رئیس‌جمهور آرژانتین، خاویر میلی، در پی جذب سرمایه‌گذاری مراکز داده هوش مصنوعی در پاتاگونیا است و کاهش مقررات و معافیت‌های مالیاتی را وعده می‌دهد.
منطقه سردِ جنوبی پاتاگونیا در آرژانتین در حال تبدیل شدن به کانون جدید مراکز داده است و رئیس‌جمهوری این کشور در تلاش است آن‌ها را به آن‌جا جذب کند.
آگهی
آگهی
در حالی که برخی جوامع در آمریکا و اروپا در برابر مراکز داده مقاومت می‌کنند، دولت آرژانتین دقیقا برعکس عمل می‌کند. خاویر میلی، رئیس‌جمهوری آرژانتین، می‌گوید کشورش هوش مصنوعی را تنظیم‌گری نخواهد کرد و او برای پروژه‌های بزرگ در این بخش، کاهش مالیات شرکتی پیشنهاد داده است، هرچند سنا هنوز آن را تصویب نکرده است.
جذابیت پاتاگونیا جنبه عملی دارد: زمین‌های خالی فراوان، هوای خنک، بادهای شدید و گازِ سازند شیل «واکا موئرتا» برای خنک‌کردن و تامین انرژی مراکز داده.
آقای میلی، مانند متحد خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، اغلب تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی را در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کند. او همچنین پیشنهاد داده «شرکت‌های غیرانسانی» ایجاد شود که تماما توسط عامل‌های هوش مصنوعی اداره شوند.
آقای میلی ماه گذشته در واشنگتن به اتاق بازرگانی آمریکا (US Chamber of Commerce) گفت: «ما قصد نداریم هوش مصنوعی را تنظیم‌گری کنیم. ما آن را آزاد می‌گذاریم.»
دفتر ورود بازدیدکنندگان که خبرگزاری آسوشیتدپرس به آن دست یافته نشان می‌دهد در ماه‌های اخیر جریان ثابتی از چهره‌های فناوری با میلی و دستیارانش دیدار کرده‌اند؛ از سرمایه‌گذار خطرپذیر پیتر تیل گرفته تا نمایندگان اوپن‌ای‌آی (OpenAI)، آمازون، گوگل، اوراکل و شرکت‌های فعال در حوزه مراکز داده.
سوابق وزارت خارجه نشان می‌دهد شرکت توسعه‌دهنده مراکز داده «کروسو» که در ساخت پردیس اصلی اوپن‌ای‌آی در تگزاس کمک کرده، امسال به دنبال گفت‌وگو با مسئولان انرژی آرژانتین درباره سرمایه‌گذاری‌های مورد حمایت دولت آمریکا بوده است.
مارتا زلوتکوفسکا، رئیس توسعه بین‌الملل در شرکت گرین کپیتال (Green Capital)، گفت: «در بخش‌های پرجمعیت آمریکا و اروپا، بر سر دسترسی به شبکه و این که چه کسی باید برق را بگیرد، دعوای زیادی وجود دارد.»
این شرکت لهستانی فعال در انرژی تجدیدپذیر قصد دارد یک مرکز داده ۳ میلیارد دلاری (۲.۷ میلیارد یورویی) در پاتاگونیا بسازد که برای محاسبات هوش مصنوعی به شرکت‌های بزرگ فناوری اجاره داده خواهد شد، هرچند هنوز موفق نشده مشتری‌ای پیدا کند.
او گفت: «ما مکان‌های بالقوه پروژه را در سراسر جهان مقایسه کردیم و آرژانتین، یعنی پاتاگونیا، در همه دسته‌ها بهترین شد.»
وعده هوش مصنوعی پاتاگونیا
برای جلب نظر شرکت‌هایی که نسبت به بی‌ثباتی مزمن اقتصادی آرژانتین محتاط‌اند، آقای میلی در حال پیشبرد طرح مشوق‌هایی است که نرخ مالیات بر درآمد شرکت‌ها را برای پروژه‌های دست‌کم ۱ میلیارد دلاری (۸۹۲ میلیون یورویی) در حوزه هوش مصنوعی و دیگر صنایع نوظهور از ۲۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش می‌دهد. این اقدام در انتظار تصویب سنا است.
