حماس روز جمعه ۳۱ ژوئیه اعلام کرد که با توافق برای پایان دادن به جنگ با اسرائیل موافقت کرده است که شامل خلع سلاح این گروه و خروج نیروهای اسرائیلی از نوار غزه میشود.
خلع سلاح حماس از زمان برقراری آتشبس در غزه در ماه اکتبر، یکی از اصلیترین موانع پیشرفت توافق آتشبس بوده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا روز پنجشنبه از توافقی برای «خلع سلاح کامل» حماس خبر داد و آن را گامی مهم برای تشکیل یک دولت جدید فلسطینی در غزه توصیف کرد.
مقامهای حماس به خبرگزاری فرانسه گفتند کمیتهای که توسط «هیات صلح» ترامپ برای اداره غزه تشکیل شده است، بر روند نگهداری و انبار کردن سلاحهای این جنبش نظارت خواهد کرد.
حماس اعلام کرد انتظار دارد میانجیها و هیات صلح غزه، اجرای مفاد این توافق را توسط اسرائیل، از جمله خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، تضمین کنند.
غازی حمد، عضو هیات مذاکرهکننده حماس، گفت این جنبش «برای ساکنان نوار غزه و برای نجات آنها از کشتهشدن و آوارگی، امتیازاتی داده است.»
او در ادامه گفت: «اسرائیل در موضوع خلع سلاح دخالتی نخواهد داشت. کمیته ملی نهادی است که این مأموریت را بر عهده خواهد گرفت.» منظور او از کمیته ملی، «کمیته ملی برای اداره غزه» بود.
اسرائیل بلافاصله واکنشی به این اظهارات نشان نداد.
با وجود آتشبس در ماه اکتبر، خشونتها در غزه ادامه یافته است. به گفته مقامهای فلسطینی در غزه، حملات اسرائیل به غزه در روز پنجشنبه دستکم چهار کشته، از جمله دو کودک، بر جای گذاشته است.
تمرکز بر اجرای توافق
هیات صلح غزه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس تأیید کرد که حماس «با یک نقشه راه تفصیلی برای اجرای مراحل بعدی آتشبس غزه موافقت کرده است.»
این نهاد در ادامه با تأکید بر اینکه «اکنون تمرکز ما بر اجرای توافق است»، نوشت کمیته ملی برای اداره غزه «بهزودی روند در اختیار گرفتن کامل اختیارات را آغاز خواهد کرد.»
ترامپ نیز پیشتر در شبکههای اجتماعی نوشته بود پس از خلع سلاح حماس، «نیروهای اسرائیلی از غزه عقبنشینی خواهند کرد. بنا به گفته او، پس از این اقدام، نیروی بینالمللی همراه با پلیس جدید فلسطینی، مسئولیت تأمین امنیت غزه را بر عهده خواهد گرفت.
روز جمعه، نیکلای ملادنوف، نماینده ارشد هیات صلح غزه، گفت این توافق «ماهها مذاکرات بسیار دشوار» را پشت سر گذاشته است.
او در شبکه ایکس نوشت: «آنچه اکنون رخ میدهد حتی مهمتر است. اجرای توافق و راستیآزمایی آن باید واقعی باشد.»
او در ادامه نوشت: «عقبنشینی [نیروهای اسرائیلی] باید همزمان با برچیدن تسلیحات پیش برود.»
شبکه خبری دولتی «القاهره نیوز» مصر نیز بامداد جمعه در گزارشی خبر داد که قاهره بهزودی میزبان نشست میانجیهای آتشبس غزه، شامل آمریکا، قطر و ترکیه، خواهد بود؛ نشستی که بر مرحله دوم طرح آتشبس غزه متمرکز خواهد بود.
«هیچ استثنایی وجود نخواهد داشت»
پیشتر، یک منبع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه گفته بود: «ما همچنان در حال پیشبرد نقشه راه اجرایی هستیم که مسیری متوازن و عملگرایانه ارائه میدهد، مسیری که در آن همه سلاحها از رده خارج میشوند و انتقال تدریجی مسئولیتها برای واگذاری کامل اختیارات به یک دولت تکنوکرات انجام میشود.»
این منبع که به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، نخواست نامش فاش شود، گفت: «برای هیچ نوع سلاح یا هیچ فردی استثنایی وجود نخواهد داشت. یک مرجع، یک قانون، یک سلاح.»
به گفته این منبع، این نقشه راه، «فرآیندی برای از بین بردن همه تونلها، انبارهای سلاح و هرگونه تأسیسات تولید سلاح» ایجاد خواهد کرد. او در ادامه گفت یک سازوکار راستیآزمایی، پایبندی هر دو طرف به توافق را تضمین خواهد کرد.
یک منبع حماس که از مذاکرات آگاه است، پیشتر به خبرگزاری فرانسه گفته بود این جنبش در انتظار پاسخ اسرائیل به اصلاحاتی است که اخیراً به میانجیها ارائه کرده است. به گفته این منبع، این اصلاحات مربوط به دو بند از نقشه راه پیشنهادی هیات صلح بوده است.
در مورد بند مربوط به سلاحها، این منبع حماس گفت: «برخی موارد حذف شدند و گزینههای جایگزین پیشنهاد شدند.»
پیش از اعلام این توافق، یک منبع اسرائیلی به خبرگزاری فرانسه گفته بود توافق پیشنهادی خواستههای اسرائیل را برآورده نمیکند.
بنا به گفته این منبع، «اسرائیل خواستار خلع سلاح کامل حماس، از جمله خارج کردن همه سلاحها از غزه و غیرنظامیسازی کامل نوار غزه، بهعنوان پیششرط هرگونه روند سیاسی است.»
او همچنین گفت «موضوع غزه اساساً در دیدار این هفته بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با دونالد ترامپ در واشنگتن مطرح نشد.»