این پنج نفر علی همتی سیستانی، علیرضا رئیسی، علیرضا سپاهی، مجید نیک‌اندیش و سیاوش جمشیدی خیرآبادی بودند که اعدام آنها در فاصله ۳۰ سپتامبر تا ۵ اکتبر (هشتم تا ۱۳ مهر) اجرا شد.
سازمان عفو بین‌الملل روز سه‌شنبه ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر ۱۴۰۵) اعدام پنج مرد در عرض یک هفته در ایران در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ را محکوم کرد و خواستار اعمال فشار هماهنگ بین‌المللی بر تهران برای توقف اعدام‌های بیشتر شد.
آگهی
آگهی
دایانا الطحاوی، معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در امور خاورمیانه و شمال آفریقا اعلام کرد که «اعدام‌های خودسرانه این پنج مرد جوان، بار دیگر به شکلی تکان‌دهنده یادآور این واقعیت است که مقام‌های ایرانی چگونه از مجازات اعدام به‌عنوان سلاح استفاده می‌کنند.»
به گفته عفو بین‌الملل، این پرونده‌ها از الگویی تکراری پیروی می‌کنند که در آنها، متهمان در جریان بازجویی از دسترسی به وکیل محروم می‌شوند، ادعاهای متهمان درباره شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها مورد بررسی قرار نگرفته و اعترافات پخش‌شده از تلویزیون به‌عنوان مدرک در دادگاه‌های انقلاب علیه آنها به کار رفته است.
فشارهای هماهنگ بین‌المللی
عفو بین‌الملل اعلام کرد که دست‌کم ۳۴ نفر در پرونده‌های مرتبط با اعتراضات دیماه اعدام شده‌اند و هشدار داد که ده‌ها نفر دیگر همچنان در معرض خطر اعدام‌های با انگیزه سیاسی قرار دارند.
این سازمان خواستار اعمال فشار دیپلماتیک هماهنگ بر تهران برای توقف اعدام‌های بیشتر شد و از شورای امنیت سازمان ملل متحد خواست وضعیت ایران را به دیوان کیفری بین‌المللی ارجاع دهد و سازوکاری بین‌المللی برای عدالت کیفری در ارتباط با ایران از طریق مجمع عمومی سازمان ملل متحد ایجاد شود.
پیش‌تر، ۴۶ کشور از جمله کانادا، بریتانیا، فرانسه و آلمان روز ۳۰ سپتامبر طی بیانیه‌ای اعدام معترضان دیماه را محکوم کردند و خواستار توقف فوری استفاده ایران از مجازات اعدام شدند.
پنج اعدام در شش روز
علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی روز ۵ اکتبر (۱۳ مهر) در اصفهان، در ارتباط با پرونده میدان علیخانی اعدام شدند؛ پرونده‌ای که شامل محاکمه جمعی از متهمان در پی درگیری‌های رخ‌داده در جریان اعتراضات ۸ ژانویه (۱۸ دی) در این شهر بود.
قوه قضاییه ایران اعلام کرد که متهمان این پرونده به اتهام‌هایی از جمله مسدود کردن جاده‌ها، تخریب اموال، آتش‌سوزی عمدی و دست داشتن در مرگ چهار عضو نیروهای امنیتی متهم شده بودند.
عفو بین‌الملل اما اعلام کرد که علیرضا سپاهی گزارش داده بود در دوران بازداشت، مدت طولانی در سلول انفرادی نگهداری شده، مورد ضرب‌وشتم قرار گرفته و با شوک الکتریکی شکنجه شده است. همچنین در مرحله تحقیقات از دسترسی به وکیل محروم بوده است.
مجید نیک‌اندیش و علی همتی سیستانی روز ۳۰ سپتامبر (هشتم مهر) در مشهد اعدام شدند.
خبرگزاری میزان، علی همتی و مجید نیک‌اندیش را «فعالان و لیدرهای اغتشاشات» در منطقه طبرسی معرفی کرده است. میزان مدعی شده است که اعتراضات شامگاه ۱۸ دی در مشهد با تخریب و آتش‌زدن برخی اموال عمومی همراه بوده و در جریان درگیری‌ها چهار نفر از نیروهای امنیتی کشته شده‌اند.
به نوشته این رسانه وابسته به قوه قضاییه، نیروهای انتظامی و امنیتی همان شب کنترل اوضاع را در دست گرفتند و برخی افراد نیز با بررسی تصاویر دوربین‌های شهری شناسایی و بازداشت شدند.
عفو بین الملل میگوید که اعترافات اجباری این دو نفر که از تلویزیون پخش شد، از جمله اعترافاتی که هنگام بازداشت و در بازجویی‌های بعدی و در شرایط محرومیت از دسترسی به وکیل گرفته شده بود، مبنای محکومیت و صدور حکم اعدام آنها قرار گرفت.
سازمان مستقل حقوق بشری «حقوق بشر ایران» که در خارج از ایران فعالیت می‌کند نیز گزارش داد مجید نیک‌اندیش شکنجه و بدرفتاری‌های دیگری؛ از جمله نگهداری طولانی‌مدت در سلول انفرادی و آویزان کردن او از بازوها را تحمل کرده که باعث دررفتگی شانه و شکستگی فکش شد.
سیاوش جمشیدی خیرآبادی روز ۳ اکتبر ۲۰۲۶ در شهرکرد اعدام شد. خبرگزاری میزان گزارش داد که او در ارتباط با اعتراضات ۸ ژانویه در این شهر، به اتهام «محاربه از طریق بیرون کشیدن سلاح گرم و شلیک با آن» و «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرائم علیه امنیت ملی» به اعدام محکوم شده بود.
خبرگزاری میزان، سیاوش جمشیدی را از «اراذل و اوباش» شهرکرد خوانده بود.
عفو بین‌الملل اعلام کرده است که مقام‌های ایرانی بارها از اتهام دوم علیه معترضان، مخالفان حکومت و مدافعان حقوق بشر به دلیل شرکت در اعتراضات و دیگر تجمع‌ها استفاده کرده‌اند.
عفو بین‌الملل می‌نویسد که اعترافات اجباری سیاوش جمشیدی خیرآبادی از تلویزیون پخش شد و مبنای محکومیت و صدور حکم اعدام او قرار گرفت.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در ۲۸ سپتامبر (ششم مهر) خواستار تعلیق رسمی اجرای تمام احکام اعدام تا لغو کامل این مجازات شده بود.