حداقلدستمزدها در اروپا اختلاف زیادی دارد. یورونیوز بیزنس در گزارشی در اوایل ۲۰۲۶ این دستمزدها را هم بر حسب یورو و هم بر اساس قدرتخرید بررسی میکند.
بر اساس برآورد یورونیوز بر مبنای دادههای یورواستات حدود ۱۲٫۸ میلیون کارگر در ۲۲ کشور عضو اتحادیه اروپا حداقل دستمزد یا کمتر از آن دریافت میکنند.
آگهی
آگهی
در نتیجه میلیونها نفر با دقت خبرهای مربوط به حداقل دستمزد را دنبال میکنند تا ببینند آیا در سال نو افزایش قابل قبولی خواهند داشت یا نه.
با این حال حدود یک سوم از دریافتکنندگان حداقل دستمزد تا ژانویه ۲۰۲۶ نسبت به ژوئیه ۲۰۲۵ هیچ افزایشی نداشتهاند. در چهار کشور نیز طی یک سال گذشته هیچ افزایشی ثبت نشده است.
بنابراین از ژانویه ۲۰۲۶ کدام کشورهای اروپایی بالاترین حداقل دستمزد را دارند؟ این دستمزدها از نظر قدرت خرید چقدر میارزد و وقتی مبلغ اسمی بر حسب یورو را با قدرت خرید مقایسه میکنیم این ردهبندی چگونه عوض میشود؟
در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا حداقل دستمزد ناخالص ماهانه از ۶۲۰ یورو در بلغارستان تا ۲۷۰۴ یورو در لوکزامبورگ متغیر است. اگر کشورهای نامزد عضویت را هم در نظر بگیریم اوکراین با ۱۷۳ یورو یک استثنا به شمار میرود و پس از آن مولداوی با ۳۱۹ یورو قرار دارد.
در پنج کشور حداقل دستمزد بیش از ۲۰۰۰ یورو است. علاوه بر لوکزامبورگ این کشورها عبارتند از ایرلند با ۲۳۹۱ یورو، آلمان با ۲۳۴۳ یورو، هلند با ۲۲۹۵ یورو و بلژیک با ۲۱۱۲ یورو.
پس از این گروه حداقل دستمزد در فرانسه ۱۸۲۳ یورو است و در اسپانیا به ۱۳۸۱ یورو میرسد که نشان میدهد سطح دستمزدها حتی میان کشورهای همسایه نیز تا چه حد متفاوت است.
یورواستات به همین دلیل حداقل دستمزدها را در سه دسته طبقهبندی میکند: بالاتر از ۱۵۰۰ یورو، بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ یورو و کمتر از ۱۰۰۰ یورو.
اسپانیا، اسلوونی، لیتوانی، لهستان، قبرس، پرتغال، کرواسی و یونان در این گروه میانی قرار میگیرند. اختلاف میان آنها نسبتا کم است.
در نیمی از کشورهای اروپایی حداقل دستمزد کمتر از ۱۰۰۰ یورو است
در میان ۲۹ کشور شامل ۲۲ عضو اتحادیه اروپا و ۷ کشور نامزد حداقل دستمزد در ۱۵ کشور کمتر از ۱۰۰۰ یورو است. همه کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا در این پایینترین گروه قرار دارند و چند کشور اروپای شرقی نیز به آنها اضافه میشود.
برای نمونه حداقل دستمزد در چک ۹۲۴ یورو، در مجارستان ۸۳۸ یورو، در رومانی ۷۹۵ یورو، در ترکیه ۶۵۴ یورو و در آلبانی ۵۱۷ یورو است. سه کشور نامزد نیز حداقل دستمزدی بالاتر از بلغارستان دارند.
نقشه زیر شکاف جغرافیایی روشنی را در حداقل دستمزدهای اسمی در سراسر اروپا و بهویژه میان کشورهای غربی و شرقی نشان میدهد.
قدرت خرید فاصله ردهبندیها را کمتر میکند
در مقایسه حداقل دستمزدها میان کشورها استانداردهای قدرت خرید (PPS) اهمیت دارد زیرا هزینههای زندگی بسیار متفاوت است. وقتی ارقام بر اساس قدرت خرید تعدیل میشود فاصله دستمزدها میان کشورها بسیار کمتر از ارقام اسمی میشود.
استاندارد PPS با استفاده از یک واحد پولی فرضی که نشان میدهد مردم در هر کشور عملا چه چیزی میتوانند بخرند امکان مقایسه عادلانهتری را فراهم میکند و قدرت خرید واقعی را مستقل از ارزش صرف یورو همسانتر میسازد.
یک واحد PPS پولی فرضی است که از نظر تئوری در هر کشور میتواند یک سبد یکسان از کالاها و خدمات را خریداری کند.
با این حساب حداقل دستمزد در ۲۲ کشور عضو اتحادیه اروپا بر حسب PPS از ۸۸۶ واحد در استونی تا ۲۱۵۷ واحد در آلمان متغیر است.
با آن که ردهبندیها اندکی جابهجا میشود ۹ کشور نخست در هر دو حالت بر حسب یورو و بر حسب PPS همانها هستند.
به جز آلبانی کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا در محاسبه بر اساس PPS وضعیت بهتری دارند و قدرت خرید آنها از چند کشور عضو اتحادیه نیز بیشتر است.
در میان ۲۷ کشوری که برای آنها هر دوی ارقام بر حسب یورو و بر حسب PPS در دسترس است رومانی بیشترین بهبود را دارد و جایگاهش از رتبه بیستم به دوازدهم میرسد. مقدونیه شمالی هم وضعیت بهتری پیدا میکند و از رتبه بیست و ششم بر حسب یورو به رتبه بیستم بر حسب PPS میرسد.
صربستان از رتبه بیست و دوم به هفدهم صعود میکند و ترکیه نیز سه پله بالا میرود.
در مقابل چک و استونی بیشترین سقوط را دارند و هر کدام هشت پله پایین میآیند. جایگاه چک از رتبه شانزدهم به بیست و چهارم و استونی از هجدهم به بیست و ششم تنزل میکند.
در ایتالیا، اتریش و سه کشور شمال اروپا یعنی سوئد، دانمارک و فنلاند حداقل دستمزد قانونی وجود ندارد.
در کدام کشورها حداقل دستمزد تغییری نکرد؟
در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا حداقل دستمزد در بلژیک، استونی، یونان، اسپانیا، لوکزامبورگ و اسلوونی بین ژوئیه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ بدون تغییر ماند.
بلغارستان، مجارستان، لیتوانی و اسلواکی بیشترین افزایش را ثبت کردند و در هر یک از این کشورها حداقل دستمزد در این دوره بیش از ۱۱ درصد بالا رفت.
حداقل دستمزد در استونی، اسپانیا و اسلوونی بین ژانویه ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۶ نیز ثابت ماند. در رومانی هم حداقل دستمزد به پول ملی تغییری نکرد اما در هر دو دوره بر حسب یورو اندکی کاهش یافت.
دلایل اختلافها چیست؟
کارشناسان موسسه اتحادیههای کارگری اروپا (ETUI) میگویند بهرهوری بالاتر پایهای برای افزایش پایدار دستمزدها و حقوقها است و اقتصادهایی که فعالیت صنعتی یا مالی قویتری دارند معمولا بهرهورترند.
صنایع فناوری پیشرفته نیز معمولا بهرهوری بیشتری دارند. قدرت چانهزنی بالاتر برای کارگران هم یکی دیگر از عوامل اصلی است.