تقریبا نیمی از اروپاییهایی که مالک خانه نیستند یا توان خرید ندارند یا تمایلی به خرید نشان نمیدهند. آمارها در سراسر قاره بسیار متفاوت است و این اختلاف تا حد زیادی فشار ناشی از هزینه مسکن را بازتاب میدهد.
بسیاری از اروپاییهایی که صاحب خانه نیستند نسبت به خرید خانه دیدگاه خوشبینانهای ندارند. بر اساس گزارش روند بازار مسکن اروپا ۲۰۲۵ شرکت ریمکس، در ۲۳ کشور تقریباً نیمی از آنها میگویند هرگز قادر به خرید خانه نخواهند بود یا اساساً علاقهای به این کار ندارند.
آگهی
آگهی
این تصویر از کشوری به کشور دیگر بسیار متفاوت است. سهم بدبینترین افراد نسبت به خرید خانه در کدام کشورها بالاتر است و چرا؟
در این نظرسنجی که اوت ۲۰۲۵ انجام شد از شرکتکنندگان فقط یک سوال ساده پرسیده شد: «به نظر شما چه زمانی، اگر اصلاً، قادر به خرید ملک خواهید بود؟»
سه نفر از هر ده نفر فکر میکنند هرگز خانهای نخواهند خرید
به طور میانگین ۲۹ درصد پاسخدهندگان گفتهاند: «هرگز؛ فکر نمیکنم هیچوقت بتوانم ملکی بخرم.» این سهم از ۱۳ درصد در ترکیه تا ۴۴ درصد در جمهوری چک متغیر است.
دستکم یک نفر از هر سه نفر در اسلوونی (۳۹ درصد)، ایتالیا (۳۵ درصد)، مالت (۳۴ درصد)، ایرلند (۳۳ درصد)، لهستان (۳۳ درصد) و مجارستان (۳۳ درصد) همین پاسخ را دادهاند. این نسبت در فنلاند (۳۲ درصد)، یونان (۳۰ درصد)، سوئیس (۳۰ درصد) و اتریش (۲۹ درصد) نیز بالاتر از میانگین اروپا است.
در سوی مقابل، لوکزامبورگ با ۱۷ درصد پس از ترکیه قرار میگیرد. این رقم در لیتوانی ۲۱ درصد است، یعنی هنوز بیش از یک نفر از هر پنج نفر.
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، ایتالیا با ۳۵ درصد بالاترین سهم را دارد. اسپانیا و فرانسه با ۲۵ درصد در پایینترین سطح قرار دارند و بریتانیا با ۲۶ درصد کمی بالاتر از آنها است. این سهم در آلمان ۲۸ درصد و اندکی کمتر از میانگین اروپا است.
مایکل پولزلر، مدیرعامل ریمکس اروپا، به یورونیوز بیزنس گفت: «رشد کند اقتصادی در بسیاری از نقاط اروپا افزایش درآمدها را محدود کرده، در حالی که قیمت ملک همچنان بالا رفته است. در نتیجه، توان خرید همچنان چالشی جدی است، بهویژه برای نسلهای جوانتر، حتی در بازارهایی که وضعیت اشتغال نسبتاً باثبات است.»
پولزلر گفت: «در کشورهایی مانند آلمان، اتریش و جمهوری چک، تعداد بیشتری از مردم عملا از نردبان مالکیت مسکن کنار میکشند، چون افزایش قیمتها و طولانیتر شدن دوره پسانداز، مالکیت خانه را هر چه بیشتر از دسترس خارج کردهاست.»
۱۵ درصد علاقهای به خرید ندارند
حدود ۱۵ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند علاقهای به خرید ملک ندارند. این سهم از ۴ درصد در ایرلند تا ۳۱ درصد در آلمان متغیر است. این نسبت در کشورهای هلند (۲۷ درصد)، اتریش (۲۵ درصد) و سوئیس (۲۲ درصد) نیز بالاتر از ۲۰ درصد است.
پولزلر تاکید کرد که موضوع فقط قیمت خانه نیست و جنبه فرهنگی هم دارد. او گفت: «در آلمان و اتریش اجارهنشینی بسیار رایجتر و از نظر فرهنگی پذیرفتهشده است. ثبات بلندمدت بازار اجاره در این کشورها، همراه با حمایتهای قوی از مستاجران، باعث میشود خانوارها فشار و اضطرار کمتری برای خرید زودهنگام خانه احساس کنند.»
سهم افرادی که به خرید خانه علاقه ندارند، در چند کشور از جمله ترکیه (۵ درصد)، اسپانیا (۷ درصد)، بلغارستان (۷ درصد) و مجارستان (۹ درصد) یکرقمی است.
