آمریکا با عملیات نظامی توانسته صادرات نفت از تنگه هرمز را تا حدود ۸۰ درصد سطح پیش از جنگ احیا کند، اما حملات ایران به کشتیهای تجاری و حوادث تازه دریایی همچنان امنیت این آبراه را تهدید میکند. همزمان، افزایش بهای نفت و احتمال آغاز دور تازه جنگ، نگرانیها درباره آینده تجارت انرژی را تشدید کرد.
بر اساس دادههای شرکت کپلر، صادرات نفت از تنگه هرمز به حدود ۸۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته و در ماه اکتبر روزانه دستکم ۳۰ کشتی از این آبراه عبور کردهاند.
این افزایش در شرایطی رخ داده که ارتش آمریکا با استفاده از جنگندهها، ناوهای جنگی و سامانههای پدافندی، پوشش حفاظتی گستردهای برای کشتیهای عبوری ایجاد کرده است. با این حال، بسیاری از شرکتهای خصوصی کشتیرانی همچنان از فرستادن نفتکشهای خود به این منطقه خودداری میکنند.
روزنامه واشنگتنپست روز جمعه ۳۰ اکتبر در گزارشی درباره عملیات نظامی آمریکا در تنگه هرمز نوشت که با وجود افزایش چشمگیر تردد نفتکشها، تهدیدهای امنیتی همچنان مانع بازگشت کامل فعالیت تجاری به این مسیر شده است.
بازگشت صادرات نفت؛ چرا بحران همچنان ادامه دارد؟
گزارش واشنگتنپست نشان میدهد که عملیات حفاظتی آمریکا تا حد زیادی توانسته مانع توقف صادرات نفت از خلیج فارس شود، اما برقراری امنیت پایدار هنوز محقق نشده است.
بخش قابل توجهی از کشتیهایی که با پوشش نظامی آمریکا از تنگه عبور میکنند، دولتی هستند و تردد کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع همچنان محدود است.
نگرانی اصلی شرکتهای کشتیرانی این است که حتی در صورت افزایش تعداد نفتکشهای عبوری، خطر حملات موشکی، پهپادی و مینگذاری همچنان پابرجا باشد.
تاثیر این ناامنی بر بازار جهانی انرژی نیز مشهود است.
به گزارش رویترز، بهای نفت برنت روز جمعه تا حدود ۱۱۷ دلار در هر بشکه افزایش یافت و بازار نفت در مسیر ثبت چهارمین ماه متوالی رشد قیمت قرار گرفت. معاملهگران علاوه بر حملات به کشتیها، نگران احتمال تشدید دوباره جنگ میان ایران و آمریکا هستند.
این تحولات نشان میدهد که بازگشایی مسیر کشتیرانی، بهتنهایی برای بازگشت اطمینان به بازار جهانی نفت کافی نیست. شرکتهای حملونقل و بیمهگران دریایی برای ازسرگیری فعالیت عادی به تضمینهای امنیتی باثباتتری نیاز دارند.
نگرانی از جنگ دوباره پس از انتخابات آمریکا
افزایش حملات دریایی در شرایطی رخ داده که احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده آمریکا علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر مطرح شده است.
آسوشیتدپرس روز جمعه به نقل از دیپلماتها گزارش داد که مقامهای آمریکایی به برخی متحدان منطقهای درباره احتمال آغاز دوباره عملیات نظامی علیه ایران پس از انتخابات هشدار دادهاند.
در همین حال، میانجیگران قطری بار دیگر برای گفتوگو درباره پایان جنگ به تهران بازگشتهاند.
با وجود این تحرکات دیپلماتیک، هنوز نشانه روشنی از دستیابی دو طرف به توافقی برای پایان درگیریها دیده نمیشود.
افزایش احتمال جنگ بار دیگر پرسش مهمی را پیش روی واشنگتن قرار داده است: آیا ارتش آمریکا میتواند همزمان با اجرای عملیات نظامی گسترده علیه ایران، به حفاظت از کشتیهای تجاری در تنگه هرمز نیز ادامه دهد؟
از سوی دیگر، تداوم حملات به کشتیرانی تجاری میتواند فشار بینالمللی برای تامین امنیت آبراه و جلوگیری از اختلال بیشتر در بازار انرژی را افزایش دهد.
در شرایط کنونی، اگرچه عملیات نظامی آمریکا توانسته بخشی عمده از صادرات نفت را احیا کند، امنیت عبور کشتیها همچنان شکننده است. برای کشورهای صادرکننده و واردکننده انرژی، مسئله اصلی دیگر صرفا تعداد نفتکشهای عبوری نیست؛ بلکه اطمینان از آن است که این مسیر حیاتی بدون خطر حمله و بدون نیاز به حفاظت نظامی گسترده قابل استفاده باشد.
تا زمانی که حملات به کشتیهای تجاری ادامه داشته باشد، تنگه هرمز همچنان یکی از مهمترین منابع بیثباتی در تجارت جهانی انرژی باقی خواهد ماند.