پنج منبع آگاه به خبرگزاری رویترز اعلام کردند که مقامهای ارشد روسیه و آمریکا، از جمله جرد کوشنر، فرستاده ویژه آمریکا درباره ورود یک سرمایهگذار آمریکایی به پروژه خطوط لوله گاز نورد استریم مذاکره کردهاند؛ خطوط لولهای که پیش از حمله روسیه به اوکراین، گاز این کشور را به آلمان منتقل میکردند.
به گفته این منابع، کریل دمیتریف، مشاور نزدیک ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، و جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در این مذاکرات حضور داشتهاند.
کوشنر که برای برقراری آتشبس میان روسیه و اوکراین تلاش میکند، معتقد است همکاریهای اقتصادی نقشی اساسی در برقراری دوباره صلح دارد. چنین توافقی میتواند به سرمایهگذاران آمریکایی امکان دهد پس از پایان جنگ، از انتقال انرژی به اروپا سود ببرند.
دمیتریف و کوشنر طی هفتههای اخیر در مسکو و نیویورک دیدار کردهاند. مشخص نیست موضوع نورد استریم تا چه اندازه در این دیدارها مطرح شده، اما رویترز روز پنجشنبه به نقل از دو منبع آگاه مینویسد که این موضوع همچنان در دستور کار قرار دارد.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
یکی از مقامهای کاخ سفید در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات مربوط به خطوط لوله گفت: «هرگونه توافق باید میان روسیه، شرکت تامین مالی توسعه بینالمللی آمریکا (دیافسی) و وزارت خزانهداری مذاکره شود و به سود مالیاتدهندگان و شرکتهای آمریکایی باشد.»
با این حال، این مقام به رویترز گفت که «اخیرا هیچ مذاکرهای درباره نورد استریم انجام نشده است.»
دمیتریف که از تصمیم ازسرگیری فروش گاز روسیه به آلمان حمایت میکند، ماه گذشته با نمایندگان وزارتخانههای انرژی و خزانهداری آمریکا دیدار کرد تا درباره طرحهای احتمالی همکاری انرژی میان دو کشور گفتوگو کند. نماینده دمیتریف از اظهارنظر در این مورد خودداری کرد.
هنوز مشخص نیست واشنگتن تا چه اندازه به ازسرگیری انتقال گاز روسیه به آلمان، بزرگترین مصرفکننده انرژی اروپا، علاقهمند است.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت با توجه به موانع موجود، دستیابی به توافق در میانمدت بعید به نظر میرسد. خطوط لوله نورد استریم تحت تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارند و ازسرگیری فعالیت آنها در شرایط کنونی غیرقانونی است.
ترامپ میتواند تحریمهای آمریکا را لغو یا تعدیل کند، اما اگر دموکراتها در انتخابات میاندورهای ماه آینده کنترل کنگره را به دست بگیرند، انجام این کار دشوارتر خواهد شد.
آلمان و دیگر کشورهای اروپایی نیز که میلیاردها یورو برای تقویت توان نظامی خود در برابر روسیه هزینه میکنند، بهشدت با بازگشایی نورد استریم مخالفت خواهند کرد.
سخنگوی وزارت اقتصاد و انرژی آلمان گفت نورد استریم و گاز روسیه در اروپا تحریم شدهاند و آلمان منابع جایگزینی برای تامین انرژی خود یافته است. به گفته او، هرگونه بازگشایی این خطوط لوله به موافقت دولت نیاز دارد و دولت آلمان تمایلی به چنین اقدامی ندارد.
پیش از حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، آلمان بیش از نیمی از گاز مورد نیاز خود را از روسیه و از طریق دو خط لوله نورد استریم تامین میکرد.
این خطوط لوله پس از کاهش عرضه گاز روسیه به اروپا از مدار بهرهبرداری خارج شدند و در سپتامبر ۲۰۲۲ بر اثر مجموعهای از انفجارهای زیرآبی آسیب دیدند.
موانع مالکیتی نورد استریم
مذاکرات مسکو و واشنگتن در شرایطی انجام میشود که بیاعتمادی عمیقی نسبت به اهداف روسیه در اروپا وجود دارد.
اوایل سال جاری، روسای پنج سازمان اطلاعاتی اروپایی به رویترز گفتند که روسیه تمایلی به پایان سریع جنگ ندارد و در عوض، از مذاکرات با آمریکا برای پیشبرد توافقهای تجاری استفاده میکند.
