باربارا کاتمن، نماینده پارلمان، در مجلس هلند طرحی ارائه کرد تا ویژگیهای طراحی اعتیادآور مثل اسکرول بیپایان، پخش خودکار و الگوریتمهای فریبنده در همه خدمات آنلاین از جمله شبکههای اجتماعی، بازی، اپهای دوستیابی و پلتفرمهای استریم متوقف شود.
یک نماینده پارلمان هلند قانون جدیدی را پیشنهاد داده است که «مضرترین ویژگیهای طراحی اعتیادآور» در خدمات دیجیتال را ممنوع میکند؛ از جمله اسکرول بیپایان، پخش خودکار ویدئوها، اعلانهای پوش و الگوریتمهای دستکاریکننده.
باربارا کاتمن، نماینده پارلمان هلند از حزب اصلی اپوزیسیون، حزب میانهچپ «پرگرسیف ندرلند» (Progressief Nederland، PRO)، این پیشنهاد را روز دوشنبه ۲ نوامبر ثبت کرد و گفت: «این ممنوعیت هم از کودکان و هم از بزرگسالان محافظت میکند.»
سکوهای غولهای فناوری با افزایش مخالفت جهانی روبهرو هستند، زیرا نگرانیها درباره این که خدمات آنها به شکلی زیانبار طراحی شدهاند که اعتیاد و دیگر رفتارهای مخرب را تشویق میکند، رو به افزایش است. متا، تیکتاک و اسنپچت و دیگران در سالهای اخیر از سوی گروههای حقوق بشری به دادگاه کشانده شدهاند.
کاتمن با نمایندگان پارلمان در سراسر اروپا، در آلمان، فرانسه، بلژیک، لوکزامبورگ، اتریش، ایتالیا و پرتغال کار میکند؛ کسانی که میخواهند سکوهای دیجیتال را تنظیمگری کنند و به خدماتی که گفته میشود به شکل زیانآور طراحی شدهاند رسیدگی کنند.
کاتمن گفت: «مردم باید دوباره کنترل زمان و توجه خود را به دست بگیرند. ترفندهای دستکاریکننده آنلاین میتواند تاثیر بزرگی بر سلامت روانی و جسمی ما، رشد مغز و دامنه توجه ما، اکنون و برای نسلهای آینده داشته باشد.»
او افزود: «به همین دلیل هلند باید اکنون رهبری نشان دهد و نخستین کشور جهان باشد که طراحی اعتیادآور را ممنوع میکند. ما فقط وقتی میتوانیم در برابر ترفندهای دستکاریکننده بیگتک بایستیم که از همه محافظت کنیم.»
طبق این پیشنهاد قانونی، سکوهای دیجیتال مشمول یک وظیفه مراقبتی مبتنی بر «عدالت در طراحی» میشوند که آنها را ملزم میکند ثابت کنند خدمات آنلاینشان اعتیادآور نیست و در عوض اطمینان حاصل کنند ویژگیهای آنها به گونهای طراحی شدهاند که «منصفانه و غیر دستکاریکننده» باشند.
«الگوریتمهای اعتیادآور ذهن ما را دستکاری میکنند»
این نخستین بار نیست که یک سیاستمدار هلندی درباره این موضوع پیشنهادی ارائه میکند.
در سال ۲۰۲۳ گزارشی از کیم فن اسپارنتاک، نماینده هلندی پارلمان اروپا و عضو حزب پرو، توسط پارلمان اروپا تصویب شد که در آن از کمیسیون اروپا خواسته شده بود پیشنهادی برای ممنوعیت طراحی اعتیادآور ارائه کند.
او از پیشنهاد امروز در پارلمان هلند حمایت کرد و گفت: «با این قانون، هلند پیشگام اروپا میشود و ما بالاخره میتوانیم اینترنتی امن و غیر اعتیادآور بسازیم.»
او گفت: «هیچ خودانضباطیای نمیتواند بر ترفندهای اعتیادآور بیگتک غلبه کند. هر روزی که اقدام نمیکنیم، اجازه میدهیم الگوریتمهای اعتیادآور ذهن ما و در بلندمدت، دموکراسیهای ما را دستکاری کنند، چون مدام افراطیترین محتوا را برای نگه داشتن ما در این چرخه ارائه میکنند.»
او افزود: «و اروپا در اقدام کردن ناکام مانده است. شرکتهایی مانند متا جیبهای خود را با پولی پر میکنند که از بهرهبرداری از توجه شما و شیوه ساختار ذهنیتان به دست میآورند، در حالی که لابی فناوری در حال تیز کردن چاقوهای خود برای تضعیف مقررات است.»
کمیسیون قرار است در ماه نوامبر امسال، در قالب «قانون عدالت دیجیتال» (Digital Fairness Act)، پیشنهادی ارائه کند که در آن ممنوعیت طراحی اعتیادآور در سطح سراسر اتحادیه اروپا به عنوان یکی از تدابیر کلیدی در کنار چندین اقدام دیگر برای تقویت حمایت از مصرفکنندگان در اروپا مطرح میشود.
این قانون با سایر قوانین اتحادیه اروپا که در دست تدوین است، از جمله «قانون کودکان اتحادیه اروپا» (EU Kids Act)، تکمیل میشود؛ قوانینی که هدفشان حفاظت از کودکان در فضای آنلاین از طریق انتقال بار مسئولیت از والدین به سکوهای دیجیتال و ملزم کردن آنها به ایمنسازی خدماتشان از مرحله طراحی است.
«قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا» که از سال ۲۰۲۲ اجرایی شده است، مجموعهای از تدابیر را در بر میگیرد که سکوهای بسیار بزرگ آنلاین، مانند متا، و موتورهای جستوجوی بسیار بزرگ آنلاین، مانند گوگل، را ملزم میکند محتوای غیرقانونی، گفتار نفرتانگیز و محصولات خطرناک را شناسایی، حذف و از انتشار آنها جلوگیری کنند.