ایلان ماسک، میلیاردر فعال در صنعت فناوری و از بزرگ‌ترین کمک‌کنندگان مالی حزب جمهوریخواه، به یکی از بزرگ‌ترین بازندگان انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا بدل شد. او صدها میلیون دلار صرف حمایت از نامزدهایی کرد که در نهایت نتوانستند در رقابت‌های انتخاباتی به پیروزی برسند.
ایلان ماسک، روز چهارشنبه چهارم نوامبر (۱۳ آبان ۱۴۰۵)، با لحنی کنایه‌آمیز به شکست خود واکنش نشان داد. مدیرعامل شرکت فضایی اسپیس‌ایکس، پس از ناکامی کن پکستون، نامزد مورد حمایت او در ایالت تگزاس، در برابر جیمز تالاریکوی دموکرات، با لحنی طنزآمیز گفت: «فکر کنم دخالت لیزرهای فضایی من در انتخابات، این بار جواب نداد.»
آگهی
آگهی
در پی پیروزی قاطع دموکرات‌ها در کنگره آمریکا، ثروتمندترین مرد جهان اکنون نگران آن است که روند احداث و توسعه مراکز داده‌های هوش مصنوعی در خاک آمریکا با موانع بیشتری روبه‌رو شود. آقای ماسک در واکنش به این احتمال در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به نظر می‌رسد انتقال مراکز داده به فضا حالا گزینه‌ای بسیار جذاب‌تر شده‌اند.»
آقای ماسک در مجموع حدود ۴۴۶ میلیون دلار برای این انتخابات هزینه کرد که رکورد بیشترین هزینه‌کرد انتخاباتی از سوی یک فرد غیرنامزد را به ثبت رساند. بیش از ۲۰۰ میلیون دلار از این هزینه‌ها به رقابت‌های انتخاباتی در تگزاس اختصاص داشت. با این حال، نامزدهای مورد حمایت او در سراسر آمریکا تقریبا در همه رقابت‌ها شکست خوردند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در آمریکا هر فرد مجاز است حداکثر ۳۳۰۰ دلار به یک نامزد انتخاباتی کمک کند. با این حال، وجود برخی خلاءها در قوانین تامین مالی انتخابات، به اهداکنندگان ثروتمند اجازه می‌دهد مبالغ بسیار بیشتری را از مسیرهایی مانند کمیته‌های اقدام سیاسی (PAC) هزینه کنند.
پیروزی گسترده دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای را می‌توان نشانه‌ای از مخالفت رای‌دهندگان با ایلان ماسک و صنعت هوش مصنوعی دانست. موج مخالفت‌ها با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا و متحدانش در شرکت‌های فناوری، اکنون هم نفوذ سیاسی این چهره‌ها و هم سرمایه‌گذاری‌های سنگین و متکی بر وام و بدهی برای توسعه مراکز داده را بیش از گذشته در کانون توجه قرار داده است.
نتایج انتخابات در معاملات در بازار بازتاب یافت و سهام اسپیس‌ایکس و تسلا را با کاهش روبه‌رو کرد. حال آنکه این دو شرکت طی سال‌های گذشته در سایه سیاست‌های تجاری تسهیل‌کننده فعالیت شرکت‌ها در ایالت تگزاس بهره زیادی برده بودند.
هم‌زمان با در دست گرفتن کنترل کنگره از سوی دموکرات‌ها، سهام شرکت‌های فناوری نیز با افت مواجه شد.
تگزاس تهدیدی برای گسترش امپراتوری ماسک
تگزاس، ایالتی که ماسک آن را به‌عنوان محل اقامت خود برگزیده است، طی دو سال گذشته به یکی از کانون‌های اصلی فعالیت و ساخت مراکز داده تبدیل شده بود. با این حال، دو نامزد مورد حمایت او، کن پکستون، نامزد جمهوری‌خواهان برای مجلس سنا، و گرگ ابوت، فرماندار تگزاس، با شکست سنگینی روبرو شدند.
جیمز تالاریکو، سناتور منتخب دموکراتی که توانست رقیب جمهوریخواه خود در این ایالت را شکست بدهد، در سخنرانی پیروزی خود، بدون آنکه نامی از آقای ماسک ببرد، گفت: «ما باید پول‌های کلان را از سیاست خود خارج کنیم تا هیچ میلیاردر یا تریلیونری نتواند انتخابات ما را بخرد. باید این نظام اقتصادی را که تنها به سود یک درصد بالای جامعه است، از حالت ناعادلانه خارج کنیم.»
