دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا میگوید که ایالات متحده بخش عمدهای از توان نظامی ایران را از کار انداخته، اما هنوز باید کار «یک یا دو هدف» دیگر را نیز یکسره کند. ترامپ بارها از نابودی توان هستهای و نظامی ایران سخن گفته و اعلام کرده که واشنگتن پیروز جنگ است و تهران توان پاسخگویی ندارد.
این در حالی است که تهران نسبت به اقدامات تلافیجویانه در صورت حمله مجدد، هشدار داده و گفته است که دامنه پاسخ به جنگی جدید بدون محدودیت جغرافیایی خواهد بود.
ترامپ افزود که مذاکرات با ایران برای پایان دادن به جنگی که در ماه فوریه توسط ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد، «به خوبی پیش میرود، اما میدانید که آنها [ایرانیها] چندان قابل اعتماد نیستند.»
ترامپ گفت که آمریکا عجلهای برای انجام عملیات تهاجمی ندارد، زیرا پیشتر توان نظامی و برنامه هستهای ایران را به شدت درهم کوبیده است.
دونالد ترامپ بارها از نابودی توان هستهای و نظامی ایران سخن گفته و اعلام کرده که واشنگتن پیروز جنگ است و تهران توان پاسخگویی به حملات آمریکا را ندارد.
او در اقامتگاه خود در فلوریدا به خبرنگاران گفت: «ما برنامه هستهای آنها را از کار انداختهایم. هنوز باید به یک یا دو سایت دیگر رسیدگی کنیم، که البته میتوانیم این کار را در ۱۰ دقیقه انجام دهیم.»
وی با اشاره به یک مجتمع هستهای زیرزمینیِ مشکوک، افزود: «احتمالاً باید به سراغ "کوه پیکاکس" (Pickaxe Mountain) بروید و تکلیف آن را روشن کنید. ما میتوانیم همه این کارها را خیلی سریع انجام دهیم.»
دولت ایران انجام هرگونه فعالیت هستهای در آن مکان را تکذیب کرده است.
پیشتر در همان روز (۳۱ اکتبر)، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، گفت که ترامپ هنوز تصمیمی درباره حملات جدید به ایران نگرفته و آمریکا همچنان پذیرای یک راه حل دیپلماتیک است.
رهبر ایران نیز در ۳۱ اکتبر، در پی تهدیدهایی مبنی بر احتمال از سرگیری حملات پس از انتخاباتهای سرنوشتساز در هر دو کشور، به ایالات متحده و اسرائیل در مورد آغاز یک تهاجم جدید هشدار داد.
ترامپ پیشتر هشدار داده بود که ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در این هفته، حملهای صورت گیرد؛ همزمان، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از یک «فرصت تاریخی و یگانه» برای سرنگونی دولت ایران سخن گفته بود.
انتخابات در هر دو کشور آمریکا و اسرائیل میتواند مسیر این مناقشه را تعیین کند؛ اسرائیل در ۲۷ اکتبر انتخابات سراسری برگزار کرد، اما هنوز موفق به تشکیل دولت جدید نشده است.
بنا به گزارش رسانههای ایران، مجتبی خامنهای، رهبر این کشور به فرماندهان ارشد نظامی گفته است که: «هرگونه تهدید، در هر سطح و نوعی، باید با پاسخی فوری، تأثیرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی مواجه شود.»
خامنهای همچنین به فرماندهان دستور داده است تا فهرست اهداف ایران را بهروزرسانی کنند، بهطوری که «انواع داراییهای ملموس و ناملموس متعلق به دشمن آمریکایی-صهیونی» را در بر گیرد.
این نخستین دیدار گزارششده میان مجتبی خامنهای و فرماندهان ارشد نظامی است.
او از زمان به دست گرفتن قدرت در ماه مارس که پس از کشته شدن پدرش، علی خامنهای، در حملات آمریکا و اسرائیل رخ داد، در انظار عمومی ظاهر نشده است.
جهش قیمت نفت
روبیو هشدار داد که «اگر بخواهیم، میتوانیم به اهداف نظامی دست یابیم» و افزود که ترامپ هنوز تصمیمی برای انجام حملات جدید نگرفته است.
از زمان آغاز جنگ اخیر، تهران عبور و مرور کشتیها در تنگه هرمز را محدود کرده است؛ مسیری که بهطور معمول حدود یکپنجم نفت مصرفی جهان از آن عبور میکند.
ایران پیشتر هشدار داده بود که قطع کابلهای زیردریایی در تنگه هرمز را نیز مد نظر قرار خواهد داد.
تلویزیون دولتی ایران در ۳۱ اکتبر گزارش داد که یک کشتی در حال عبور از این تنگه با مین برخورد کرده و دچار آتشسوزی شده است.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در ۳۰ اکتبر اعلام کرد که سه نفتکش پس از مواجهه با «حوادثی» نامشخص یا برخورد با مین، متوقف شدهاند.
این مسدودسازی موجب جهش قیمتهای جهانی انرژی شده و با نزدیک شدن به انتخابات، باعث شده است که این جنگ در میان افکار عمومی آمریکا نیز محبوبیت نداشته باشد.
کسب کرسیهای بیشتر توسط دموکراتهای مخالف میتواند تا حدی توانایی ترامپ را در پیشبرد سیاستهایش محدود کند.
در پی انتخابات اسرائیل، اردوگاه سیاسی نتانیاهو بیشترین تعداد کرسیها را در پارلمان به دست آورد، اما نتوانست اکثریت مطلق را کسب کند؛ از این رو، ترکیب دولت بعدی همچنان نامشخص است.
سایه جنگ بر تلاشهای دیپلماتیک
تلاشهای دیپلماتیک تازهای برای جلوگیری از ازسرگیری درگیریها در جریان است.
میانجیهای قطری در ۳۰ اکتبر وارد تهران شدند و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نامهای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد.
محسن رضایی در ویدیویی که از تلویزیون ایران پخش شد، گفت: «نامه را خواندم.»
او افزود: «هنوز پاسخی ندادهام. لحن آنها کاملاً تغییر کرده است.» وی بدون ارائه جزئیات بیشتر، این تغییر لحن را «نشانه خوبی» توصیف کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اظهار داشت که در حال حاضر هیچ برنامهای برای دیدار مستقیم با مقامات آمریکایی وجود ندارد. به گزارش خبرگزاری دولتی ایرنا، او در مصاحبهای با شبکه الجزیره گفت: «شرایط ایران روشن است و رایزنیها در این خصوص میان میانجیگران ادامه دارد.»
رضایی تأکید کرد که ایران به مسدود کردن تنگه هرمز تا زمانی که شرایط مد نظرش، از جمله آزادسازی داراییهای بلوکهشده، برآورده شود، ادامه خواهد داد.
قطر و پاکستان میان طرفهای درگیر میانجیگری کردهاند، اما این گفتگوها هنوز به توافقی پایدار منجر نشده است.
محمد اکرمنیا، سخنگوی ارتش ایران، اظهار داشت که هرگونه از سرگیری خصومتها تنها موجب گسترش دامنه جنگ خواهد شد.
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «شعلههای جنگ بیتردید گستره جغرافیایی بسیار وسیعتری را در بر خواهد گرفت.»
عراقچی نیز در شبکه اجتماعی «ایکس» هشدار داد که دیگر هیچ «خط قرمزی» وجود نخواهد داشت.