دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز دوشنبه و تنها چند ساعت مانده به اعلام جزئیات تحریمهای اقتصادی واشنگتن علیه تهران، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» مدعی شد که ایران «بهطور کامل در حال فروپاشی» است.
رئیسجمهوری ایالات متحده با استفاده از حروف بزرگ انگلیسی در شبکه اجتماعی خود تروث سوشال نوشت: «ایران بهطور کامل در حال فروپاشی است.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا روز گذشته با اشاره به عملیات تاریخی پیادهسازی نیروهای متفقین در فرانسه در سال ۱۹۴۴ از یک «روز سرنوشتساز (D-Day) اقتصادی» علیه ایران در روز دوشنبه خبر داده بود.
«روز دی» عنوان تاریخیِ وسیعترین تهاجم آبیخاکی جهان است که ششم ژوئن ۱۹۴۴ در سواحل نرماندی رقم خورد. در این روز تاریخی، قوای متفقین برای پایان دادن به اشغال فرانسه، مواضع آلمان نازی را هدف قرار دادند و با شکست نازیها در جبهه نرماندی، نقطه عطفی در جنگ جهانی دوم ایجاد کردند.
وزیر خزانهداری آمریکا قرار است عصر دوشنبه در جریان کنفرانس خبری جزئیات کامل تحریمهای تازه آمریکا علیه ایران را ایالات متحده آنرا بیسابقه خوانده، شرح دهد. اسکات بسنت هشدار داده است که هر کشوری که همچنان به جمهوری اسلامی کمک کند، به یک «منفور جهانی» تبدیل خواهد شد.
ایران این اقدام آمریکا را به تمسخر گرفته و پیشاپیش آن را محکوم به شکست دانسته است.
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد که واشنگتن «توانمندیهای نظامی ایران را از بین برده، تقریبا ۱۰۰ درصد کارخانههای نظامی آن را نابود کرده و برنامه هستهای این کشور را دفن کرده است».
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران نفس توسل آمریکا به اقدامهای جدید را نشانه بینتیجه ماندن اقدامهای پیشین و رویارویی نظامی در شش ماه گذشته دانست.
ترامپ که در داخل آمریکا به دلیل پیامدهای اقتصادی جنگ تحت فشار سیاسی قرار گرفته، از اقدامات نظامی فاصله گرفته و به استفاده از اهرمهای اقتصادی روی آورده است.
این در حالی است که هنوز مشخص نیست ایالات متحده تا چه اندازه امکان اعمال فشار بیشتر بر ایران دارد. بر اساس دادههای شرکت ردیابی کشتیرانی کپلر، محاصره دریایی ایران توسط آمریکا باعث شده صادرات نفت ایران از طریق تنگه هرمز از دو میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به تنها ۴۰۰ هزار بشکه در روز در اواسط ماه اوت کاهش یابد.
ایران چند دهه است که تحت تحریمهای سنگین بینالمللی قرار دارد. تهران تا پیش از جنگ همچنان میلیونها بشکه نفت صادر میکرد که عمدتا به چین میرفت و با استفاده از شبکههای پیچیده مالی بینالمللی تحریمها را دور میزد.
به نظر میرسد مقامهای آمریکا این بار به شدت بر روی کمک کشورهای دیگر به ایران متمرکز شدهاند. این در حالی است که ایران نیز به کشورهای جهان نسبت به همکاری با آمریکا در «جنگ اقتصادی» با تهران هشدار داده است.
در این میان به نظر میرسد مردم ایران قربانی اصلی رویارویی اقتصادی جدید با آمریکا خواهند بود. اقتصاد ایران با تورم شدید، نقدینگی بالا، کاهش شدید ارزش ریال و افزایش نرخ بیکاری دست و پنجه نرم میکند.