عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی در گفتوگو با یورونیوز مدعی شد که جمهوری اسلامی برای مقابله با حمله احتمالی هستهای اسرائیل، برنامهریزی کرده و حتی دستورالعمل اقدام پیشدستانه در این زمینه ابلاغ شده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح شد که بیش از هفت ماه از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در فوریه ۲۰۲۶ میگذرد و تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به مناقشه هنوز به توافقی پایدار نینجامیده است. اختلاف بر سر برنامه هستهای ایران، کنترل تنگه هرمز و شرایط توقف درگیریها همچنان پابرجاست.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز سهشنبه ششم اکتبر، در سخنرانی خود در ایالت مریلند گفت که واشنگتن باید «کار را تمام کند» و پرسش فقط این است که این هدف از «راه خوب» محقق شود یا «راه نهچندان خوب». او دو روز بعد اعلام کرد که آمریکا تا پیش از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر حمله تازهای به ایران انجام نخواهد داد، اما شامگاه جمعه نهم اکتبر بار دیگر با لحنی تهدیدآمیز گفت ایران یا باید خواستههای واشنگتن را بپذیرد یا با پیامدهای سنگینی روبهرو شود.
در سوی دیگر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز دوشنبه پنجم اکتبر مذاکره با آمریکا را «بیمعنا» خواند و مدعی شد که واشنگتن بهجای دستیابی به توافق، در پی سرنگونی جمهوری اسلامی است.
در چنین فضایی از تهدیدهای متقابل و بنبست دیپلماتیک، احتمال گسترش جنگ و خطر تشدید تنشهای هستهای بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. اسرائیل که سیاست رسمی «ابهام هستهای» را دنبال میکند، هرگز برخورداری خود از سلاح اتمی را رسما تایید یا تکذیب نکرده است، هرچند نهادهای مستقل بینالمللی آن را از قدرتهای هستهای جهان به شمار میآورند.
یورونیوز در گفتوگو با حمیدرضا ترقی، از چهرههای حزب اصولگرای موتلفه اسلامی که سابقه روابط حزبی با حزب کمونیست چین را نیز دارد، درباره خطر جنگ دوباره، احتمال حمله هستهای اسرائیل، امکان اقدام پیشدستانه ایران، آینده مذاکرات با آمریکا و مخالفت جمهوری اسلامی با برگزاری همهپرسی درباره برنامه هستهای پرسید.
یورونیوز: رئیسجمهور ایران اخیرا گفت مذاکره با آمریکا بیمعنا است. به نظرتان این حرف ناشی از نوعی ناامیدی موقت است یا دولت پزشکیان میخواهد قید مذاکرات را بزند؟
حمیدرضا ترقی: «الان مذاکرات از طرف آمریکا کلا متوقف شده است. ترامپ هم چندین بار مطرح کرده که مذاکره با ایران اصلا معنایی ندارد. الان مذاکرات ما در جهت ایجاد تفاهم در کشورهای منطقه بر سر تعیین ترتیبات عبور از تنگه هرمز دارد صورت میگیرد.
الان هیچ موضوع دیگری برای مذاکره نداریم چون ترامپ تفاهم با ایران را کلا رد کرده و به شروط ایران برای آغاز مذاکرات عمل نکرده. لذا علیرغم تلاش زیادی که آقای پزشکیان انجام دادند تا بتوانند از طریق دیپلماسی مسئله را حل کنند، مشخص است که ترامپ به هیچ وجه دنبال حلوفصل مسائل فیمابین ایران و آمریکا نیست و هدفش مبتنی بر القائات اسرائیل است که دنبال براندازی نظام جمهوری اسلامی است.
ترامپ چندین بار مذاکرات را لغو کرده. حتی در حین مذاکرات به ایران حمله کرده. بنابراین دیگر هیچ اعتمادی به مذاکره با آمریکا وجود ندارد. رهبری هم اجازه نمیدهد با آمریکا مذاکره مستقیم داشته باشیم.»
