ایلان ماسک راه ادغام تسلا و اسپیس‌اکس در یک غول ۳.۵ هزار میلیارد دلاری را باز کرده است؛ اقدامی که هدف آن نهایی‌کردن توافق پیش از خروج دونالد ترامپ از کاخ سفید گزارش شده است.
ثروتمندترین مرد جهان این هفته تایید کرد که تسلا و اسپیس‌اکس در حال بررسی ادغام هستند. ارزش مشترک این دو شرکت حدود ۳.۵ تریلیون دلار (۳.۱ تریلیون یورو) برآورد می‌شود؛ رقمی که این ادغام احتمالی را به بزرگترین ادغام تاریخ تبدیل می‌کند.
آگهی
آگهی
به‌گزارش بلومبرگ، این اقدام آخرین حلقه زنجیره‌ای از معاملات خواهد بود که کسب‌وکارهای متعلق به ایلان ماسک را به هم پیوند می‌دهد و هدف این است که ادغام پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ نهایی شود.
ادغام احتمالی تسلا و اسپیس‌اکس تازه‌ترین فصل داستانی است که حدود ده سال پیش آغاز شد؛ زمانی که ماسک روند به‌هم گره زدن شرکت‌هایش را شروع کرد.
در سال ۲۰۱۶ تسلا سولارسیتی را خرید؛ شرکت نصب پنل خورشیدی که توسط پسرعموهای او اداره می‌شد؛ معامله‌ای که پس از سال‌ها دعوای حقوقی تنها با حکم یک دادگاه در دلاویر تایید شد.
در مارس ۲۰۲۵ استارت‌آپ هوش مصنوعی او، اکس‌اِی‌آی، شبکه اجتماعی ایکس را که پیش‌تر با نام توییتر شناخته می‌شد، در خود ادغام کرد؛ پلتفرمی که ماسک در سال ۲۰۲۲ با پرداخت ۴۴ میلیارد دلار (۳۹.۱ میلیارد یورو) خریده بود.
در فوریه امسال اسپیس‌اکس در قالب معامله‌ای دیگر اکس‌اِی‌آی را در خود ادغام کرد؛ توافقی که ارزش سازنده موشک را یک تریلیون دلار (۸۹۰ میلیارد یورو) و شرکت هوش مصنوعی را ۲۵۰ میلیارد دلار (۲۲۲ میلیارد یورو) تعیین کرد؛ آن هم در آستانه عرضه اولیه سهام اسپیس‌اکس.
چهار ماه بعد، سهام اسپیس‌اکس در نزدک عرضه شد و این شرکت در بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بازار سهام ۸۵.۷ میلیارد دلار (۷۶.۳ میلیارد یورو) جذب کرد.
در کنار هم که نگاه شود، این معاملات بخشی از برنامه‌ای بلندمدت به‌نظر می‌رسد برای ادغام همه کسب‌وکارهای ماسک در قالب یک گروه سهامی عام. خود ماسک در تماس تلفنی اعلام نتایج مالی در ژوئیه از «هم‌پوشانی بیشتر و بیشتر» میان تسلا و اسپیس‌اکس سخن گفت.
ماسک روز سه‌شنبه در تماس اعلام نتایج مالی اسپیس‌اکس به تحلیلگران گفت که هر دو شرکت کمیته‌هایی متشکل از اعضای مستقل هیات‌مدیره تشکیل داده‌اند تا ادغام را بررسی کنند. او این طرح را «ایده‌ای خوب» توصیف کرد، هرچند اذعان داشت احساس می‌کند «مثل کسی که وسط میدان مین روی نوک پا راه می‌رود» است.
چرا یک شرکت واحد؟
ماسک معتقد است هوش مصنوعی مسیر آینده هر دو شرکت را تعیین خواهد کرد.
این دو هم‌اکنون به‌طور مشترک در حال توسعه «ترافب» هستند؛ کارخانه تولید تراشه‌های هوش مصنوعی در تگزاس، در حالی که خودروهای خودران تسلا و ربات‌های انسان‌نمای «اپتیمس» می‌توانند از توان پردازشی‌ای بهره‌مند شوند که اسپیس‌اکس در حال ایجاد آن است؛ از جمله مراکز داده‌ای که قرار است در مدار زمین ساخته شوند.
ارقام مالی هم در این تصویر کنار هم جور در می‌آید.