روابط روسیه و آلمان، که یکی از بزرگترین تامینکنندگان کمکهای نظامی به اوکراین است، به پایینترین سطح خود رسیده است. مقامهای برلین روسیه را به اجرای کارزاری سازمانیافته از حملات ترکیبی متهم کردهاند.
برخی نمایندگان پارلمان آلمان معتقدند توافقهای تجاری با روسیه، در حالی که جنگ این کشور علیه اوکراین ادامه دارد، به تقویت موقعیت مسکو منجر خواهد شد.
میشائل کلنر، نماینده پارلمان آلمان که پس از حمله روسیه به اوکراین مسئول سیاستگذاری انرژی این کشور بود، گفت: «این توافق ممکن است به معاملهای کثیف تبدیل شود که هزینه سنگینی برای اروپا خواهد داشت.»
او افزود: «آمریکاییها و روسها سود آن را میان خود تقسیم خواهند کرد.»
در حالی که دولت ائتلافی آلمان با راهاندازی دوباره خطوط لوله مخالف است، حزب آلترناتیو برای آلمان (AfD)، که در حال حاضر محبوبترین حزب سیاسی این کشور است، از این اقدام حمایت میکند.
قرار است دمیتریف اوایل سال آینده با رهبران این حزب دیدار کند تا درباره ازسرگیری فروش گاز روسیه گفتوگو کنند.
با این حال، هم فروش سهام شرکت ادارهکننده خطوط لوله نورد استریم به یک سرمایهگذار آمریکایی و هم ازسرگیری انتقال گاز روسیه با موانعی روبهرو است.
در حال حاضر، ۵۱ درصد سهام این شرکت متعلق به غول دولتی انرژی روسیه، گازپروم، است. دو شرکت آلمانی در مجموع ۳۱ درصد سهام را در اختیار دارند و باقی سهام متعلق به یک شرکت فرانسوی و یک شرکت هلندی است.
به گفته یک منبع آگاه دیگر، دو سهامدار آلمانی قصد دارند سهام خود را حفظ کنند تا در صورت فروش سهم گازپروم، نفوذ آلمان در این پروژه همچنان برقرار بماند.
چند روز پس از دیدارهای مسکو، کوشنر در کییف گفت با همتایان اروپایی خود درباره افزایش قیمت انرژی در نتیجه جنگ گفتوگو کرده است.
او همچنین از انعقاد «توافقهای شکوفایی اقتصادی» حمایت کرد؛ توافقهایی که به گفته او میتوانند انگیزهای برای برقراری صلح ایجاد کنند و به رهبران کشورها «چشماندازی امیدوارکننده برای آینده» بدهند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
هرچند توافق گازی احتمالی رضایت کرملین را به همراه خواهد داشت، اما میتواند شکافهایی در افکار عمومی آلمان و میان کشورهای اروپایی ایجاد کند.
جامعه آلمان درباره خرید انرژی از روسیه اختلافنظر دارد. در سطح اروپا نیز کشورهایی مانند لهستان و کشورهای حوزه بالتیک که خود را بهویژه در معرض تهدید روسیه میبینند، با برقراری دوباره روابط انرژی با مسکو مخالفاند.
به گفته یک منبع آگاه از مواضع دولت لهستان، رهبران سیاسی این کشور مذاکرات مربوط به بازگشایی خطوط لوله را زیر نظر دارند، اما همچنان قاطعانه با این اقدام مخالفاند.
مذاکرات درباره فروش داراییهای لوکاویل
دو منبع آگاه دیگر گفتند که کوشنر و دمیتریف همچنین درباره فروش مجموعهای از داراییهای شرکت انرژی روسی لوکاویل، از پالایشگاههای نفت گرفته تا جایگاههای سوخت در اروپا و دیگر نقاط جهان، مذاکره کردهاند.
بر اساس طرح مورد بحث، کنسرسیومی متشکل از شرکت دولتی تامین مالی توسعه بینالمللی آمریکا، دیافسی و سرمایهگذارانی از قطر و امارات عربی متحده، این داراییها را خریداری خواهد کرد و مقامهای آمریکایی نیز تحریمهای مربوطه را لغو خواهند کرد.
یکی از مقامهای کاخ سفید گفت: «در مورد لوکاویل، استیو [ویتکاف] و جرد [کوشنر] با همکاری دیافسی برای دستیابی به توافقی مذاکره کردند که شامل پرداخت مبلغ قابلتوجهی در ابتدای قرارداد و سهمی از سود برای ایالات متحده باشد.»
رویترز گفته شرکتهای لوکاویل و گازپروم به درخواست این خبرگزاری برای اظهارنظر پاسخ ندادهاند.