بهای اجاره در سراسر اروپا به طور چشمگیری افزایش یافته و در دوره‌های اخیر در رومانی و کرواسی شدیدتر بوده است. یورونیوز بیزنس تورم سالانه اجاره را در این دو کشور بررسی می‌کند.
اجاره‌بها در سراسر اروپا همچنان رو به افزایش است و برخی کشورها بیش از دیگران تحت فشار قرار گرفته‌اند.
آگهی
آگهی
در بسیاری از کشورهای اروپایی، رشد اجاره‌ها از نرخ کلی تورم پیشی گرفته و خانوارهای رومانی و کرواسی به‌ویژه از موج اخیر افزایش اجاره‌ها آسیب دیده‌اند.
اما چه عواملی پشت جهش اخیر اجاره‌ها قرار دارد و چرا رومانی و کرواسی در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا به‌عنوان استثنا دیده می‌شوند؟
بین سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ و سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، پرداخت واقعی اجاره مسکن در اتحادیه اروپا به طور متوسط ۳ درصد افزایش یافت. بنا بر داده‌های یورواستات، نرخ تورم اجاره از صفر درصد در فنلاند تا ۴۳.۵ درصد در رومانی متغیر بود و کرواسی با ۴۰.۱ درصد درست پشت سر آن قرار داشت.
در همین بازه زمانی، تورم عمومی در رومانی ۹.۵ درصد و در کرواسی ۴.۸ درصد بود. با تعدیل ارقام بر اساس تورم، اجاره‌ها در هر دو کشور بیش از ۳۰ درصد بالا رفت.
اسلوونی با افزایش ۱۰ درصدی، سومین رشد بزرگ اجاره در اتحادیه اروپا را به ثبت رساند که پس از تعدیل بر حسب تورم، کمی بیش از ۶ درصد می‌شود.
تاثیر مسکن عمومی
ارائه‌دهندگان داده به یورواستات در این کشورها در گفت‌وگو با یورونیوز بیزنس دلایل این افزایش‌ها را توضیح دادند و نقش مسکن عمومی را پررنگ دانستند.
به گفته دولت رومانی، عامل اصلی در این کشور «افزایش اجاره‌های اداری [اجاره واحدهایی که در مالکیت عمومی یا خصوصی دولت یا واحدهای اداری-سرزمینی است]» بوده است.
با این حال، دکتر آدریانا ام. سواِیتا از دانشگاه گلاسگو نسبت به این توضیح درباره رومانی ابراز تردید می‌کند.
او به یورونیوز بیزنس گفت: «سهم مسکن استیجاری عمومی در موجودی کل واحدهای مسکونی بسیار ناچیز است» و توضیح داد که اجاره این واحدها آن‌قدر پایین‌تر از بخش خصوصی است که حتی سه برابر شدن آنها نیز تاثیر چندانی بر متوسط کلی نخواهد داشت.
سواِیتا افزود: «اگر پس از تعدیل بر اساس تورم، روش‌شناسی یورواستات و در نظر گرفتن بخش غیررسمی همچنان افزایش شدید اجاره‌ها را مشاهده کنیم، این رشد احتمالا ناشی از ورود واحدهای نوساز یا کاملا نوسازی‌شده به بازار است.»
در کرواسی، بنا بر اعلام نهاد مسئول ارائه داده‌ها، جهش شدید اجاره «نتیجه تصمیم مقامات محلی در شهر زاگرب، پایتخت این کشور، برای افزایش بهای اجاره در برخی دسته‌های مسکن اجتماعی» بوده است.
سرمایه‌گذاری ملکی و دگرگونی بازار اجاره در کرواسی
پروفسور گویکو بزوان از دانشگاه زاگرب می‌گوید بخش قابل توجهی از ذخیره مسکن کرواسی مالی‌سازی شده و سرمایه‌گذاری روی آپارتمان‌ها و املاک گردشگری به شکل اصلی پس‌انداز خانوارها درآمده است.
به همین دلیل، سهم زیادی از آپارتمان‌های پروژه‌های جدید به قصد سکونت خریداری نمی‌شود و این واحدها اغلب خالی می‌مانند.
او تاکید کرد که از ابتدای ۲۰۲۵ در کرواسی مالیات بر آپارتمان‌های خالی وضع شد و در طول سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ تعداد قراردادهای رسمی اجاره مسکن ثبت‌شده در اداره مالیات به طور چشمگیری افزایش یافت.
بزوان به یورونیوز بیزنس گفت: «در نتیجه، شمار بیشتری از واحدهای مسکونی با کیفیت بالاتر در شهرهای بزرگ وارد بازار اجاره شد و نرخ اجاره این واحدها به طور قابل توجهی از متوسط بازار فراتر بود.»
