موسسه علم و امنیت بینالمللی با تحلیل تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا از ازسرگیری فعالیتهای قابلتوجهی در مجموعهای محرمانه موسوم به «مینزدایی» در شمال شرق تهران خبر داد. اسرائیل در سال جاری مدعی شد که ایران از این تاسیسات برای توسعه تسلیحات هستهای استفاده میکند و در ماه مارس آن را هدف قرار داد.
بنابر اعلام موسسه علم و امنیت بینالمللی، این تصاویر ماهوارهای با وضوح بالا که توسط شرکت «ونتور تکنالوجیز» در سپتامبر و اکتبر سال جاری ثبت شده است، نشان میدهد که پس از انجام عملیات گسترده پاکسازی، شامل جمعآوری آوار و بقایای تخریب و ترمیم آسیبهای وارده به دامنه تپه موجود در این مجموعه، رفتوآمد منظم خودروها در آن از سر گرفته شده است.
همچنین در یکی از نقاطی که در ماه مارس هدف حمله اسرائیل قرار گرفت، عملیات خاکبرداری همچنان در جریان است. بنابر این تصاویر، در پی انفجارهای ناشی از حملات اسرائیل گودالهایی در این منطقه بهوجود آمده است.
بنابر این گزارش، از اوایل سپتامبر تا اوایل اکتبر حضور تعداد قابل توجهی خودرو در سراسر این محل مشاهده میشود. برخی از این خودروها در پارکینگی خارج از این محدوده قرار دارند و تعداد زیادی خودروی سواری و کامیون نیز داخل مجموعه حفاظتشده مشاهده میشوند.
به گفته موسسه علم و امنیت بینالمللی، بر اساس اطلاعات موجود درباره این مجموعه، این فعالیتها ممکن است نشانهای از تلاشهای ایران برای احیای توانایی توسعه تسلیحات هستهای باشد.
بنابر گزارشهای عمومی و بیانیههای ارتش اسرائیل، احتمالا فعالیتهای مرتبط با تسلیحات هستهای در این محل شامل تحقیق و توسعه کلاهکهای هستهای بوده است. ارتش اسرائیل در ابتدا اعلام کرد که «گروهی از دانشمندان هستهای بهصورت مخفیانه برای توسعه یکی از اجزای کلیدی سامانه تسلیحات هستهای فعالیت میکردند» و افزود: «این مجموعه بهگونهای طراحی شده است که امکان احیای فناوری مورد نیاز و ارتقای توانمندیها برای توسعه سلاحهای هستهای را فراهم کند.»
پایگاه اینترنتی اسرائیلی «اینتلیتایمز» در روز ۲۴ سپتامبر ادعا کرد که زیرساختهای مرتبط با تسلیحات هستهای در این تاسیسات در سال ۲۰۲۲ ایجاد شده و «بخشی از امکانات انبار هستهای را در خود جای داده است.»
عبارت «انبار هستهای» پیشتر از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل برای توصیف تاسیسات «تورقوزآباد» به کار رفته بود. پس از آنکه ایران در سال ۲۰۱۸ بیش از دوازده کانتینر بار از تاسیسات تورقوزآباد خارج کرد، آقای نتانیاهو وجود چنین تجهیزاتی را افشا کرد.
به گفته موسسه علم و امنیت بینالمللی، بر اساس ارزیابیها، این کانتینرها حاوی مواد هستهای و تجهیزات مربوط به برنامه تولید تسلیحات هستهای ایران بودند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مارس ۲۰۱۹ در جریان بازدید از تورقوزآباد به شواهدی دست یافت که نشان میداد مواد هستهای یا تجهیزات آلوده به مواد هستهای در این محل وجود داشته است. شورای حکام آژانس از آن زمان تاکنون ایران را تحت فشار قرار داده است تا به پرسشهای آژانس درباره محل کنونی این مواد و تجهیزات پاسخ دهد.
«اینتلیتایمز» ادعا میکند که ایران این مواد و تجهیزات را به تاسیسات «مینزدایی» منتقل کرده و آن را به یک «مرکز صنعتی هستهای برای بازسازی زیرساختهای تحقیق، توسعه و تطبیق کلاهکهای هستهای» تبدیل کرده است. بنابر این گزارش، این مرکز شامل امکاناتی برای «تولید هستههای اورانیوم غنیشده و مواد منفجره مورد نیاز برای تعبیه زنجیره انفجار در آنها» است.
به گزارش موسسه علم و امنیت بینالمللی، اقداماتی که در این مجموعه فوقامنیتی در جریان است، نشان میدهد که فعالیتهای این مرکز در بالاترین سطح اولویت قرار دارند.
ایران همواره تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را رد کرده است. همچنین بنابر ارزیابی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران از سال ۲۰۰۳ برنامه سازمانیافته برای توسعه سلاح هستهای، موسوم به «آماد» را کنار گذاشته است.
مقامات ایرانی بارها تاکید کردهاند که فتوای علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی «تولید، انباشت و استفاده از سلاحهای هستهای» را حرام کرده است و ایران هرگز بهدنبال دستیابی به این تسلیحات نخواهد بود.