مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، روز جمعه پس از نشست سران کانادا و اتحادیه اروپا در مونترال گفت دو طرف قصد دارند مذاکرات درباره «عضویت وابسته» احتمالی کانادا در این اتحادیه را تا ژوئن ۲۰۲۷ به پایان برسانند.
چنین جایگاهی در معاهده‌های اتحادیه اروپا تعریف نشده است و هدف از پیشنهاد آن، نزدیک‌تر کردن دو طرف در سه حوزه سیاست‌گذاری، برنامه‌های مشترک و سازوکارهای اداره و تصمیم‌گیری است، اما جزئیات و پیامدهای عملی آن هنوز باید در مذاکرات مشخص شود.
آگهی
آگهی
پیش از نشست، آلمان در جریان تدوین بیانیه مشترک با استفاده از عنوان «عضو وابسته» مخالفت کرده بود. در متن نهایی، به جای این عنوان از «پیوند هرچه نزدیک‌تر» سخن گفته شده است. با این حال، کارنی نشان داد که قصد دارد ایده عضویت وابسته را دنبال کند.
او در نشست خبری پایانی گفت: «با توجه به موقعیت جغرافیایی‌مان، در پی عمیق‌ترین مشارکت ممکن، بدون پیوستن کامل به اتحادیه هستیم؛ مشارکتی که کانادا را به نخستین عضو وابسته اتحادیه اروپا تبدیل کند.»
کارنی افزود: «در ماه‌های آینده، محتوا، ابعاد و دامنه این شکل تازه از عضویت را به‌طور کامل مشخص خواهیم کرد.»
اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در کنار او ایستاده بود؛ کسی که در ماه سپتامبر با پیشنهاد تبدیل کانادا به نخستین عضو وابسته اتحادیه، دولت‌های عضو را غافلگیر کرده بود. پیش از طرح این پیشنهاد، رایزنی گسترده‌ای درباره آن با کشورهای عضو انجام نشده بود.
کارنی که هنگام اعلام آن در میان حاضران بود، ابتدا در استقبال از پیشنهاد مردد به نظر می‌رسید. در آن زمان، نگرانی‌هایی درباره پیامدهای این طرح برای حاکمیت ملی کانادا وجود داشت.
اما نخست‌وزیر کانادا روز جمعه از این عنوان دفاع کرد و گفت: «امروز به سوی عضویت وابسته کانادا حرکت می‌کنیم و اتحادی تازه برای آینده شکل می‌دهیم؛ اتحادی با کشورهای همفکر که از همین حالا و در آینده ثمر خواهد داد.» او افزود: «تازه شروع کرده‌ایم.»
فن در لاین به چند دستاورد فوری این همکاری اشاره کرد؛ از جمله مشارکت کامل کانادا در برنامه پژوهشی «هورایزن» و برنامه آموزشی و تبادل دانشجوی «اراسموس»، و نیز مشارکت در وام حمایتی ۹۰ میلیارد یورویی برای اوکراین.
در این نشست، همکاری دو طرف در زمینه تجارت دیجیتال، انرژی، مواد اولیه حیاتی، ابررایانش، هوش مصنوعی و فناوری ماهواره‌ای نیز گسترش یافت.
خانم فن در لاین گفت: «مفهوم عضو وابسته، موضوعی است که تاکنون تجربه‌اش نکرده‌ایم، اما بلندپروازی، اعتماد و خلاقیت لازم را داریم تا با همکاری یکدیگر به آن شکل بدهیم.»
او افزود: «برای اینکه کاملا روشن باشد، این مشارکتی برای تقویت توان مشترک ماست و علیه هیچ طرف دیگری نیست. در روابط دوجانبه، این بالاترین سطح مشارکت است.»
اعضای کمیسیون اروپا و کابینه کانادا قرار است در بهار نشستی مشترک برگزار کنند تا جزئیات این پیشنهاد را مشخص کنند. پس از آن، انتظار می‌رود کارنی در ماه ژوئن در نشست سران اتحادیه اروپا حضور یابد؛ نشستی که او امیدوار است تا زمان برگزاری آن، مذاکرات به پایان برسد.
هنوز روشن نیست این توافق در اروپا چگونه به تصویب خواهد رسید. کارنی پیش‌تر وعده داده بود پیشنهاد را برای رای‌گیری به پارلمان کانادا ارائه کند.
فن در لاین در پاسخ به پرسشی درباره مخالفت آلمان، از پاسخ مستقیم خودداری کرد و گفت نزدیک‌تر شدن کانادا به اتحادیه، در میان کشورهای عضو از «حمایت گسترده» برخوردار است.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، نخستین کسی بود که در بحث تلاش اوکراین برای پیوستن به اتحادیه اروپا، عنوان «عضو وابسته» را مطرح کرد. کی‌یف این ایده را رد کرده و گفته است خواهان عضویت کامل است.
مقام‌های کمیسیون اروپا گمان می‌کنند مخالفت برلین با ابتکار فن در لاین از آن روست که مرتس این ایده را متعلق به خود می‌داند.
فن در لاین با اشاره به معاهده‌های اتحادیه اروپا، که عضویت را به کشورهای اروپایی محدود می‌کنند، گفت: «دوست داشتیم درباره عضویت کامل گفت‌وگو کنیم، اما این کار ممکن نیست. این را می‌دانیم.»
او افزود: «این آغاز یک دوره کار فشرده است. چشم‌انداز و ایده را داریم؛ باید چارچوب آن را تدوین کنیم و به آن شکل عملی بدهیم.»
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا که نماینده موضع جمعی کشورهای عضو است، به‌طور مشخص از به کار بردن عنوان «عضو وابسته» پرهیز کرد و به همان عبارت «پیوند هرچه نزدیک‌تر» در بیانیه مشترک پایبند ماند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
کوستا گفت: «روابط ما آن‌قدر ویژه است که می‌خواهیم شکل تازه‌ای از همکاری ایجاد کنیم و از یک رابطه همکاری معمول فراتر برویم. پیوند ما از نظر نزدیکی و عمق، بی‌همتا خواهد بود.»