دیزل اکنون گرانترین سوخت اروپا شده و رکورد ۲٫۲۲۶ یورو برای هر لیتر را ثبت کرده است، اما دولتهای اتحادیه اروپا هنوز حدود ۱۲ سنت کمتر از بنزین از آن مالیات میگیرند.
دیزل اکنون گرانترین سوخت در جایگاههای سوخت اروپا است.
آگهی
آگهی
میانگین موزون قیمت دیزل در اتحادیه اروپا طبق بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ به لیتری ۲.۲۲۶ یورو رسید. این بالاترین سطح از زمان آغاز ثبت این دادهها در سال ۲۰۰۵ است.
این رقم ۱۳.۴ سنت بیش از قیمت هر لیتر بنزین یورو سوپر ۹۵ است.
پر کردن یک باک ۵۰ لیتری با دیزل اکنون حدود ۱۱۱ یورو هزینه دارد. تقریبا ۴۰ درصد این مبلغ صرف مالیات میشود.
مالیاتهای دیزل در سراسر اتحادیه به طور متوسط لیتری ۰.۸۶۱ یورو، معادل ۳۸.۶ درصد قیمت نهایی در پمپ است.
برای بنزین، رقم مالیات لیتری ۰.۹۸۱ یورو است؛ حدود ۱۲ سنت بیشتر.
جنگ با ایران که از فوریه آغاز شد، جریانهای انرژی از تنگه هرمز را مختل کرده و دیزل بیش از سایر سوختها آسیب دیده است. میانگین قیمت دیزل در اتحادیه اروپا از اواخر فوریه حدود ۴۰ درصد افزایش یافته است.
کارشناسان بانک مرکزی اروپا برآورد میکنند حاشیه سود پالایش در هفته سوم سپتامبر حدود لیتری ۰.۴۱ یورو به قیمت دیزل افزوده است؛ یعنی ۱۹ درصد مبلغی که رانندگان پرداخت میکنند.
برای کاهش قیمتها، کارشناسان بانک مرکزی اروپا گفتند کلید اصلی، پایان جنگ در خاورمیانه و عادی شدن جریانها از تنگه هرمز و بازگشت فعالیت پالایش جهانی به روال معمول است.
چرا مالیات دیزل کمتر از بنزین است؟
برخورد ترجیحی با دیزل موضوع جدیدی نیست.
قواعد اتحادیه اروپا حداقل مالیات خاص دیزل را لیتری ۰.۳۳ یورو تعیین کردهاند، در حالی که این حداقل برای بنزین ۰.۳۵۹ یورو است.
بیشتر دولتها نیز در نرخهای خود این فاصله را حفظ کردهاند؛ شکافی که سالها با این استدلال توجیه شده که باید از شرکتهای حملونقل، کشاورزان و دیگر کسبوکارهایی که از دیزل استفاده میکنند حمایت شود.
گروه کمپین «حملونقل و محیط زیست» مستقر در بروکسل در سال ۲۰۱۵ محاسبه کرد اروپاییها به طور متوسط برای هر لیتر بنزین ۱۴ سنت مالیات بیشتر از دیزل پرداخت میکنند. یک دهه بعد، این فاصله همچنان پابرجاست.
طرح کمیسیون در سال ۲۰۲۱ برای محاسبه مالیات سوختها بر اساس محتوای انرژی به جای حجم، عملا به برتری دیزل پایان میداد. اجرای این طرح نیازمند موافقت هر ۲۷ کشور عضو است اما متن مصالحهای نتوانست در نوامبر ۲۰۲۵ حمایت یکپارچه به دست آورد.
مالیات دیزل چگونه محاسبه میشود
بر دیزل در دو مرحله مالیات وضع میشود.
ابتدا مالیات خاص، یعنی مبلغی ثابت به ازای هر لیتر، دریافت میشود و برخی کشورها عوارضی مانند هزینه کربن را نیز اضافه میکنند.
