یک تحلیلگر اسرائیلی میگوید تحریمهای تازه آمریکا دسترسی ایران به ارز خارجی را محدودتر کرده و فشار قابل توجهی بر اقتصاد این کشور وارد کرده است، اما فروپاشی اقتصادی لزوما به سقوط جمهوری اسلامی منجر نخواهد شد.
اوزی رابی، رئیس مرکز موشه دایان برای مطالعات خاورمیانه و آفریقا در دانشگاه تلآویو، در گفتگویی با رادیو ۱۰۳افام، تاثیر جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران را بررسی کرد و گفت: «نتیجه مسیر اقتصادی قطعی نیست.»
آگهی
آگهی
رابی گفت از نظر تئوری، محاصره اقتصادی و دریایی میتواند موثر باشد، به شرط آنکه آمریکا این سیاست را با جدیت و بهطور مداوم دنبال کند. اما «سوال این است که چین، ترکیه و پاکستان چه خواهند کرد و آمریکا تا چه زمانی این فشار را ادامه خواهد داد.»
این کارشناس اسرائيلی بر این باور است که واشنگتن این بار تلاش میکند به جای تمرکز صرف بر اقتصاد داخل ایران، کشورهای و شبکههایی را هم که امکان ادامه تجارت را برای تهران فراهم میکنند تحت فشار قرار دهد.
رابی در ادامه افزود: «یک چیز قابل بحث نیست؛ ایران در هفتههای اخیر مجبور شده با دلارهای کمتر و کمتری کار کند. وقتی ارز خارجی کافی نداشته باشد، حتی اداره بخش کشاورزی و صنعت هم دشوار میشود.»
او با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی از زمان تاسیس خود هیچگاه یک اقتصاد عادی نداشته و همواره با نوعی «اقتصاد مقاومتی» کار کرده، گفت: « اما تحریمهای فعلی از بسیاری از دورههای گذشته جدیتر هستند.»
با این حال، رابی هشدار داد شرایط میتواند با تحولات دیپلماتیک تغییر کند. او گفت اگر عمان و ایران به توافقی برسند یا پاکستان بتواند ترامپ را متقاعد کند که زمینهای برای مذاکره وجود دارد، ممکن است رئیسجمهوری آمریکا بخشی از فشارها را کاهش دهد.
فشار اقتصادی، بدون تضمین سقوط حکومت
رابی تاکید کرد، کارزار اقتصادی آمریکا میتواند ابزار مهمی علیه تهران باشد، اما نباید از آن نتیجه گرفت که بحران اقتصادی حتما به سقوط جمهوری اسلامی منجر خواهد شد.
رئیس مرکز موشه دایان برای مطالعات خاورمیانه و آفریقا در دانشگاه تلآویو معتقد است که وضعیت تنگه هرمز نیز نسبت به ابتدای جنگ تغییر کرده است. اختلال در این آبراه باعث شده کشورهای منطقه با سرعت بیشتری به دنبال مسیرهای جایگزین برای انتقال انرژی باشند و عربستان سعودی اکنون بخش بیشتری از نفت خود را از مسیر دریای سرخ صادر کند.
به گفته او، ایران از جنگ آسیب جدی دیده است، اما حکومت همچنان منابع و شبکههای اقتصادی خاص خود را در اختیار دارد.
رابی در ادامه گفت: «نمیخواهم از این مصاحبه چنین برداشتی ایجاد شود که اگر اقتصاد فروبپاشد، حکومت هم سقوط میکند. ایران یک اقتصاد دیگر هم دارد؛ اقتصاد حکومت.»
او در عین حال وضعیت مردم را دشوار توصیف کرد و گفت فشار اقتصادی در زندگی روزمره و خرید کالاهای اساسی بهوضوح احساس میشود.
به گفته این تحلیلگر، یکی از سوالهای اصلی این است که شبکههای قاچاق و ارزهای دیجیتال تا چه اندازه میتوانند به ایران برای دور زدن فشارهای آمریکا کمک کنند. آمریکا قصد دارد مسیرهای اقتصادی ایران را تا حد ممکن مسدود کند و این بخش از کارزار واشنگتن را نباید دستکم گرفت.
هشدار درباره توافق با تهران
رابی در بخش دیگری از این گفتگو نسبت به رسیدن به توافق دیپلماتیک با ایران نیز ابراز تردید کرد و گفت که چنین توافقی میتواند به تهران فرصت بیشتری برای بازسازی توان خود بدهد.
او افزود: «توافق با ایران میتواند برای آنها یک فرصت پنهان باشد و زمان بیشتری در اختیارشان قرار دهد.»
رابی همچنین مدعی شد تهدید جمهوری اسلامی تنها متوجه اسرائیل نیست و کشورهای غربی نیز باید آن را تهدیدی برای خود بدانند.
آقای رابی در پایان تاکید کرد که کنار رفتن جمهوری اسلامی برای مخالفان این حکومت مطلوب خواهد بود، اما اضافه کرد رسیدن به چنین نتیجهای آسان نیست و فشار اقتصادی نیز تضمینی برای آن ایجاد نمیکند.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
به گفته او، تحریمها میتوانند بهتدریج توان و منابع حکومت را کاهش دهند و شرایطی ایجاد کنند که احتمال تغییر سیاسی را بیشتر کند، اما درباره نتیجه این مسیر نمیتوان با قطعیت سخن گفت.