گروههای حقوق بشر میگویند از میانه اوت افزایش چشمگیر جذب اجباری را ثبت کرده اند، در حالیکه گزارشها حاکی است روسیه در حال آمادهسازی موج تازه بسیج پس از انتخابات سپتامبر است.
نیروهای امنیتی روسیه در سطح خیابانها غیرنظامیان را بازداشت میکنند و آنها را تحت فشار میگذارند تا قراردادهای نظامی امضا کنند؛ همزمان گزارشها حاکی از آن است که کرملین خود را برای موج تازهای از بسیج نیرو در جنگ تمامعیار خود در اوکراین آماده میکند.
آگهی
آگهی
اواسط اوت، پروژه حقوق بشری روسی «ایدیته لسوم» ۱۴ مورد مراجعه از افرادی دریافت کرد که گفتهاند نیروهای امنیتی آنها را بازداشت کرده و در کلانتریها یا مستقیما در دفاتر جذب نیروهای نظامی، وادار یا تحت فشارشان گذاشتهاند تا قرارداد نظامی امضا کنند.
این پروژه که به روسها کمک میکند از مشارکت در جنگ خودداری کنند، اعلام کرده است که اوج این روند از ۱۰ اوت آغاز شده است. ایوان چوویلیایف، نماینده این پروژه، به یورونیوز گفت: «در ماه ژوئیه فقط چند مورد پراکنده دستگیری بود، اما حالا در اوج قرار داریم».
گزارشها از نووراسییسک تا بیروبیدژان را دربر میگیرد. مردان در خیابان و به بهانه بررسی مدارک یا نوشیدن در ملأعام، در محل کار و در راه بازگشت به خانه بازداشت شدهاند.
در منطقه پنزا، موارد از اواسط ژوئن ثبت شده است. در همان دوره، «ایدیته لسوم» که نام این پروژه عمدا برگرفته از یک اصطلاح روسی به معنای «برو گم شو» است، هفت مورد گزارش از سربازان وظیفه ثبت کرده که مجبور یا تحت فشار شدهاند با وزارت دفاع روسیه قرارداد ببندند.
مقامهای زندان نیز به کانالی برای جذب نیرو تبدیل شدهاند. چوویلیایف گفت نمایندگان سازمان فدرال زندانهای روسیه در بازداشتگاهها و زندانهای کار اجباری به دنبال سربازان قراردادی بالقوه میگردند.
در کنار این، واسطههای غیرنظامی جذب نیرو از طریق آگهیهای شغلی، آژانسها و ارتباطات شخصی افراد دارای مشکلات مالی، از جمله بدهکاران و بیکاران را هدف قرار میدهند.
او گفت: «اگر کسی مشکل مالی داشته باشد، نیروگیرها پیدایش میکنند. مردم فقط وقتی متوجه میشوند در چه وضعیتی گرفتار شدهاند که دیگر در خط مقدم هستند.»
به گفته «ایدیته لسوم»، از آغاز یورش تمامعیار روسیه به اوکراین در اوایل ۲۰۲۲ تاکنون بیش از ۸۰ هزار نفر از این پروژه درخواست مشاوره کردهاند.
بسیج نیرو پس از انتخابات؟
مقامهای اوکراین از جمله ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور این کشور، بارها اعلام کردهاند که دولت روسیه خود را برای موج تازهای از بسیج نیرو پس از انتخابات دومای دولتی در سپتامبر آماده میکند.
منابع اطلاعاتی غربی به روزنامه والاستریت ژورنال گفتهاند که رزمایشهای آمادگی برای بسیج، شامل سازماندهی اسکان، تامین غذا و مسلح کردن ساکنان، ماه گذشته در منطقه کالینینگراد برگزار شده است.
رسانههای دولتی روسیه نیز در ماه ژوئیه از برگزاری رزمایشهای جداگانهای در همین منطقه خبر دادند و اعلام کردند که این تمرینها بر مقابله با حملات پهپادی متمرکز بوده است.
نمایندگان سازمانهای غیردولتی که به روسها برای ترک کشور کمک میکنند نیز از افزایش چشمگیر درخواستها از اواسط ژوئیه خبر دادهاند.
