبین شدهاند و شدت این بدبینی در بالاترین سطح از آغاز همهگیری کووید ۱۹ در آوریل ۲۰۲۰ است.
ایست آلمان و گسترش انقباض
آلمان، موتور صنعتی این بلوک، نیز در امان نماند.
شاخص ترکیبی PMI آلمان در ماه مه از ۴۸٫۴ به ۴۸٫۶ رسید که بالاترین سطح دو ماه گذشته است، اما همچنان قاطعانه در محدوده انقباض قرار دارد.
شاخص PMI تولید در این کشور با افت به ۴۹٫۹ به پایینترین سطح در چهار ماه گذشته رسید؛ در حالی که رشد تولید کارخانهای تقریبا متوقف شد و سفارشهای جدید برای نخستین بار از دسامبر ۲۰۲۵ کاهش یافت.
کسبوکارها همچنین شروع به تعدیل نیروی شدیدتر کردهاند.
اشتغال در آلمان با سریعترین نرخ در بیش از یک سال و نیم کاهش یافت و این روند عمدتا ناشی از کاهش عمیق نیروی کار در کارخانهها بود. تورم هزینه ورودی نیز تا بالاترین سطح در سه سال و نیم گذشته شتاب گرفت.
فیل اسمیت، مدیر همکار بخش اقتصاد در اس اند پی گلوبال مارکت اینتلیجنس، گفت: «اختلال ناشی از بسته شدن عملی تنگه هرمز همچنان به قیمتها سرریز میشود و تورم هزینه ورودی به دلیل اثرات ثانویه افزایش قیمت انرژی و کمبود عرضه بیش از پیش شدت گرفته است.»
شوک تورمی که بانک مرکزی اروپا نمیتواند نادیده بگیرد
انتشار شاخصهای PMI در ماه مه تنها به مسئله رشد مربوط نبود.
تورم هزینه ورودی در سراسر منطقه یورو برای هفتمین ماه متوالی شتاب گرفت و به بالاترین سطح در سه سال و نیم گذشته رسید. قیمت کالاها و خدمات نیز با سریعترین شتاب در ۳۸ ماه گذشته افزایش یافت.
در فرانسه، تورم قیمت تولید به اوج سهساله رسید. در آلمان نیز شاخص قیمت ورودی در بخش تولید به سطوحی جهش کرده است که آخرین بار در اوج بحران انرژی ۲۰۲۲ دیده شده بود.
ویلیامسون وضعیت پیشروی بانک مرکزی اروپا را «دوراهی عمیقتر سیاستگذاران» توصیف میکند.
بازارهای پولی در قیمتها احتمال بیش از ۸۰ درصدی افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در نشست بعدی بانک مرکزی اروپا را منعکس میکنند و تا پایان سال نیز دو افزایش دیگر را انتظار دارند؛ آن هم در حالی که دادههای رشد به تندی رو به وخامت است.
بهای اختلال در هرمز
دو ماه پیش، اقتصاد اروپا هنوز در حال گسترش بود. امروز فعالیت اقتصادی این قاره قویترین سیگنالهای رکود در سالهای اخیر را مخابره میکند.
بسته شدن تنگه هرمز دیگر فقط یک تیتر ژئوپولیتیکی نیست؛ این روند اکنون مستقیما در اقتصاد واقعی منطقه یورو دیده میشود و بانک مرکزی اروپا زمان اندکی دارد تا تصمیم بگیرد کدام سوی این دوراهی را در اولویت قرار دهد.