تسلا بزرگ‌ترین کارخانه تولید خودرو خود در آمریکا را در حومه شهر آستین در تگزاس اداره می‌کند، اسپیس‌ایکس از مجموعه استاربیس در جنوب تگزاس موشک‌هایش را به فضا پرتاب می‌کند و آقای ماسک نیز قصد دارد سرمایه‌گذاری‌های خود را در زمینه هوش مصنوعی و تولید تراشه‌های نیمه‌رسانا گسترش دهد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
فعالیت این شرکت‌ها تا حد زیادی به تصمیم‌های مقام‌های ایالتی درباره تامین برق و آب، صدور مجوزهای زیست‌محیطی، توسعه زیرساخت‌ها و ارائه مشوق‌های مالیاتی وابسته است. اکنون «جینا اینوهوسا»، فرماندار منتخب دموکرات تگزاس، که در جریان کارزار انتخاباتی خود با پرداخت یارانه‌های کلان به شرکت‌ها و همچنین ایلان ماسک مخالفت کرده بود، در تصمیم‌گیری درباره این حوزه‌ها نقش و نفوذ چشمگیری خواهد داشت.
خانم اینوهوسا خواستار تعلیق صدور مجوز برای احداث مراکز داده تازه، لغو معافیت‌های مالیاتی این صنعت و ملزم کردن شرکت‌های سازنده این مراکز به پرداخت کل هزینه برق مصرفی‌شان شده است. او سه‌شنبه شب در سخنرانی پس از پیروزی انتخاباتی خود نیز وعده داد قدرت را از دست «افراد بانفوذی که به اداره این ایالت به شیوه دلخواه خود عادت کرده‌اند» خارج کند.
البته با وجود پیروزی خانم اینوهوسا، جمهوری‌خواهان همچنان اکثریت مجلس قانون‌گذاری ایالتی را در اختیار دارند و همین موضوع، قدرت او را برای ایجاد تغییرات اساسی در سیاست‌های این ایالت محدود می‌کند. با این حال، دولت جدید تگزاس می‌تواند با سخت‌گیری بیشتر در صدور مجوزها و ارائه مشوق‌های اقتصادی به شرکت‌ها، مسیر گسترش فعالیت‌های ایلان ماسک را دشوارتر کند.
شکست نامزدهای مورد حمایت ماسک در سراسر آمریکا
کمیته سیاسی «امریکا پک» متعلق به ایلان ماسک، نزدیک به ۸۷ میلیون دلار برای حمایت از نامزدها در ۴۴ رقابت انتخاباتی فدرال هزینه کرده است. با این حال، تا صبح چهارشنبه، از میان نامزدهای جمهوریخواه مورد حمایت این کمیته، ۲۹ نفر شکست خورده و تنها سه نفر به پیروزی رسیده بودند؛ نتیجه ۱۲ رقابت دیگر نیز همچنان اعلام نشده بود. به این ترتیب، بیش از ۸۰ میلیون دلار، یعنی ۹۳ درصد از هزینه‌های این کمیته، صرف حمایت از نامزدهایی شده بود که در نهایت شکست خوردند.
نتایج انتخابات به معنای کاهش شمار متحدان ماسک در کنگره‌ای است که اکنون در کنترل دموکرات‌ها قرار دارد. این کنگره می‌تواند قراردادهای شرکت‌های او با دولت فدرال، عملکردش در دوران ریاست بر «وزارت کارآمدی دولت» در دولت ترامپ و همچنین روابط شرکت‌هایش با مقام‌های واشنگتن را زیر ذره‌بین ببرد و درباره آنها تحقیق کند.
افزایش نظارت کنگره می‌تواند روند انعقاد و اجرای قراردادهای پرسود و رو به رشد اسپیس‌ایکس با دولت آمریکا را با کندی مواجه کند. با این حال، ترامپ همچنان بر نهادهای اجرایی دولت تسلط دارد و می‌تواند از حق وتوی خود استفاده کند و قدرت دموکرات‌ها را برای لغو سیاست‌های سودمند برای شرکت‌های ماسک در حوزه فناوری‌های دفاعی محدود کند.
این نخستین بار نیست که تلاش‌های مالی و سیاسی ایلان ماسک برای حمایت از نامزدهای مورد نظرش به نتیجه مطلوب او نمی‌رسد.
«امریکا پک» در انتخابات سال ۲۰۲۴ از هشت نامزد انتخابات کنگره حمایت کرد که همگی شکست خوردند. ماسک همچنین سال گذشته بیش از ۲۰ میلیون دلار هزینه کرد تا یک نامزد محافظه‌کار در ایالت ویسکانسین به پیروزی برسد. او با وجود وعده سال گذشته خود مبنی بر کاهش چشمگیر هزینه‌های سیاسی، در نهایت در انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ به بزرگ‌ترین حامی مالی شناخته‌شده کارزارهای انتخاباتی تبدیل شد.
ایلان ماسک تنها چهره برجسته صنعت فناوری نبود که برای تاثیرگذاری بر نتایج انتخابات هزینه‌های هنگفتی کرد. شماری دیگر از مدیران و سرمایه‌گذاران بزرگ این صنعت از جملع گرگ براکمن، رئیس شرکت اوپن ای‌آی و همسرش آنا، نیز با کمک‌های مالی قابل‌توجه به کارزارها و گروه‌های سیاسی، در تلاش برای تاثیرگذاری بر سیاست‌گذاری‌های مرتبط با فناوری، به‌ویژه مقررات هوش مصنوعی، نقش‌آفرینی کردند.