صدرنشینی ترکیه در تورم اجاره
اگر کشورهای نامزد عضویت در اتحادیه اروپا و اعضای افتا نیز در نظر گرفته شوند، ترکیه بالاترین تورم اجاره را ثبت کرده است؛ ۴۹.۶ درصد در فاصله سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵ تا سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶.
با این حال، برخلاف رومانی و کرواسی، در ترکیه جهش ناگهانی مشاهده نشده و اجاره‌ها به‌تدریج افزایش یافته‌اند. تورم عمومی در این دوره نیز بالای ۳۰ درصد بود، بنابراین رشد واقعی اجاره‌ها کمتر از دو کشور یادشده است.
اجاره‌بها در صربستان نیز دو رقمی شد و ۱۲.۵ درصد بالا رفت. افزایش اجاره‌ها در بلغارستان (۹.۹ درصد)، مقدونیه شمالی (۹.۲ درصد)، ایسلند (۸.۶ درصد)، یونان (۷.۵ درصد)، چک (۶.۲ درصد)، آلبانی (۶ درصد)، اسلواکی (۵.۳ درصد)، لیتوانی (۵.۳ درصد) و پرتغال (۵.۲ درصد) همگی بیش از ۵ درصد بود.
کاهش واقعی اجاره در اقتصادهای بزرگ اروپا
در میان چهار اقتصاد بزرگ اتحادیه اروپا، تنها ایتالیا با رشد ۳.۵ درصدی اجاره بالاتر از متوسط اتحادیه اروپا یعنی ۳ درصد قرار گرفت. تورم اجاره در اسپانیا ۲.۵ درصد، در آلمان ۲.۱ درصد و در فرانسه ۱.۶ درصد بود.
همانند سه کشور یادشده، با در نظر گرفتن تورم، اجاره‌ها در بلژیک، استونی، فنلاند و لوکزامبورگ نیز به طور واقعی افزایش نیافت.
در فاصله اوت ۲۰۲۵ تا اوت ۲۰۲۶، اجاره‌بها در اتحادیه اروپا به طور متوسط ۲.۹ درصد افزایش یافت. به طور کلی این رقم روندی مشابه تغییرات ثبت‌شده بین سه‌ماهه‌های دوم آن سال‌ها را نشان می‌دهد، به جز کرواسی که افزایش سالانه در اوت تنها ۴.۳ درصد بود.
دلیل این تفاوت آن است که شاخص اجاره بین ژوئیه و اوت ۲۰۲۵ جهشی ناگهانی داشت که هم بر تغییرات ماهانه و هم بر آمار سه‌ماهه اثر گذاشت.
رقابت شدید برای تعداد اندک واحدهای استیجاری
اما راسر، مدیر تحقیقات بخش سکونت در منطقه امیا در شرکت جی‌ال‌ال، می‌گوید در آمار کلی یورواستات برای همه اجاره‌ها جهش‌های بسیار شدید دیده نمی‌شود، اما رشد اجاره در قراردادهای جدید همچنان بالاست و شتاب گرفته است؛ وضعیتی که می‌تواند از دردسرهای آتی در بازار خبر دهد.
راسر به یورونیوز بیزنس گفت: «رقابت شدید برای تعداد محدود واحدهای استیجاری در شهرهای اروپایی، رشد بالای قیمت‌ها در قراردادهای جدید اجاره را رقم می‌زند.»
او افزود این عدم توازن میان عرضه و تقاضا در سراسر اروپا مشاهده می‌شود، اما در شهرهایی که بالاترین رشد اجاره را تجربه می‌کنند شدت بیشتری دارد.
دکتر نورا تِلِر، پژوهشگر در موسسه پژوهش‌های شهری متروپولیتن مستقر در بوداپست، می‌گوید عواملی که اجاره‌ها را بالا می‌برد شامل متغیرهای اقتصادی، روندهای جمعیتی و محدودیت‌های سمت عرضه است.
تلِر به یورونیوز بیزنس گفت: «دوره‌های طولانی نرخ‌های بسیار پایین بهره تا چند سال پیش وام‌گیری برای خرید مسکن را تشویق می‌کرد، اما از سال ۲۰۲۲ هزینه وام‌گیری به شدت افزایش یافت و همین موضوع خریداران باراولی را به سمت بازار اجاره خصوصی سوق داد.»
او همچنین خاطرنشان کرد که مالی‌سازی بازار مسکن به افزایش قیمت‌ها دامن زده است؛ سرمایه‌گذاران نهادی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری خصوصی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری املاک و مالکان خانه‌های خرید برای اجاره، روزبه‌روز بیشتر به مسکن به چشم دارایی مالی نگاه می‌کنند نه کالایی اجتماعی.