جنگل ملی بوساکو به عنوان نخستین «جنگل درمانی» دارای گواهی در شبهجزیره ایبری ثبت شده و به جمع محدود چهار منطقه در جهان پیوسته است.
در سراسر جهان تنها چهار جنگل از این دست وجود دارد و پرتغال یکی از آنها را در اختیار دارد. جنگل ملی بوساکو به طور رسمی گواهی «جنگل درمانی» دریافت کرده است. این جنگل که نخستین نمونه در شبهجزیره ایبری است، در کنار Beneddiktinerstift در اتریش و شهرهای Lahnstein و Bad Nauheim در آلمان قرار میگیرد.
آگهی
آگهی
پس از سالها اجرای آزمایشی، این گواهی که از سوی Healing Forest - International Certification Office در 17 ژوئیه اعطا شد، ویژگیهای این جنگل پرتغالی را که در دهستان لوزو در بخش میالادا واقع شده است، برجسته میکند.
گونسالو بردا مارکش، رئیس بنیاد جنگل بوساکو، که سخنانش را خبرگزاری لوسا نقل کرده، گفت: «این گواهی که ما را در جمع چهار جنگل درمانی جهان و نخستین جنگل در شبهجزیره ایبری قرار میدهد، برای ما جایگاهی جهانی به همراه میآورد و مسئولیت سنگینی بر دوشمان میگذارد.»
جنگل بوساکو ۱۰۵ هکتار وسعت دارد و به گفته بنیاد همنام آن، «یکی از بهترین مجموعههای درختشناسی اروپا را با حدود ۲۵۰ گونه درخت و درختچه در خود جای داده است».
این بنیاد توضیح میدهد: «بوساکو یکی از غنیترین جنگلهای ملی از نظر میراث طبیعی، معماری و فرهنگی است و میتوان آن را به چهار واحد منظر تقسیم کرد: آربورتوم، باغها و دره سرخسها، جنگل کهن و جنگل کاج مارکیز» که جزئیات آن در وبسایت بنیاد آمده است. (منبع به زبان پرتغالی)
این گواهی هم برای بیماران و هم برای درمانگران جنگل ارزش افزوده ایجاد میکند و این منطقه را به عنوان یکی از مقاصد گردشگری سلامت تقویت میکند.
چه چیزی یک جنگل را به مکانی درمانی تبدیل میکند؟
به گفته دفتر بینالمللی صدور گواهی Healing Forest، جنگلهای درمانی مناطقی جنگلی هستند که برای استفاده درمانی در موارد مشخص طراحی میشوند. در این مکانها درمانگران آموزشدیدهای حضور دارند که بیماران را در چارچوب درمانها یا برنامههای مشخص همراهی میکنند؛ برنامههایی که میتواند در روند درمان بیماریهای ناتوانکننده و در کنار روشهای متعارف پزشکی اثر مثبت داشته باشد.
برای آنکه این جنگلها چنین کارکردی داشته باشند، باید مجموعهای از معیارها (منبع به زبان پرتغالی) را برآورده کنند، از جمله داشتن ساختارهای طبیعی که به کاهش صدا، ایجاد پوشش بصری و محافظت در برابر باد کمک میکند، مسیرهایی با درجات مختلف دشواری و فضاهایی اختصاصیافته به مداخلات درمانی و تمرینهای آرامسازی.
فرآیند صدور گواهی از چند مرحله تشکیل میشود. در گام نخست، اطلاعات پایه و اسناد مربوط به محل ارسال میشود؛ سپس پرونده به مرحله بازدید فنی تیم دفتر صدور گواهی از محل میرسد تا ظرفیت استفاده درمانی جنگل را ارزیابی کند. پس از طی این دو مرحله، ارزیابی نهایی بر اساس معیارهای تعیینشده و ویژگیهای جنگل انجام میشود و در نهایت گواهی صادر میشود؛ گواهیای که مدت اعتبار مشخصی دارد. در مورد جنگل بوساکو، این گواهی تا سال ۲۰۳۱ معتبر است.
به گفته همین نهاد، این فعالیتهای فضای باز میتواند مزایای متعددی داشته باشد که به طور علمی اثبات شدهاند (منبع به زبان پرتغالی) و شامل بهبود تواناییهای شناختی، کاهش استرس، اضطراب و افسردگی، پایین آمدن فشار خون، تقویت سیستم ایمنی و بهبود کیفیت خواب است. بخش عمده این پژوهشها در دهه گذشته و عمدتا در کشورهای آسیایی انجام شده است.
حمامهای جنگل
این ایده که یک تجربه غوطهورکننده در منطقهای جنگلی میتواند سودمند باشد، تازه نیست. اصطلاح «حمام جنگل» ترجمه مستقیم واژه ژاپنی shinrin-yoku است که در سال ۱۹۸۲ در ژاپن و به عنوان بخشی از یک برنامه ملی سلامت برای کاهش سطح استرس در میان شهروندان این کشور ایجاد شد.
این مفهوم به نوعی به یکی از شیوههای رفاهی یا مایندفولنس شباهت دارد که با هدایت راهنماها انجام میشود، بیآنکه لزوما هدف آن درمان پزشکی مشخصی باشد، و به عنوان یک تمرین سلامت به کار میرود؛ مشابه توصیههایی مانند ضرورت تغذیه سالم یا انجام فعالیت بدنی.
در مقابل، «درمان جنگل» به عنوان رویکردی بالینی و ساختارمند معرفی میشود که توسط درمانگران جنگل دارای مجوز اجرا میشود و گاه به توصیههای مشخص پزشکی، از جمله در حوزه بیماریهای قلبیعروقی، تنفسی، روانتنی، ارتوپدی یا نورولوژی، پیوند میخورد.
Forest Therapy Hub (منبع به زبان پرتغالی) یکی از نهادهایی است که برای این گروه از متخصصان آموزش و گواهینامه ارائه میکند. این مرکز توضیح میدهد که هدف از درمان جنگل «ترویج حالات مثبت سلامت روان و بهبود سلامت جسمی و اجتماعی از طریق تقویت پیوند با طبیعت، روابط میانفردی و انسجام اجتماعی» است.