اسپیس‌اکس پس از عرضه سهامش، برای نخستین بار در یک فصل سودآور شد و ۴.۴ میلیارد دلار (۳.۹ میلیارد یورو) سود ثبت کرد؛ در حالی که درآمدش ۱۶۱ درصد جهش داشت. با این حال، سرمایه‌گذاری این شرکت در سه‌ماهه به ۱۹.۶ میلیارد دلار (۱۷.۴ میلیارد یورو) رسید که عمدتا صرف پروژه‌های مرتبط با هوش مصنوعی شد.
در مقابل، یک روز بعد تسلا اعلام کرد سود خالصش ۴۳ درصد کاهش یافته و به ۷۸۷ میلیون دلار (۷۰۰ میلیون یورو) رسیده است؛ آن هم روی درآمد تقریبا ثابت ۲۸ میلیارد دلاری (۲۴.۹ میلیارد یورو)، در حالی که تحویل خودروها ۲ درصد پایین آمده است. در صورت ادغام، رشد سریع درآمد اسپیس‌اکس می‌تواند به جبران افت ارقام تسلا کمک کند.
ادغام این کسب‌وکارها همچنین به ماسک امکان می‌دهد همه فعالیت‌ها را زیر یک سقف اداره کند و مهندسان و منابع را بدون نیاز به افشاگری‌های رسمی یا مواجهه با شکایت درباره معاملات طرف‌های مرتبط، میان شرکت‌ها جابه‌جا کند.
کنترل بیشتر بر مجموعه نیز یکی دیگر از منافع بالقوه است.
ماسک حدود ۴۸ درصد از سهام اسپیس‌اکس را در اختیار دارد و از طریق سهام خاص، بیش از ۸۰ درصد حق رای در این شرکت را کنترل می‌کند؛ اما سهم او در تسلا تنها حدود ۲۰ درصد است. او از سال ۲۰۲۴ گفته است که از تبدیل تسلا به رهبر حوزه هوش مصنوعی و رباتیک بدون داشتن دست‌کم ۲۵ درصد آرا احساس خوبی ندارد.
یک ادغام موفق همچنین می‌تواند او را ثروتمندتر کند، زیرا بسته جبران خدمت او در تسلا بسیاری از اهداف عملکردی را، در صورت انجام برخی انواع ادغام، تحقق‌یافته تلقی می‌کند.
رقابت با ساعت سیاسی
به‌گزارش بلومبرگ، هدف این است که توافق ادغام در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ اعلام شود و پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۹ نهایی گردد.
نهایی شدن معامله در دوران حضور ترامپ در کاخ سفید می‌تواند استقبال سیاسی مساعدتری برای آن رقم بزند، هرچند این ادغام همچنان با بررسی دقیق نهادهای ناظر و سهامداران روبه‌رو خواهد شد.
ماسک که در سال ۲۰۲۵ هدایت برنامه کاهش هزینه‌های دولت ترامپ را بر عهده داشت، پیش از یک اختلاف علنی از دولت جدا شد؛ اما بعدتر آشتی کرد و بار دیگر به دولت بازگشت و به جمع مسئولان پیوست.
او همچنین به بزرگترین اهداکننده شناخته‌شده برای حمایت از نامزدهای جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه آینده آمریکا تبدیل شده و از ژوئیه تاکنون بیش از ۲۷۶ میلیون دلار (۲۴۵ میلیون یورو) کمک کرده است؛ به‌گفته سخنگوی «امریکا پک»، سوپر پک محافظه‌کار متعلق به ماسک.
پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند نظارت سخت‌گیرانه‌تری بر قراردادهای فدرال اسپیس‌اکس و نرم‌افزار رانندگی خودکار تسلا به‌دنبال داشته باشد.
خود اسپیس‌اکس در اسناد عرضه سهامش هشدار داده است که تغییر ترکیب قدرت در کنگره می‌تواند «تاثیر مادی و نامطلوبی بر رشد و جایگاه رقابتی ما» داشته باشد.
کمیته‌ها هنوز بر سر شرایط ادغام به توافق نرسیده‌اند و هرگونه معامله باید حمایت بیش از نیمی از کل سهامداران تسلا را جلب کند؛ معیاری که ماسک آن را «مانعی بسیار بلند» توصیف کرده است. او هشدار داد که ادغام هنوز قطعی نیست.
نشست سهامداران تسلا روز ۳ دسامبر برگزار می‌شود.