سپس مالیات بر ارزش افزوده که از ۱۷ درصد در لوکزامبورگ تا ۲۷ درصد در مجارستان متغیر است، روی کل مبلغ، از جمله مالیات خاص، اعمال میشود. این یعنی مالیات روی مالیات.
در ادامه ۱۰ کشور اتحادیه اروپا با بالاترین میزان مالیات بر دیزل را میبینید. این رتبهبندی مقدار مالیات پرداختی به ازای هر لیتر را مقایسه میکند، نه درصدی از قیمت پمپ که صرف مالیات میشود.
۱۰. یونان: ۰.۸۵۵ یورو به ازای هر لیتر
یونان لیتری ۰.۴۱ یورو مالیات خاص دریافت میکند که از ژوئیه ۲۰۱۷ تغییری نکرده و ۲۴ درصد مالیات بر ارزش افزوده نیز روی آن میآید. با احتساب سایر عوارض حدود لیتری ۰.۰۱۴ یورو، مجموع مالیاتها ۳۸.۴ درصد از قیمت ۲.۲۲۴ یورویی در پمپ را تشکیل میدهد.
با مالیات خاص بنزین به میزان لیتری ۰.۷۰ یورو، مالیات دیزل در یونان ۲۸.۶ سنت کمتر از بنزین است؛ بزرگترین شکاف در اتحادیه اروپا.
۹. اتریش: ۰.۸۹۷ یورو به ازای هر لیتر
اتریش مالیات نفت معدنی را به میزان لیتری ۰.۳۷۸ یورو با عوارض کربن حدود لیتری ۰.۱۴۵ یورو ترکیب میکند و سپس ۲۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده را اعمال میکند.
مالیاتها ۴۰.۱ درصد از قیمت ۲.۲۳۸ یورویی در پمپ را تشکیل میدهند.
۸. لیتوانی: ۰.۹۴۵ یورو به ازای هر لیتر
لیتوانی مالیات خاص ثابت دیزل را لیتری ۰.۵۰ یورو وضع میکند که از مالیات ثابت بنزین بیشتر است، بعلاوه مولفه دیاکسید کربن به میزان ۰.۰۵۳۶ یورو.
پس از آن ۲۱ درصد مالیات بر ارزش افزوده اعمال میشود.
کاهش موقت جزء ثابت مالیات خاص به لیتری ۰.۴۵ یورو که در آوریل در واکنش به درگیری خاورمیانه تصویب شد، ۱۵ ژوئن پایان یافت.
در مجموع، مالیاتها ۴۱.۹ درصد از قیمت ۲.۲۵۸ یورویی در پمپ را تشکیل میدهند.
۷. فرانسه: ۱.۰۰۵ یورو به ازای هر لیتر
فرانسه لیتری ۰.۶۰۷۵ یورو مالیات خاص بر دیزل وضع میکند، به اضافه ۲۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده.
مالیاتها ۴۲.۲ درصد از قیمت ۲.۳۸۳ یورویی در پمپ را تشکیل میدهند.
۶. هلند: ۱.۰۰۶ یورو به ازای هر لیتر
هلند گرانترین دیزل اتحادیه اروپا را دارد؛ لیتری ۲.۵۷۹ یورو، اما در رتبهبندی مالیات تنها ششم است.
مالیات خاص دیزل در این کشور لیتری ۰.۵۵ یورو است، در حالی که برای بنزین به ۰.۸۴ یورو میرسد.
در نتیجه، مالیات دیزل در هلند ۲۶.۷ سنت کمتر از بنزین است.
۵. بلژیک: ۱.۰۱۴ یورو به ازای هر لیتر
بلژیک دقیقا همان مالیات خاص، یعنی لیتری ۰.۶۰۰ یورو، بر دیزل و بنزین اعمال میکند.
از آنجا که قیمت پیش از مالیات دیزل بالاتر است، مالیات بر ارزش افزوده ۲۱ درصدی قبض مالیات دیزل را ۶.۹ سنت بالاتر از بنزین میبرد.