توضیح یورونیوز: در حالی که آقای ترقی از توقف کامل مذاکرات از سوی آمریکا سخن میگوید، ترامپ روز هشتم اکتبر مدعی شد که گفتوگوهای سازندهای با ایران در جریان است. گزارشهای خبری از جمله به نقل از رئیس جمهور و وزیر خارجه ایران نیز از ادامه تماسهای غیرمستقیم و تبادل پیشنهادها میان دو طرف حکایت دارند، هرچند اختلافات عمده همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
یورونیوز: احمد زیدآبادی در انتقاد از اصولگرایان مخالف مذاکره نوشته است این افراد «تا همۀ مردم را به کشتن ندهند، آرام و قرار نمیگیرند.» نظر شما چیست؟
حمیدرضا ترقی: «چنین نیست که معنای عدم مذاکره حتما جنگ باشد. ما همۀ تلاشمان این است که قدرت بازدارندگیمان را به گونهای توسعه دهیم که طرف مقابل اصلا به جنگ فکر نکند. تقریبا میتوان گفت که وضعیت «نه جنگ نه مذاکره» ادامه پیدا میکند. ما همۀ راههای منتهی به جنگ را داریم میبندیم. کشوری که میخواهد با ایران بجنگد، بالاخره نیاز به پایگاه و تجهیزات و هواپیمای سوخترسان دارد و باید بتواند محاسبه کند که نتیجۀ جنگ به نفعش خواهد بود. ما همۀ سناریوهای گوناگون را مورد بررسی قرار دادهایم و راههایی را که آمریکا ممکن است به این جمعبندی برسد که جنگ به سودش تمام خواهد شد، بستهایم.»
یورونیوز: برداشت شما از افزایش نیروهای نظامی آمریکا در منطقه چیست؟
حمیدرضا ترقی: «ظاهرا برای آغاز جنگ چنین اقدامی انجام داده ولی در اصل هدفش ترساندن حکومت و مردم ایران است. ولی این مسائل برای مردم ما عادی شده و در ایران کسی از نزدیکشدن ناوهای آمریکا به قلمرو سرزمینی ایران نمیترسد.»
یورونیوز: در روزهای اخیر گمانهزنیهایی درباره احتمال تشدید حملات اسرائیل به ایران مطرح شده است. حتی در برخی روایتها، احتمال استفاده از سلاح هستهای نیز مطرح میشود. آیا شما چنین خطری را جدی میدانید؟
حمیدرضا ترقی: «این اخبار هم جزو رجزخوانیهای جنگی است. میخواهند ما را بترسانند ولی در ایران کسی از این خبرها نمیترسد. اگر اسرائیل قصد حمله اتمی داشته باشد، ایران قطعا اقدام پیشدستانه میکند چنین اتفاقی بیفتد. اصل استراتژی حکومت ایران این است که اگر جان میلیونها ایرانی در خطر قرار گیرد، با اقدام پیشدستانه جلوی چنین خطری را بگیرد.»
یورونیوز: اقدام پیشدستانه یعنی حمله به دیمونا؟
حمیدرضا ترقی: «در این زمینه پیشبینیهای لازم انجام شده ولی این موارد محرمانه است و درباره آن نمیتوان پیشاپیش توضیح داد. ولی بدانید که قطعا در این خصوص تصمیمگیری و برنامهریزی شده و حتی دستورالعملش هم ابلاغ شده.»
توضیح یورونیوز: اسرائیل تاکنون بهطور رسمی داشتن سلاح هستهای را تأیید نکرده است، اما موسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم (سیپری) در گزارش سال ۲۰۲۶ خود، این کشور را در میان ۹ قدرت هستهای جهان قرار داده و زرادخانه آن را حدود ۹۰ کلاهک هستهای برآورد کرده است. این برآورد به معنای وجود تصمیم یا برنامه تاییدشدهای برای حمله اتمی اسرائیل به ایران نیست.
