منبع آگاه ایرانی با تایید مکاتبه ونس با رضایی گفت روی آوردن آمریکا به مکاتبه نشاندهنده ناتوانی است. او همچنین با طرح این پرسش که اگر آمریکا مواد هستهای غنیشده را نابود کرده چرا خواستار تحویل آنهاست، تاکید کرد تا اجرای هفت شرط ایران، خروج این مواد به جای تضمین پایان جنگ میتواند زمینهساز حمله شود
همزمان با گزارش والاستریت ژورنال درباره تلاش جیدی ونس معاون ترامپ برای ازسرگیری مذاکرات و نامهنگاری با محسن رضایی یک منبع آگاه ایرانی به المیادین گفته که تهران پیش از اجرای شروط هفتگانه خود اقدام تازهای نخواهد کرد. محمدباقر قالیباف نیز تاکید کرده که رویکرد «چماق و هویج» بر ایران تاثیری ندارد.
یک منبع آگاه ایرانی به شبکه المیادین گفته که جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا به تازگی با محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مکاتبه کرده است. این منبع، برخلاف روایت واشنگتن درباره هدف این مکاتبه، آن را نشانه «ناتوانی» آمریکا در دستیابی به اهداف جنگ دانسته و گفته تهران جزئیات پیام را در زمان مناسب منتشر خواهد کرد.
این سخنان پس از آن مطرح میشود که روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال روز چهارشنبه ۲۸ اکتبر گزارش داد ونس با هدف بررسی امکان ازسرگیری مذاکرات، نامهای برای رضایی فرستاده است. به گزارش این روزنامه این اقدام با موافقت دونالد ترامپ انجام شده است. خبرگزاری رویترز نیز روز پنجشنبه گزارش داد که ایران دریافت نامه را تایید کرده اما هنوز پاسخی به آن نداده است.
روایت متفاوت تهران و واشنگتن از هدف نامه
منبع آگاه ایرانی به المیادین گفته است تبادل پیام میان مقامهای ایران و آمریکا موضوع تازهای نیست و سابقه دارد. به گفته او، روی آوردن مقامهای ارشد آمریکایی به مکاتبه نشاندهنده ناتوانی واشنگتن در دستیابی به اهدافش از راههای دیگر است.
این منبع ادعای دونالد ترامپ مبنی بر اینکه هدف از پیام ونس کمک به ایران برای دریافت تجهیزات و دارو بوده است، بهطور قاطع رد کرده است. او همچنین گزارشهایی را که این مکاتبه را نشانه پیشرفت مذاکرات یا عقبنشینی ایران معرفی میکنند، نادرست دانسته است.
ترامپ روز چهارشنبه گفته بود که موضوع نامه، کمک به ایران برای تامین تجهیزات پزشکی و اقلام مورد نیاز بوده است. او در پاسخ به این پرسش که آیا از ونس خواسته بود برای ازسرگیری مذاکرات با ایران تماس بگیرد، این موضوع را رد کرد اما گفت ونس درباره این اقدام با او مشورت کرده و با آن موافقت کرده است.
در همین حال، وبسایت خبری اکسیوس گزارش داده که ونس در نامه خود بر ضرورت پرداختن به پرونده هستهای ایران در هرگونه مذاکره برای جلوگیری از حملههای نظامی تازه آمریکا تاکید کرده است. به گزارش والاستریت ژورنال، هدف مکاتبه و تماسهای بعدی بررسی چارچوب احتمالی مذاکرات بوده و نه ارائه جزئیات یک توافق صلح.
قالیباف: پیشرفت تنها با پذیرش هفت شرط ایران ممکن است
موضعگیری منبع آگاه ایرانی درباره شروط تهران با اظهارات اخیر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران همراستا است.
قالیباف روز پنجشنبه در پیامی نوشت: «شرایط ایران بارها و بهطور شفاف به میانجیها اعلام شده است. رویکرد چماق و هویج هیچ تاثیری بر ایران ندارد. پیشرفت تنها زمانی حاصل خواهد شد که هفت شرط ایران مورد پذیرش قرار گیرد.»
قالیباف در حالی بر پذیرش شروط ایران تاکید کرده است که تهران بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات را به برآورده شدن خواستههای خود مشروط کرده است.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز و آسوشیتدپرس از جمله محورهای اصلی این شروط میتوان به رفع محاصره دریایی بنادر ایران از سوی آمریکا، لغو تحریمهای صادرات نفت ایران و برقراری آتشبس در جبهههای منطقهای از جمله لبنان، اشاره کرد. با این حال جزئیات کامل هر هفت شرط در گزارشهای منتشرشده بهطور یکسان و جامع بیان نشده است.