یک هماهنگکننده طرح حقوق بشری آلمانی «اینترانزیت» که نخواست نامش فاش شود، به یورونیوز گفت: «این وضعیت یادآور سال ۲۰۲۲ و اوایل ۲۰۲۳ است.»
این هماهنگکننده «اینترانزیت» گفت: «تهدید بسیج نیرو مثل یک ترجیعبند در بسیاری از درخواستها تکرار میشود. مردم میترسند اگر الان کشور را ترک نکنند، بعدا دیگر نتوانند.»
او افزود: «آنها همچنین نگراناند که حتی اگر مقاومت کنند، مجبور به امضای قرارداد شوند یا امضایشان از طرف آنها جعل شود.»
به گفته این هماهنگکننده، افرادی که تحت پیگرد قضایی هستند، از جمله با اتهامهای سیاسی، و هنوز به بازداشتگاه منتقل نشدهاند نیز از فشار نمایندگان سازمان زندانها یا بازپرسها برای امضای قرارداد و رفتن به جنگ خبر میدهند، حتی کسانی که ممنوعالخروج یا در حبس خانگی هستند.
این هماهنگکننده گفت اکنون شمار رو به رشدی از روسها که سابقه فعالیت در مشاغلی هدفگرفتهشده از سوی کرملین، مانند روزنامهنگاری، کار حقوق بشری یا کنشگری ضدجنگ، ندارند نیز در حال بررسی ترک کشور هستند.
درخواستها برای رفتن به گرجستان و ارمنستان، کشورهایی که روسها میتوانند بدون ویزا وارد آنها شوند، و سپس قانونیکردن اقامت در اتحادیه اروپا بر پایه سازوکارهای معمول، به شدت افزایش یافته است.
راهاندازی سامانه یکپارچه ثبت سوابق نظامی در ماه مه ۲۰۲۵، خروج از کشور را دشوارتر کرده است. به محض این که احضاریه صادر و فرد در این سامانه ثبت شود، ترک کشور بهطور چشمگیری پیچیدهتر میشود.
هماهنگکننده «اینترانزیت» گفت: «احتمال زیادی وجود دارد که خروج آنها از بلاروس هم محدود شود.»
او گفت: «اکنون مردم میفهمند که در صورت آغاز موج تازهای از بسیج نیرو، ممکن است عملا هیچ راهی برای خروج نداشته باشند و خود را در وضعیتی ببینند که در آن گیر افتادهاند.»
مسکو در حال از دست دادن نیروهایش
به گفته ستاد کل اوکراین و مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا (CSIS)، تلفات ارتش روسیه از زمان آغاز یورش تمامعیار در فوریه ۲۰۲۲ حدود ۱.۴ میلیون نظامی برآورد میشود. این مرکز همچنین تخمین میزند تا ۴۵۰ هزار نفر از آنها کشته شده باشند.
کارشناسان این اندیشکده برآورد میکنند که در سال ۲۰۲۶ روسیه هر ماه بیش از ۳۰ هزار نفر از نیروهای خود را از دست میدهد؛ یعنی حدود ۳ هزار نفر بیشتر از تقریبا ۲۷ هزار سرباز قراردادی جدیدی که ماهانه جذب میکند.
جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، ۱۵ ژوئیه در یک نشست دفاعی در پنسیلوانیا گفت میانگین مدت زندهماندن یک سرباز تازهجذبشده روس در خط مقدم اوکراین بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه است.
کرملین بهطور کلی تلفات خود را بهطور کامل منتشر نمیکند.
مقامهای روس هرگونه برنامه برای بسیج نیرو را رد کردهاند. واسیلی نبنزیا، نماینده دائم روسیه در سازمان ملل، روز جمعه گفت: «در حال حاضر به بسیج گسترده نیازی نداریم؛ نه برنامهریزی شده است و نه انتظار آن میرود، تا جایی که من اطلاع دارم.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، روز سهشنبه گزارشها درباره آمادگی برای بسیج نیرو را تلاشهایی برای «دامن زدن به تنشهای ایدئولوژیک» در داخل روسیه توصیف کرد.
روسیه در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۲ «بسیج نسبی» نیرو را اعلام کرد و تاکنون هیچ فرمان رسمی برای پایان دادن به آن صادر نشده است.