فایده این طرح برای مردم آرژانتین هنوز روشن نیست. مراکز داده تعداد نسبتا کمی نیروی انسانی به کار می‌گیرند. مشوق‌های پیشنهادی میلی شرکت‌ها را ملزم نمی‌کند ظرفیت محاسباتی خود را برای مصرف داخلی کنار بگذارند یا میزان مصرف انرژی و آب‌شان را افشا کنند.
آلن روچا وارسانی، پژوهشگر در گروه محیط‌زیستی آرژانتینی «اوبسرواتوریو پترولرو سور»، گفت: «ما درباره مراکز داده‌ای صحبت نمی‌کنیم که برای تقویت حاکمیت فناوری آرژانتین طراحی شده باشند. ظرفیت محاسباتی هر جا که اوپن‌ای‌آی یا شرکت‌های دیگر نیاز داشته باشند صادر خواهد شد.»
نقشه‌ها، نه هنوز بولدوزرها
با وجود تمام تبلیغات میلی، آرژانتین در رقابت برای تبدیل شدن به مرکز منطقه‌ای مراکز داده عقب است، در حالی که همسایگانش زمین ارزان، برق تجدیدپذیر و ارتباطات در حال گسترش فیبر نوری با غول‌های فناوری آمریکایی را تبلیغ می‌کنند.
آقای میلی اصرار دارد که دعوت او به هوش مصنوعیِ بدون محدودیت به آرژانتین برتری می‌دهد، در زمانی که اتحادیه اروپا و شمار فزاینده‌ای از ایالت‌های آمریکا مقررات تازه‌ای وضع کرده‌اند. منتقدان هشدار می‌دهند او می‌کوشد هوش مصنوعی را در آرژانتین بدون تضمین‌های لازم در برابر خطراتی مانند نظارت گسترده تا حملات سایبری به کار گیرد.
نیکولاس وولوویک، استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه ملی کوردوبا، گفت: «بدون قواعد، آرژانتین به آزمایشگاه تبدیل خواهد شد، مثل وقتی که شرکت‌ها به کشورهای در حال توسعه می‌روند تا داروهای عجیب‌وغریبی را آزمایش کنند که نمی‌توانند در کشورهای بزرگ توسعه‌یافته آزمایش کنند.»
ممکن است آقای میلی هفته آینده، هنگامی که پاپ لئو چهاردهم که پیش‌تر درباره تهدیدهای هوش مصنوعی برای بشریت هشدار داده، در جریان سفر آمریکای لاتین خود به آرژانتین می‌آید، با نگرانی‌های مشابهی روبه‌رو شود.
حتی برخی در خود دولت میلی اذعان می‌کنند که موضع ضدتنظیم‌گری او تلاش‌ها برای ایجاد چارچوب حقوقی روشن را پیچیده کرده است. یک مقام ارشد که مجاز به گفت‌وگو با رسانه‌ها نبود گفت شرکت‌ها منتظرند آرژانتین قواعد استفاده از آثار دارای کپی‌رایت برای آموزش هوش مصنوعی و ارسال داده‌های شخصی به خارج از کشور را مشخص کند.
سرورها و گوسفندها
در پاسگاه‌های دورافتاده دامداری در دشت بی‌درخت استان چوبوت، زندگی حول مراقبت از گله‌ها در استپ و چیدن پشم گوسفندان در آغل‌ها می‌چرخد. با افول صنعت پشم پس از دهه‌ها خشکسالی، چرای بیش از حد و جهش هزینه‌های تولید، برخی دامداران روی نوع دیگری از آغل شرط می‌بندند؛ آغلی که نه با پشم، بلکه با ردیف‌های چشمک‌زنِ سرورها پر می‌شود.
