یک تحقیق تازه نشان میدهد تبلیغات غذای ناسالم، الکل و قمار در پخش زنده بازیهای جام جهانی، حدود یکچهارم زمان پخش زنده را گرفته است.
جامجهانی فوتبال ۲۰۲۶ را از تلویزیون دنبال کردید؟ اگر چنین است، طبق یک مطالعه جدید ممکن است هر هفت ثانیه یک آگهی برای غذای ناسالم، الکل یا شرطبندی دیده باشید.
آگهی
آگهی
بیش از ۹۳ هزار آگهی مربوط به محصولاتی که بالقوه برای سلامت انسان مضر هستند، در جریان پوشش بزرگترین جامجهانی فیفا تا امروز پخش شد؛ حدود شش میلیارد نفر از طریق تلویزیون، پخش اینترنتی، پلتفرمهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی با تورنمنت ۲۰۲۶ همراه شدند. این نوع تبلیغات در مجموع طی ۳۹.۳ ساعت از زمان بازیهای زنده روی صفحه دیده شد؛ یعنی نزدیک به یکچهارم کل زمان پخشزنده مسابقات.
رافائلو روسی، نویسنده همکار این پژوهش در دانشگاه بریستول گفت: «این موضوع بهویژه نگرانکننده است، چون شواهد گستردهای وجود دارد که نشان میدهد بازاریابی برای محصولات ناسالم، الکل و شرطبندی با افزایش مصرف و طیفی از آسیبهای سلامت، اجتماعی و مالی، بهویژه در میان کودکان و جوانان، ارتباط دارد.»
پژوهشگران دانشگاه بریستول و دانشگاه آکسفورد در بریتانیا با استفاده از قدرتمندترین ابررایانه این کشور، «ایزمبارد آی» مستقر در بریستول، همه ۱۷۲.۶ ساعت بازیهای زنده در ۱۰۴ مسابقه تورنمنت را تحلیل کردند.
روسی افزود: «بهعنوان یکی از پرتماشاگرترین رویدادهای ورزشی جهان که به میلیاردها نفر میرسد، جامجهانی امسال فیفا یک سکوی بیهمتا برای تبلیغات فراهم کرد.»
در این تحلیل تنها تبلیغاتی شمرده شد که در خود پوششزنده مسابقه جا داده شده بود، مانند آنهایی که روی تابلوهای تبلیغاتی کنار زمین دیده میشد؛ یعنی تماشاگران هنگام دنبال کردن بازی عملا نمیتوانستند از دیدن آنها اجتناب کنند.
بهطور میانگین تماشاگران در هر دقیقه از بازی زنده با ۹ نشان تجاری مرتبط با آسیبهای سلامت یا مالی روبرو شدند.
محصولات اصلی مورد تبلیغ چه بودند؟
اگرچه همه آگهیهای شناساییشده به محصولاتی مربوط بودند که میتوانند به سلامت انسان آسیب بزنند، اما همه آنها در طول بازیها به یک اندازه در معرض دید نبودند.
برندهای غذا و نوشیدنی ناسالم بیش از هفت مورد از هر ده مورد دیدهشدن را به خود اختصاص دادند و در مجموع ۶۵ هزار و ۷۲۲ بار روی صفحه ظاهر شدند. مجموع زمان دیدهشدن آنها ۲۸.۱ ساعت بود؛ معادل ۱۶.۳ درصد از کل زمان بازیهای زنده. پژوهشگران تاکید کردند که این وضعیت بهویژه نگرانکننده است، چون رژیمهای غذایی ناسالم از مهمترین عوامل قابلپیشگیری بیماریهای غیرواگیر مانند بیماری قلبی، سکته، سرطان و دیابت هستند.
الیزا بکر، نویسنده همکار این پژوهش در آکسفورد گفت: «ما با بحران جهانی چاقی کودکان و بیماریهای مرتبط با تغذیه روبرو هستیم، اما بزرگترین رویداد ورزشی جهان مملو از بازاریابی برای غذاها و نوشیدنیهای ناسالم است.»
بکر افزود: «ورزش باید بخشی از راهحل برای بهبود سلامت باشد، نه یکی از قدرتمندترین سکوهای تبلیغاتی جهان برای محصولاتی که به آن آسیب میزنند.»
بازارهای پیشبینی دومین دسته بزرگ بودند؛ با ۹ هزار و ۳۶۰ لوگو و ۸.۸ ساعت حضور روی صفحه. پس از آن الکل قرار داشت که ۹ هزار و ۲۶۶ لوگو و ۸.۲ ساعت زمان نمایش را به خود اختصاص داد و سپس شرطبندی با ۶ هزار و ۴۲۹ لوگو و ۴.۲ ساعت.
نویسندگان یادآور شدند که مصرف الکل نیز از دیگر عوامل اصلی بروز بیماریهای غیرواگیر است، در حالی که شرطبندی میتواند به انواع آسیبهای مالی، جسمی، عاطفی و اجتماعی منجر شود.
هرچند داده دقیقی درباره میزان دسترسی این آگهیها در سراسر جهان موجود نیست، این مطالعه اطلاعات ۵۳ پخش تلویزیونی در بریتانیا را بررسی کرد و نشان داد تبلیغات مربوط به محصولات مضر حدود ۲۶۷ میلیارد بار دیدهشدن ایجاد کرده است.
به گفته پژوهشگران، این مطالعه نشان میدهد که چگونه این تورنمنت به یک «سکوی قدرتمند برای ترویج محصولاتی تبدیل شد که با برخی از مهمترین علل قابلپیشگیری بیماری و آسیب در جهان» پیوند دارند.