اجاره آپارتمان دوخوابه در ایروان با رشد ۲۳.۵ درصدی به ۸۰۰-۹۰۰ یورو رسیده، اما نرخ‌ها در تفلیس پس از جهش اولیه سال ۲۰۲۲ با ثبات روبه‌رو شده است. خروج اتباع روس از کشورشان سبب شده ۷۲ درصد کل معاملات ملکی خریداران خارجی در ارمنستان به شهروندان روسیه اختصاص یابد.
افزایش نگرانی‌ها از احتمال اعلام موج جدیدی از فراخوان نظامی برای جنگ اوکراین، موج تازه‌ای از مهاجرت شهروندان روسیه به کشورهای همسایه را رقم زده است. این روند طی تابستان امسال سبب جهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی قیمت اجاره‌بها در گرجستان و ارمنستان شده است؛ کشورهایی که به دلیل امکان ورود بدون ویزا، به پناهگاه اصلی شهروندان گریزان از جنگ تبدیل شده‌اند.
آگهی
آگهی
وضعیت بازار مسکن در گرجستان؛ ثبات پس از جهش اولیه
گرجستان همچنان دست‌یافتنی‌ترین مقصد برای روس‌ها به شمار می‌رود، چرا که اتباع این کشور می‌توانند تا ۳۶۰ روز بدون نیاز به روادید در آنجا بمانند و تنها با یک خروج و ورود کوتاه به کشوری همسایه دوباره تمدید می‌شود.
همین امر سبب خروج انبوه روس‌ها و سکونت ده‌ها هزار نفر از آنان در گرجستان شده است. در حال حاضر، اجاره ماهانه یک واحد مسکونی معمولی در تفلیس بین ۴۵۰ تا ۷۳۰ یورو قیمت دارد و این رقم برای آپارتمان‌های بزرگ‌تر یا لوکس به ۹۱۰ تا بیش از ۲۷۰۰ یورو می‌رسد؛ ارقامی سنگین که در مقایسه با متوسط دستمزد ماهانه ۲۱۶۵ لاری (حدود ۷۵۰ یورو) در گرجستان، فشار مضاعفی بر ساکنان بومی وارد می‌کند.
البته بازار مسکن گرجستان پس از اوج‌گیری تابستانی تا حدی فروکش کرده است؛ زیرا شدیدترین جهش قیمت‌ها در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ و هم‌زمان با آغاز تهاجم همه‌جانبه روسیه رخ داد که طی آن اجاره‌بها جهشی ۶۰ تا ۷۰ درصدی را ثبت کرد.
علاوه بر این، با وجود آنکه خریداران روس در سال ۲۰۲۳ بیش از ۵۵ درصد از کل معاملات ملکی اتباع خارجی در گرجستان را در اختیار داشتند، سهم آنان اکنون به شدت افت کرده است، به طوری که طبق داده‌های بانک سرمایه‌گذاری گالت اند تگارت در سال ۲۰۲۶، شهروندان گرجی ۷۶ درصد از معاملات بازار اولیه مسکن تفلیس را انجام داده‌اند و سهم روس‌ها تنها به ۳ درصد کاهش یافته است.
ارمنستان؛ هجوم به بازار اجاره ایروان
در مقابل، شدیدترین فشار تقاضا و بحران اجاره‌بها در ارمنستان گزارش می‌شود؛ جایی که شهروندان روسیه و همچنین ارمنی‌تباران ساکن این کشور برای فرار از سربازی اجباری، عمدتا در ایروان متمرکز شده‌اند.
هم‌اکنون اجاره ماهانه یک آپارتمان دو اتاقه در پایتخت ارمنستان به ۸۰۰ تا ۹۰۰ یورو رسیده است، در حالی که متوسط دستمزد ماهانه در این کشور حدود ۳۲۰ هزار درام (معادل ۷۹۰ یورو) برآورد می‌شود.
بر اساس آمار کمیته ثبت املاک ارمنستان، میانگین قیمت آپارتمان‌ها در ایروان در ماه اوت نسبت به سال گذشته ۲۳.۵ درصد افزایش یافته است.
همچنین شهروندان روسیه ۷۲ درصد از کل معاملات ملکی اتباع خارجی در ارمنستان را به خود اختصاص داده‌اند و بیش از ۷۰ درصد از خریدهای آنان نیز مستقیماً در شهر ایروان انجام شده است.
افزون بر این، وضع مالیات ۱۰ درصدی جدید بر ثبت قراردادهای اجاره نیز در عمل به مستاجران منتقل شده و بار مالی آنان را سنگین‌تر کرده است.
بلاروس؛ مقصد جدید و جذاب برای اقامت طولانی‌مدت
در این میان، بلاروس نیز که در ابتدای جنگ مسکو علیه اوکراین تنها یک ایستگاه ترانزیت بود، اکنون به مقصدی جذاب برای اقامت طولانی‌مدت و خرید ملک برای روس‌ها تبدیل شده است. بسته شدن مرزهای اروپا به روی اتباع روسیه، تشدید تحریم‌ها و عدم اعمال محدودیت‌های گسترده اینترنتی از سوی بلاروس، جذب شهروندان روس به این کشور را افزایش داده است.
امکان اقامت ۹۰ روزه بدون ثبت‌نام و دریافت مجوز اقامت موقت از طریق ارائه قرارداد اجاره بلندمدت، خریداران روس را ترغیب کرده تا سهمی ۱۰ درصدی از کل معاملات ملکی بلاروس را به خود اختصاص دهند؛ سهمی که سال گذشته تنها ۲ درصد بود.
بر اساس داده‌های آژانس کاداستر ملی، تقاضای روس‌ها برای خرید مسکن در مینسک در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد رشد داشته و قیمت هر مترمربع مسکن در پایتخت بلاروس در طول یک سال ۲۵.۶ درصد افزایش یافته است.