نزدیک به نیمی از افراد توان یا علاقهای به خرید ندارند
وقتی سهم کسانی که میگویند «هرگز؛ فکر نمیکنم بتوانم ملکی بخرم» با کسانی که میگویند «به خرید ملک علاقه ندارم» جمع شود، نزدیک به نیمی از اروپاییهایی که مالک خانه خود نیستند، یعنی ۴۴ درصد، تردید دارند که روزی صاحب خانه شوند.
این سهم در چند کشور از جمله آلمان (۵۹ درصد)، اتریش (۵۴ درصد)، جمهوری چک (۵۴ درصد)، هلند (۵۳ درصد) و سوئیس (۵۲ درصد) از ۵۰ درصد فراتر میرود.
مالت (۴۹ درصد)، ایتالیا (۴۹ درصد)، فنلاند (۴۸ درصد) و اسلوونی (۴۸ درصد) نیز به این سطح نزدیکاند، در حالی که لهستان (۴۴ درصد) و بریتانیا (۴۴ درصد) تقریبا در حد میانگین اروپا قرار دارند.
ترکیه استثنایی در پایینترین سطح
کمترین سهم افرادی که میگویند توان یا علاقهای به خرید خانه ندارند در ترکیه دیده میشود. کمتر از یک نفر از هر پنج نفر، یعنی ۱۸ درصد پاسخدهندگان، با این گزاره موافق بودهاند؛ در حالی که این رقم در کشور بعدی از این نظر، یعنی لیتوانی، ۲۸ درصد است و ترکیه را به استثنایی آشکار تبدیل میکند.
مایکل پولزلر گفت: «جالب است که میبینیم این نگاه در ترکیه همچنان بسیار قوی است. احتمالاً دلیلش این است که با وجود تورم و نوسانات مالی، ملک در این کشور همچنان به عنوان اصلیترین محل حفظ ارزش دارایی دیده میشود.»
در میان پنج اقتصاد بزرگ اروپا، اسپانیا با ۳۲ درصد کمترین سهم را دارد و پس از آن فرانسه با ۴۰ درصد قرار میگیرد. آلمان با ۵۹ درصد در بالاترین رتبه است، بالاتر از ایتالیا (۴۹ درصد)، در حالی که بریتانیا در سطح میانگین اروپا قرار دارد.
پولزلر گفت اسپانیا همچنان نشان میدهد که فرهنگ مالکیت مسکن در این کشور چقدر مقاوم است.
او افزود: «مالکیت خانه پیوندی تنگاتنگ با امنیت مالی بلندمدت و ثبات خانوادگی دارد. حتی با سختتر شدن شرایط وام مسکن و تردیدها درباره بازار کار، میل به مالکیت همچنان بالاست؛ موضوعی که بازتابدهنده این باور گسترده است که داشتن خانه در برابر نااطمینانیهای اقتصادی آینده نوعی سپر محافظ به شمار میرود.»
چرا بعضیها تصمیم میگیرند خانه نخرند؟
دلیل نخواستن خرید ملک در میان این افراد متفاوت است. با این حال این گروه فقط ۱۵ درصد از کسانی را تشکیل میدهد که صاحب خانه نیستند.
به طور متوسط در ۲۳ کشور، بیش از نیمی از این گروه، یعنی ۵۳ درصد، میگویند از وضعیت فعلی خود راضیاند و نیازی به خرید خانه نمیبینند.
۲۱ درصد دیگر نمیخواهند مسئولیتهای مستمر همراه با مالکیت ملک را بر عهده بگیرند. نزدیک به یک نفر از هر پنج نفر، یعنی ۱۹ درصد، معتقدند مالکیت خانه ارزش هزینهای را که میبرد ندارد یا این که قیمت ملک بیش از حد بالاست.
انعطافپذیری هم یکی از دلایل مهم است. حدود ۱۶ درصد ترجیح میدهند بتوانند به راحتی جابهجا شوند و به یک محل خاص گره نخورند، در حالی که ۱۳ درصد میگویند در مناطقی میتوانند اجاره کنند که هرگز توان خرید در آنها را ندارند. فقط ۵ درصد گفتهاند نگران کاهش قیمت ملک هستند.
نقطه عطف اجتماعی یا راهبرد مالی
مایکل پولزلر تاکید کرد که با وجود چالشهای انکارناپذیر بازار مسکن، مالکیت خانه همچنان هدفی مهم برای بیشتر اروپاییها است.
او گفت: «با این حال نقش ملک در حال دگرگونی است. در حالی که نسلهای پیشین مالکیت خانه را پیش از هر چیز یک نقطه عطف اجتماعی میدیدند، امروز هر چه بیشتر به چشم یک راهبرد مالی به آن نگاه میشود.»
بر اساس دادههای یورواستات، نزدیک به ۷۰ درصد ساکنان اتحادیه اروپا مالک خانه خود هستند و ۳۰ درصد باقیمانده در خانه اجارهای زندگی میکنند.