سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ گفت ایرانیان نشان دادهاند بازیکنان حرفهای شطرنج هستند، پس از آنکه ترامپ مذاکره با تهران را به بازی شطرنج تشبیه کرد و گفت با آرامش پیش میرود.
تهران روز دوشنبه اعلام کرد ایران تا زمانی که ایالات متحده به شروطش عمل نکند تنگه هرمز را بازگشایی نخواهدکرد و ایرانیها نشان داده اند که «شطرنج بازان حرفه ای هستند».
آگهی
آگهی
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه با اشاره به محاصره بنادر ایران توسط آمریکا گفت: «این به طرف آمریکایی بستگی دارد که دست از اقدامات غیرقانونی و مخرب خود بردارد و آنها را جبران کند».
بقایی با اشاره به اینکه دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا مذاکرات را به «بازی روی صفحه» تشبیه کرده است افزود: «چه چراغها خاموش باشند چه روشن، ایرانیها نشان دادند شطرنج بازان حرفه ای هستند».
ترامپ روز یکشنبه نشان داد آماده است اجازه دهد فشار اقتصادی بر ایران افزایش یابد و ظاهرا پس از آنکه تهران فهرستی از مطالبات خود برای گشایش تنگه هرمز منتشر کرد از حملات نظامی بیشتر عقب نشینی کرده است.
تهران خواستار آن است که واشنگتن محاصره را بردارد، بابت ماهها خسارت جنگی غرامت بپردازد، تحریمهای اقتصادی را لغو کند و داراییهای مسدود شده ایران را آزاد کند.
بسته شدن تنگه هرمز، آبراه کلیدیی که به طور معمول حدود یک پنجم نفت معامله شده جهان را حمل میکند، به مهمترین پیامد پایدار جنگ تبدیل شده است.
این بنبست باعث شده قیمت انرژی به یکی از محورهای اصلی سیاست داخلی آمریکا در آستانه انتخابات میاندوره ای نوامبر تبدیل شود.
ایران در حال انجام مذاکرات جداگانه با عمان درباره عبور از تنگه، از جمله احتمال ایجاد یک دالان موقت کشتیرانی است. با این حال تهران اعلام کرده هرگونه بازگشایی واقعی تنگه منوط به مذاکرات با آمریکا است.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر به نقل از ترامپ گزارش داده بود که «در قبال ایران ماجرا را کمهیاهو پیش میبریم».
ترامپ گفته بود: «ما تنها تا حدی با آنها در حال مذاکره هستیم. ما فقط ایران را با تورم عظیمش و این واقعیت که پولی ندارد تماشا میکنیم».
ترامپ افزوده بود: «همه چیز درست خواهد شد؛ همیشه همین طور است. این شبیه یک بازی شطرنج است».
مقام ایرانی محمدباقر ذوالقدر روز شنبه فهرست مطالبات تهران را تشریح کرد که از جمله شامل پایان دادن به «جنگ و تجاوز علیه ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق» است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، او همچنین خواستار رفع محاصره متقابل بنادر ایران توسط آمریکا، پایان تحریمها، آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران و پرداخت غرامت بابت خسارتهای دوران جنگ شد.
بقایی روز دوشنبه بار دیگر تاکید کرد: «تا زمانی که محاصره دریایی آمریکا ادامه دارد... شرایط لازم برای اینکه بتوان گفت تنگه هرمز به آبراهی امن تبدیل شده فراهم نخواهد بود».
تهران پیشتر در حال مذاکره با واشنگتن برای پایان دادن به جنگی بود که آمریکا و اسرائیل اواخر فوریه آغاز کردند، اما یک توافق اولیه از هم پاشید و مقامهای ایرانی گفته اند گفتوگوها اکنون صرفا به تبادل پیام از طریق میانجیها محدود شده است.
دیدار خامنه ای با پزشکیان؟
در همین حال تهران گزارش داد که مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران اخیرا با آیت الله مجتبی خامنه ای دیدار کرده است؛ کسی که از زمان بر عهده گرفتن این سمت در ابتدای جنگ در انظار عمومی ظاهر نشده است.