فرانسیسکو سائنس، مهندس کشاورزی و دامدار نسل چهارم گوسفند، گفت: «گوسفندداران بسیار جدی در حال بررسی این هستند که چه گزینه‌های جایگزینی می‌تواند برای افزایش درآمد پیدا شود.»
خانواده او در میان ۱۴ مالکی هستند که در مجموع ۱۳۰ هزار هکتار (حدود ۳۲۱ هزار جریب) زمین خود را برای طرح مرکز داده به گرین کپیتال اجاره داده‌اند. دامداران انتظار دارند در کنار همسایه عظیم‌الجثه آینده خود، به چرای گوسفندان ادامه دهند.
انتظار نمی‌رود ساخت‌وساز تا حدود سال ۲۰۲۸ میلادی آغاز شود. بر اساس محاسبه آسوشیتدپرس، اگر پردیس نهایی به طور مداوم در اوج تقاضای پیش‌بینی‌شده خود کار کند، در یک سال حدود ۲.۷ برابر برقی مصرف خواهد کرد که تمام شهر بوئنوس‌آیرس در سال ۲۰۲۵ میلادی مصرف کرده است.
گرین کپیتال وعده می‌دهد تمام برق مورد نیاز خود را از توربین‌های بادی، مزارع خورشیدی و نیروگاه‌های گازی تولید کند تا به جای فشار آوردن بر شبکه شلوغ برق آرژانتین، مستقل عمل کند. مسئولان استان روی این پروژه به عنوان منبع میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری، مشاغل بسیار تخصصی و بازاری برای مازاد برق بادی حساب کرده‌اند.
اما برخی ساکنان ترلو، شهری خاک‌گرفته نزدیک محل پیشنهادی پروژه، می‌گویند راهی برای سنجش این تضمین‌ها ندارند. مطالعات زیست‌محیطی هنوز در جریان است، مجوزها در انتظار صدور است و شرکت مشخص نکرده پروژه به چه میزان آب نیاز خواهد داشت یا چه مقدار از برق آن از گاز تامین می‌شود.
کریستینا گیبون، ۴۶ ساله که از پیامدهای زیست‌محیطی مراکز داده می‌ترسد، گفت: «اطلاعات خیلی کمی وجود دارد. شاید تا زمانی که پیر شویم آب داشته باشیم، اما بعد از آن فرزندان‌مان هنوز اینجا خواهند بود و آن‌ها آن منابع را نخواهند داشت.»
نگرانی‌هایی مانند نگرانی او به واکنش منفی گسترده‌تری علیه تلاش‌های میلی برای جلب غول‌های فناوری دامن زده است. در ترلو، گروه کوچکی از ساکنان در اینترنت و در میدان اصلی شهر زیر پرچم «ترلو عاری از مراکز داده» گرد آمده‌اند.
در کنگره، جایی که قانون‌گذاران اخیرا در جلسه‌ای درباره منافع میلیاردر پیتر تیل در آرژانتین، آقای میلی را به حراج گذاشتن کشور متهم کردند، اپوزیسیون رئیس‌جمهوری را واداشته لایحه‌ای را که محدودیت‌های مالکیت زمین توسط خارجی‌ها را کاهش می‌داد، خالی از محتوا کند و طرح او برای واگذاری کنترل شرکت‌ها به عامل‌های هوش مصنوعی را متوقف کرده است.
در مزرعه خانوادگی‌اش، آقای سائنس این واکنش را غریزی و آشنا در آرژانتین می‌بیند.
او گفت: «هرگاه یک شرکت خارجی بخواهد سرمایه‌گذاری بزرگی در آرژانتین انجام دهد، انتقادهای زیادی مطرح می‌شود. واکنش اول بسیاری از مردم این است که بگویند \"نه، آن‌ها آدم‌های خیلی بدی هستند که از بیرون می‌آیند تا منابع ما را بگیرند\".»
او افزود: «من نمی‌گویم شرکت‌های بزرگ بهترین چیزِ ممکن هستند. فقط می‌گویم وقتی به کشورهای دیگر نگاه می‌کنم، اقتصادهای باثباتی می‌بینم.»