دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه اعلام کرد که پس از مذاکرات «بسیار خوب» با تهران حمله به نیروگاههای ایران را به مدت پنج روز به تعویق خواهد انداخت، تغییری ناگهانی که بلافاصله فشار بر بازارهای متلاطم را کاهش داد.
تنها چند ساعت مانده به پایان ضربالاجل دو روزه دونالد ترامپ که در آن تهدید کرده بود در صورت باز نشدن تنگه راهبردی هرمز زیرساختهای برق ایران را هدف قرار خواهد داد، او از آغاز مذاکرات خبر داد؛ این تغییر موضع در حالی صورت میگیرد که او پیشتر هرگونه گفتوگو با جمهوری اسلامی را رد کرده بود.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت ایالات متحده و ایران «در دو روز گذشته گفتگوهای بسیار خوب و سازندهای در مورد حل کامل و جامع درگیریها در خاورمیانه داشتهاند.»
«بر اساس فضای حاکم بر این گفتوگوها که در طول هفته ادامه خواهد داشت به وزارت جنگ دستور دادهام در صورت موفقیت مذاکرات جاری تمامی حملات نظامی علیه نیروگاههای برق و زیرساختهای انرژی ایران به مدت پنج روز به تعویق بیفتد.»
این اظهارات تنها ساعاتی پیش از شروع معاملات در والاستریت مطرح شد؛ معاملاتی که پیشبینی میشد، تحت تاثیر صعود بیشتر قیمت جهانی نفت با افت بهای سهام شرکتهای بزرگ آمریکایی کلید بخورد.
کاهش قیمت نفت پس از انتشار پیام ترامپ
با انتشار پیام ترامپ التهاب بازارها بهسرعت فروکش کرد و بهای نفت با بیش از هفت درصد کاهش به زیر ۹۹ دلار در هر بشکه رسید؛ قیمت نفت در روز گذشته تا مرز ۱۰۴ دلار در هر بشکه افزایش یافته بود.
جهش ناگهانی قیمت نفت در هفتههای گذشته به یکی از چالشهای سیاسی دونالد ترامپ تبدیل شده بود، روندی که نارضایتی گروهی از شهروندان آمریکایی را در پی داشته است.
با این حال وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، سخنان آقای ترامپ را رد و اعلام کرد که «هیچگونه گفتوگویی میان تهران و واشنگتن در جریان نیست.» این وزارتخانه همچنین اظهارات اخیر آقای ترامپ را تلاشی برای مدیریت بازار انرژی و خرید زمان برای پیشبرد برنامههای نظامی توصیف کرده است.
در ادامه این بیانیه آمده است که ایران آغازگر جنگ نبوده و در پاسخ تلاش دیپلماتیک کشورهای منطقه نیز بر همین موضع تاکید کرده است.
آقای ترامپ روز شنبه هشدار داده بود که اگر تهران ظرف ۴۸ ساعت تنگه هرمز را بهطور کامل برای عبور همه کشتیها بازگشایی نکند، نیروگاههای برق ایران هدف قرار خواهند گرفت؛ ضربالاجلی که ساعت ۲۳:۴۴ به وقت گرینویچ در روز دوشنبه به پایان میرسید.
این تهدید با واکنش تند جمهوری اسلامی روبهرو شد. سپاه پاسداران هشدار داده بود که در صورت اقدام نظامی آمریکا، زیرساختهای حیاتی در سراسر خلیج فارس از جمله تاسیسات انرژی و آبشیرینکنهای حیاتی در منطقه را هدف قرار خواهد داد.
ترامپ جزئیات بیشتری درباره این مذاکرات ارائه نکرد. او پیشتر مدعی شده بود که ایران خواستار مذاکره است اما او با این درخواست موافقت نکرده است، ادعایی که تهران آن را رد کرد.
ایالات متحده و ایران پیش از شروع جنگ در خاورمیانه با میانجیگری عمان در حال گفتوگو درباره برنامه هستهای تهران بودند.
با طولانی شدن جنگ و ورود آن به هفته چهارم، آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد کاهش عرضه نفت در جهان بهدنبال بسته شدن تنگه هرمز، حتی از بحران نفتی دهه ۱۹۷۰ هم شدیدتر شده است. این نهاد پیشتر نیز گفته بود که این جنگ بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ بازار جهانی را ایجاد کرده است.
به گفته فاتح بیرول، مدیر اجرایی این آژانس دستکم ۴۴ تاسیسات انرژی در ۹ کشور منطقه بهشدت آسیب دیدهاند.
آقای بیرول افزود: «نهتنها نفت و گاز، بلکه شریانهای حیاتی اقتصاد جهانی مانند پتروشیمی، کودهای شیمیایی، گوگرد و هلیوم نیز با اختلال شدشد مواجه شدهاند که پیامدهای جدی برای اقتصاد جهانی خواهد داشت.»
کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی نیز در ۱۱ مارس توافق کردند ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خود آزاد کنند تا از فشار کمبود عرضه جهانی کاسته و مانع افزایش بیشتر قیمتها شوند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
دولت ترامپ روز جمعه بهطور موقت تحریمهای نفتی ایران در دریا را تعلیق کرد و به این ترتیب امکان فروش ۱۴۰ میلیون بشکه نفت ذخیرهشده روی نفتکشها فراهم شد؛ رقمی که به گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میتواند نیاز بازار جهانی را برای حدود یک روز و نیم تامین کند.