حماس روز جمعه ۳۱ ژوئیه اعلام کرد که با اسرائیل بر سر اجرای مرحله دوم آتشبس غزه به توافق رسیده است، توافقی که خلع سلاح این گروه فلسطینی را به خروج نیروهای اسرائیلی از نوار غزه پیوند میدهد.
اما آنچه تاکنون درباره این توافق میدانیم، به شرح زیر است:
آگهی
آگهی
توافق شامل چه مواردی است؟
این توافق، آغاز مرحله دوم آتشبسی است که در اکتبر ۲۰۲۵، پس از دو سال جنگ میان اسرائیل و حماس، به دست آمد.
مرحله نخست که در ماه ژانویه به پایان رسید، شامل آزادی آخرین گروگانهای اسرائیلی در غزه بود که حماس در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل، آنها را به اسارت گرفته بود. در مقابل این اقدام، شماری از فلسطینیان زندانی در اسرائیل نیز آزاد شدند.
بر اساس اعلام حماس، مرحله دوم توافق شامل «خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از نوار غزه» است، خروجی که با خلع سلاح این گروه فلسطینی، و البته بدون دخالت اسرائیل، و همچنین استقرار یک نیروی بینالمللی همراه خواهد بود.
غازی حمد، عضو هیات مذاکرهکننده حماس گفت: «این یک چارچوب جامع است که همه اجزای آن باید بهصورت بههمپیوسته اجرا شوند.» او همچنین گفت سایر گروههای مسلح در غزه نیز باید منحل و خلع سلاح شوند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا نیز اعلام کرد این توافق شامل «خلع سلاح کامل حماس و همه گروههای مسلح دیگر در غزه» است.
چه نهادی اجرای توافق را بر عهده خواهد داشت؟
«هیات صلح» غزه، نهادی که در ماه ژانویه به ابتکار دونالد ترامپ تشکیل شد، نقش محوری در اجرای این توافق خواهد داشت.
بر اساس اعلام حماس، کمیته ملی برای اداره غزه، متشکل از کارشناسان و مدیران فلسطینی که از سوی هیات صلح برای مدیریت بازسازی غزه ایجاد شده است، تنها نهادی خواهد بود که اختیار ثبت، فهرستبرداری و نگهداری سلاحها را خواهد داشت.
پس از خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، نیروی ثباتبخش بینالمللی، «آیاساف»،که قرار است از نیروهای چندملیتی و تحت نظارت هیات صلح تشکیل شود، همراه با یک نیروی پلیس جدید فلسطینی، مسئول تأمین امنیت غزه خواهد شد.
هیات صلح غزه نیز پس از اعلام این توافق اعلام کرد کمیته ملی برای اداره غزه «بهزودی روند انتقال تدریجی بهسوی اعمال کامل اختیارات حکومتی را با پشتیبانی نیروی ثباتبخش بینالمللیآغاز خواهد کرد.»
اکنون چه اتفاقی خواهد افتاد؟
حماس اعلام کرده است در روزهای آینده با میانجیها (مصر، آمریکا، قطر و ترکیه) درباره جزئیات اجرای این توافق گفتوگو خواهد کرد تا برای اجرای آن، جدول زمانی مشخصی تنظیم شود، روندی که بر اساس اعلام این جنبش، دستکم دو هفته زمان خواهد برد.
قرار است نشست میانجیها بهزودی در قاهره برگزار شود.
غازی حمد گفت: «باید درباره همه جزئیات به توافق برسیم، اینکه توافق چگونه اجرا خواهد شد، چه زمانی اجرا میشود و سازوکارهای اجرای آن چه خواهد بود. این موضوعات در روزهای آینده بررسی خواهند شد.»
اسرائیل در نخستین ساعات پس از اعلام این توافق توسط دونالد ترامپ و حماس، واکنش رسمی نشان نداد.
غازی حمد هشدار داد: «در این توافق بهصراحت آمده است که اسرائیل باید به تعهدات خود پایبند باشد و آنها را اجرا کند. اگر اسرائیل توافق را اجرا نکند، ما نیز آن را اجرا نخواهیم کرد.»
وضعیت کنونی غزه چگونه است؟
با وجود اجرایی شدن آتشبس در غزه از اکتبر ۲۰۲۵، اسرائیل همچنان تقریبا هر روز نقاط مختلف این منطقه را هدف حملات هوایی خود قرار میدهد. اسرائیل همچنین بیش از ۶۰ درصد نوار غزه را در کنترل خود دارد.
در حال حاضر، دهها هزار نفر همچنان در چادرها و در شرایط دشوار در سراسر نوار غزه زندگی میکنند، منطقهای که پس از دو سال جنگ، ویرانی گستردهای را تجربه کرده است.
بر اساس اعلام وزارت بهداشت غزه که تحت مدیریت حماس قرار دارد، از زمان اعلام آتشبس در این باریکه تاکنون دستکم هزار و ۲۱۴ فلسطینی در این منطقه کشته شدهاند. سازمان ملل متحد آمار این وزارتخانه را بهطور کلی قابل اعتماد میداند.
ارتش اسرائیل نیز اعلام کرده در همین بازه زمانی، پنج نظامی اسرائیلی و همچنین یک کارمند غیرنظامی قراردادی خود را در نوار غزه از دست داده است.
خبرگزاری فرانسه اعلام کرده است بهدلیل محدودیتهای اعمالشده بر رسانهها و دسترسی بسیار محدود به نوار غزه، این خبرگزاری قادر نیست بهطور مستقل آمار کشتهشدگان را راستیآزمایی کند یا خشونتهای جاری در این منطقه را آزادانه و بهصورت میدانی پوشش دهد.