تهران: شروط باید یکجا اجرا شوند
منبع آگاه ایرانی به المیادین گفته که ایران پیش از اجرای هفت بندی که به طرف آمریکایی ابلاغ کرده هیچ اقدام تازهای انجام نخواهد داد.
او تاکید کرده «اجرای هفت بند باید یکجا انجام شود، نه بهصورت مرحلهای. بازگشایی دوباره تنگه هرمز یا آغاز مذاکرات جدید، پیش از اجرای شروط ایران انجام نخواهد شد.»
این منبع همچنین اجرای هفت بند را خط قرمز ایران خوانده و گفته است طرح دوباره پرونده هستهای، تلاشی از سوی آمریکا برای گرفتن اهرم بازدارندگی هستهای از ایران است.
او در ادامه با اشاره به اختلاف بر سر مواد هستهای غنیشده ایران پرسیده است اگر آمریکا مدعی نابودی این مواد است، چرا همچنان خواستار تحویل آنهاست. به گفته این منبع، تهران نگران است که خروج مواد غنیشده از کشور بهجای پایان جنگ، زمینه حمله نظامی تازه آمریکا را فراهم کند.
هشدار ایران درباره میانجیگری و حمله از خاک کشورهای منطقه
منبع آگاه ایرانی همچنین از میانجیها خواسته است اصول میانجیگری را رعایت کنند و خواستههای آمریکا را به ایران تحمیل نکنند. به گفته او، تهران میانجیگریای را که صرفا به انتقال مطالبات واشنگتن و فشار بر ایران برای پذیرش آنها محدود شود، نخواهد پذیرفت.
او تاکید کرده که ایران تحت فشار تحرکات دیپلماتیک از شروط هفتگانه خود عقبنشینی نخواهد کرد.
این منبع در بخش دیگری از اظهاراتش، با اشاره به روابط ایران با کشورهای حوزه خلیج فارس، گفته است تهران حسن نیت خود را نشان داده اما اجازه نخواهد داد هیچیک از این کشورها از ایران سوءاستفاده کنند.
او هشدار داده استفاده از پایگاههای آمریکایی در کشورهای منطقه برای حمله به منافع ایران، با پاسخی متناسب با ماهیت حمله روبهرو خواهد شد. به گفته این منبع، ایران حق خود را برای هدف قرار دادن اهدافی در کشورهایی که از خاک آنها برای حمله به منافع ایران استفاده میشود، محفوظ میداند.
تلاشهای دیپلماتیک قطر و پاکستان
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که قطر و پاکستان در تلاش برای میانجیگری و پایان دادن به جنگ هستند. به گزارش رویترز، قطر پیشتر پیشنویس پیشنهادی برای پایان جنگ را به تهران ارائه کرده بود، اما یک مقام ارشد ایرانی آن را حاوی پیشنهادهایی غیرقابلقبول دانسته است.
در سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفته است تهران همچنان به دیپلماسی فرصت میدهد و با میانجیها درباره راههایی برای اجرای طرح هفتروزه ایران در زمانی کوتاهتر در تماس است.
با وجود این تحرکات، اختلاف بر سر ترتیب اجرای شروط ایران، رفع محاصره دریایی، تحریمهای نفتی و گنجاندن پرونده هستهای در مذاکرات همچنان از موانع اصلی دستیابی به توافق به شمار میرود.
میانجیها، تلاش برای جلوگیری از وقوع جنگ و تحرکات تازه آمریکا
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که قطر، پاکستان و دیگر میانجیهای منطقهای برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن تلاش میکنند. با این حال، نشانههای افزایش آمادگی نظامی آمریکا در منطقه از جمله گزارش شبکه کان اسرائیل درباره ورود ۱۰ هواپیمای ترابری نظامی آمریکا به پایگاههای جنوب اسرائیل و انتقال تجهیزات به چند کشور منطقه، احتمال ازسرگیری درگیریها را نیز مطرح کرده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه احتمال حملههای بیشتر به ایران پس از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر را رد نکرد و گفت «هر چیزی ممکن است». همزمان، گزارشهایی درباره آمادگی آمریکا و اسرائیل برای عملیاتی کوتاهمدت و متمرکز علیه ایران منتشر شده است؛ هرچند واشنگتن هنوز تصمیم قطعی برای آغاز حمله تازه را اعلام نکرده است. به این ترتیب، در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ ادامه دارد، تحرکات نظامی منطقه نیز از احتمال تشدید دوباره تنشها حکایت میکند.