یورونیوز: تا حالا این طور بوده که اسرائیل حمله غافلگیرانه کرده. بنابراین شاید برای مهار خطر حمله اتمی به ایران، اقدام پیشدستانه میسر نباشد و در بهترین حالت اقدام متقابل ممکن باشد.
حمیدرضا ترقی: «نه، این طور نیست که ما بعد از اقدام آنها متوجه شویم. الان امکانات اطلاعاتی ما بسیار قوی است و تحرکات اسرائیل کاملا زیر رصد ایران است و هر تصمیمی که بخواهد بگیرد، متوجه میشویم.»
یورونیوز: منتقدان جمهوری اسلامی میگویند غنیسازی اورانیوم این قدر ارزش ندارد که کار ایران به زد و خورد اتمی با اسرائیل بکشد؟
حمیدرضا ترقی: «اصلا اینکه دعوا بر سر غنیسازی اورانیوم است، حرف غلطی است. مشکل آنها غنیسازی اورانیوم در ایران نیست. آنها دنبال سرنگونی نظام جمهوری اسلامیاند. بحث غنیسازی، بهانهای است برای تحقق هدف براندازی جمهوری اسلامی. موجودیت کشور و انقلاب اسلامی در خطر است. انقلاب اسلامی در ایران، امید جهان اسلام است و ما اجازه نداریم به دلیل تهدیدهای دشمن، آنچه را که در ایران رخ داده نادیده بگیریم و روندی را که باید به یک انقلاب جهانی تبدیل شود، متوقف کنیم.»
یورونیوز: به نظرتان اگر یک رفراندوم در ایران برگزار شود، نظر اکثریت مردم ایران درباره ادامه غنیسازی اورانیوم و فعالیت هستهای چه خواهد بود؟
حمیدرضا ترقی: «الان برای مردم ایران جا افتاده که اگر چنین صنعتی را که حق مسلم آنهاست نداشته باشند، فردا باید دست نیاز و گدایی به سوی غرب دراز کنند و این استقلال ملت ایران را از بین میبرد.»
یورونیوز: با این حساب بهتر نیست جمهوری اسلامی راجع به این موضوع رفراندوم برگزار کند تا بتواند بگوید پافشاریام بر غنیسازی اورانیوم، پشتوانه ملی و دموکراتیک دارد؟
حمیدرضا ترقی: «نه، نیازی به رفراندوم نیست. این مسائل، مسائل دفاعی کشور است. برخورداری از صنعت هستهای، لازمه دفاع از کشور است. شما یقین داشته باشید که اگر ما همین چهارصد کیلو اورانیوم ۶۰ درصد غنیشده را نداشتیم، آنها تا به حال به ایران حمله اتمی هم کرده بودند و ضربههای کاری به این کشور زده بودند.»
توضیح یورونیوز: بر اساس آخرین برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از حملات ژوئن ۲۰۲۵، ایران حدود ۴۴۰٫۹ کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد در اختیار داشت. اما پس از حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران و محدود شدن دسترسی بازرسان آژانس، محل نگهداری و مقدار دقیق ذخایر باقیمانده روشن نیست.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد که احتمالا بیش از ۲۰۰ کیلوگرم از این ذخایر در مجموعه تونلهای اصفهان نگهداری میشود. اورانیوم با غنای ۶۰ درصد بهخودیخود سلاح هستهای محسوب نمیشود و استفاده از آن برای ساخت جنگافزار هستهای به غنیسازی بیشتر و مراحل فنی پیچیده دیگری نیاز دارد.
یورونیوز: در نهایت فکر میکنید در پاییز یا زمستان امسال، جنگ دیگری در کار خواهد بود یا نه؟
حمیدرضا ترقی: «تمام تلاش ما این است که جلوی جنگ را بگیریم ولی اگر چنین چیزی ممکن نشود و اسرائیل و آمریکا باز هم مصمم باشند که جنگ دیگری را آغاز کنند، ما آمادگی کامل داریم برای دفاع از ایران و نظام جمهوری اسلامی.»