مالیاتها ۴۲.۵ درصد از قیمت ۲.۳۸۷ یورویی را تشکیل میدهند.
۴. آلمان: ۱.۰۲۴ یورو به ازای هر لیتر
آلمان مالیات انرژی را به میزان لیتری ۰.۴۷۰۴ یورو، قیمت کربن را ۰.۱۶۲ یورو و ۱۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده اعمال میکند.
مالیاتها ۴۱.۷ درصد از قیمت ۲.۴۵۷ یورویی در پمپ را تشکیل میدهند.
این وضعیت در آستانه تغییر است. بوندستاگ در ۲۵ سپتامبر کاهش ۱۴.۰۴ سنتی مالیات انرژی از اول اکتبر تا ۳۱ دسامبر را تصویب کرد که با احتساب مالیات بر ارزش افزوده حدود لیتری ۱۷ سنت ارزش دارد.
۳. فنلاند: ۱.۰۳۰ یورو به ازای هر لیتر
فنلاند لیتری ۰.۵۱۱ یورو مالیات خاص و ۲۵.۵ درصد مالیات بر ارزش افزوده، دومین نرخ بالای اتحادیه اروپا، بر دیزل وضع میکند.
مالیاتها ۴۰.۳ درصد از قیمت ۲.۵۵۵ یورویی دیزل در پمپهای فنلاند را تشکیل میدهند.
۲. ایتالیا: ۱.۰۳۴ یورو به ازای هر لیتر
بر اساس بولتن هفتگی نفت کمیسیون اروپا برای ۲۱ سپتامبر، رانندگان ایتالیایی برای هر لیتر دیزل ۲.۲۸۱ یورو پرداخت کردهاند. با نرخ مالیات خاص آن زمان، لیتری ۰.۵۷۲۹ یورو، بعلاوه ۲۲ درصد مالیات بر ارزش افزوده، مجموع مالیاتها حدود لیتری ۰.۹۸۴ یورو بوده که ۴۳.۱ درصد قیمت پمپ را تشکیل میداد.
با این حال، در ۲۶ سپتامبر مالیات خاص به ۰.۶۲۲۹ یورو افزایش یافت، زیرا دولت تخفیف موقت مالیاتی را کاهش داد. این نرخ تا ۵ اکتبر برقرار است. اگر همان قیمت ۲.۲۸۱ یورویی در پمپ را مبنا قرار دهیم، افزایش مالیات خاص همراه با مالیات استاندارد ۲۲ درصدی بر ارزش افزوده، مجموع مالیات را به حدود لیتری ۱.۰۳۴ یورو، معادل ۴۵.۳ درصد، میرساند.
۱. دانمارک: ۱.۰۸۱ یورو به ازای هر لیتر
مالیات خاص دانمارک به میزان ۴.۲۶۱ کرون دانمارک برای هر لیتر، معادل حدود ۰.۵۷۱ یورو است و ۲۵ درصد مالیات بر ارزش افزوده نیز ۰.۵۱۱ یورو دیگر به آن اضافه میکند.
مالیاتها ۴۲.۳ درصد از قیمت ۲.۵۵۵ یورویی در پمپ را تشکیل میدهند.
با رسیدن قیمت دیزل و بنزین در اروپا به سطوح رکوردی، این تعرفهها و مالیاتها میتوانند به سرعت تغییر کنند، زیرا دولتهای اروپایی تلاش میکنند فشار افزایش قیمتها را بر رانندگان کاهش دهند. از اول اکتبر، آلمان مالیات بنزین و دیزل را با احتساب مالیات بر ارزش افزوده حدود لیتری ۱۷ سنت کاهش میدهد، در حالی که انتظار میرود کاهش مالیات دیزل در چک، رانندگان را به ازای هر لیتر حدود ۱۰ سنت سبک کند. اسپانیا نیز معافیت مالیاتی سوخت را تمدید کرده است.