دفتر خامنه ای در بیانیه ای که روز یکشنبه منتشر شد اعلام کرد: «دکتر مسعود پزشکیان در آغاز سومین سال ریاست جمهوری خود با آیت الله مجتبی خامنه ای دیدار و گفتوگو کرده است»، بدون آنکه زمان این دیدار را مشخص کند.
پزشکیان که در ژوئیه ۲۰۲۴ به قدرت رسید، اوایل ماه مه گفته بود با خامنه ای دیدار کرده است؛ او نیز بدون ذکر تاریخ، اما دفتر آیت الله در آن زمان هیچ بیانیه ای صادر نکرده بود.
پزشکیان روز چهارشنبه گفته بود ارتباط با خامنه ای «در حال حاضر بسیار دشوار» است و پس از آنکه گزارش شد او در حملاتی که به کشته شدن پدرش آیت الله علی خامنه ای انجامید زخمی شده است، گمانه زنیها درباره وضعیت جسمانی این آیت الله شدت گرفته است.
هنوز نشانه روشنی از محل حضور و وضعیت او در دست نیست. مقامهای آمریکایی در اوایل جنگ اعلام کرده بودند که خامنه ایِ جوان در نخستین موج حملات در ۲۸ فوریه به شدت زخمی و احتمالا «از شکل افتاده» شده است، در حالی که گزارشهای داخلی از ایران مدعی بودند او به دلیل نگرانیها درباره امنیتش به طور احتیاطی در مخفیگاه به سر میبرد.
همچنین گزارش شده بود که پزشکیان که پزشک متخصص است دست کم تا حدی مسئول روند درمان او بوده، هرچند هیچ تایید رسمی ای درباره این ادعاها منتشر نشد.
دفتر مجتبی خامنه ای اعلام کرد که این آیت الله و پزشکیان «به تفصیل درباره مسائل و مشکلات کشور» از جمله «وضعیت نظامی فعلی و چشم اندازهای آینده» بحث کرده اند.
خبرگزاری تسنیم روز یکشنبه به نقل از یک سردار سپاه گزارش داد که تصاویر حضور خامنه ای در میان مردم و در جلسات «در آینده منتشر خواهد شد»، بی آنکه زمان مشخصی ارائه شود.
هنوز مشخص نیست خامنه ای تا چه حد در مذاکرات جاری با واشنگتن دخیل است، اما گزارشها حاکی است که سپاه پاسداران، نیروی شبه نظامی نخبه جمهوری اسلامی که مستقیما تحت فرمان آیت الله است، احتمالا نقش پررنگی در مواضع و مطالبات تهران ایفا میکند.
تهران از «تغییر برداشت» در منطقه میگوید
بقایی روز دوشنبه گفت پیمان دفاعی ای که هفته گذشته میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان امضا شد «نشانه ای از تغییر برداشت» کشورهای منطقه نسبت به آمریکا است.
بقایی گفت: «کشورهای منطقه دریافته اند که امنیت کالایی نیست که بتوان آن را از دلالان دروغین خرید.» واشنگتن متحد هر سه امضاکننده این پیمان است.
او افزود: «کشورهای منطقه دیگر نمیتوانند مانند گذشته بر ادعای تامین امنیت توسط آمریکا تکیه کنند.»
او همچنین گفت ایران نگران آن نیست که این پیمان متوجه تهران باشد، با توجه به «روابط عمیق دینی، تاریخی و تمدنی» با عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان.
بقایی گفت «هیچ دلیلی برای نگرانی از اینکه این پیمان علیه ایران باشد وجود ندارد».
این سه کشور روز جمعه این توافق را در بحبوحه جنگ پنج ماهه میان آمریکا و ایران امضا کردند؛ جنگی که کشورهای اطراف را نیز درگیر کرده و مسیرهای کشتیرانی منطقه را مختل کرده است.
وزارت خارجه پاکستان روز جمعه اعلام کرد این پیمان به معنای آن است که حمله به هر عضو به منزله حمله به همه تلقی خواهد شد و افزود که هدف آن «تقویت بازدارندگی جمعی» است.