یک طرح محیط زیستی تازه از موی انسان برای نجات اقیانوسها استفاده میکند. با موی اهدایی، سدهایی ساخته میشود تا برخی سواحل برزیل را از آلودگی نشت نفت محافظت کند.
یک ضرب المثل پرتغالی میگوید: «اول عجیب به نظر میرسد، بعد کم کم جا میافتد.» همین اتفاق وقتی میافتد که از پروژهای باخبر میشویم که موهای انسان را به سدی برای فیلتر کردن نفت و پلاستیکهای اقیانوس تبدیل میکند.
این فناوری که پیشتر در کشورهایی مانند شیلی و ایالات متحده امریکا استفاده شده، الهامبخش ماریانا روبراهن، بنیانگذار سازمان غیردولتی فیوترار شد تا این پروژه را در برزیل ایجاد و توسعه دهد.
آزمایشها برای نخستین بار در خلیج کوچک بوم ژزوس، در حاشیه خلیج گوانابارا در ایالت ریو دوژانیرو انجام شد؛ جایی که پیش از این یک سد مهار زباله نصب شده بود.
آنا بئاتریز گونسالووس، مهندس محیط زیست و عهدهدار نگهداری هفتگی سدهای جدید، توضیح میدهد: «این فیلترها به سد نارنجی رنگی که برای نگهداری زباله روی آب شناور است وصل میشوند و ما از آن به عنوان تکیهگاه سد فیوترار استفاده میکنیم.»
به این ترتیب، در خلیج گوانابارا به جای قایقهای کوچک با خدمهای که تور به آب میاندازند تا ماهی بگیرند، اغلب دیده میشود که نوعی استوانه پر از مو که به آن «پتو» یا «مانتا» هم میگویند، به آب انداخته میشود تا سدی تشکیل دهد که نفت، بیودیزل و دیگر مواد آلاینده را نگه میدارد.
کارولین کاروالیو، شیمیدان، توضیح میدهد: «این سدها میتوانند تا چهار ماه در دریا بمانند و آلودگی ناشی از کشتیها، تخلیههای غیرقانونی و دیگر منابع آلودگی را نگه دارند.»
این پروژه در کشوری شکل گرفته که تعداد زیادی سالن آرایش دارد، بنابراین ظرفیت آن بالاست، چون ماده اولیه اصلی آن تقریبا پایان ناپذیر است.
حدود ده سالن آرایش مو، موهای کوتاه شدهای را که برای ساخت کلاهگیس استفاده نخواهد شد، برای تولید این «پدهای اکولوژیک» اهدا میکنند.
پشم و موی حیوانات هم میتواند برای فیلتر کردن و جذب نفت به کار برود.
ماریانا روبراهن، بنیانگذار این سازمان غیردولتی، پیشاپیش با استفاده از مو برای کارهای خیر بیگانه نبود؛ او در سال ۲۰۱۳ پروژه خیریه «کابلهگریا» را راه انداخت که هدفش ساخت کلاهگیس با موی اهدایی برای بیماران مبتلا به سرطان بود.
نفت به فعالیتهای صیادی آسیب میزند
به دلیل ترافیک شدید دریایی و رفت و آمد کشتیها، خلیج گوانابارا دهههاست که از انواع آلودگی رنج میبرد و به همین دلیل یکی از مکانهایی بود که برای آزمایش این پروژه انتخاب شد.
سرجیو کاروالیو، یکی از صیادان این منطقه، در گفتوگو با اسوشیتدپرس از معضل جدی آلودگی در اینجا سخن گفته است.
او میگوید: «وقتی برای ماهیگیری با تور به دریا میرویم، با لکههای زیادی از نفت روبهرو میشویم که به کار ما آسیب میزند. نفت روی سطح باقی میماند، اما تا حدود یک متر و نیم در عمق همه چیز را تحت تاثیر قرار میدهد. ماهیها ناپدید میشوند.»
امید جامعه صیادی و همین طور همه گروههای محیط زیستی درگیر در این پروژه این است که این سدهای مو به احیای اکوسیستمها کمک کند و به کاهش آلودگی خلیج گوانابارا بینجامد.