عباس عراقچی روز جمعه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت که ایران طرح هفتروزه «مشخصی» را برای بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا ارائه کرده و اکنون تصمیم با واشنگتن است. یک مقام آمریکایی درباره این طرح به رویترز گفت که گفتگوهای مثبت و سازندهای با ایران از طریق میانجیگران در جریان است.
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران، روز جمعه گفت: «اگر شرایط لازم فراهم شود، تنگه میتواند بازگشایی شود و رفتوآمد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود. اکنون انتخاب با ایالات متحده است.»
او با اشاره به تفاهمنامه ماه ژوئن ایران و آمریکا گفت: «اقداماتی که آمریکا باید انجام دهد، تازه نیستند. همه آنها از پیش در یادداشت تفاهم آمدهاند.»
آقای عراقچی افزود: «اگر طرف آمریکایی برای دستیابی به توافق و بازگشایی تنگه هرمز جدیت داشته باشد، همهچیز اکنون آماده است.»
به گزارش آسوشیتدپرس، ایران پیشنهاد کرده است در صورتی که آمریکا محاصره دریایی بنادر ایران را بردارد، تحریمهای فروش نفت این کشور را لغو کند و آتشبسی را که لبنان را نیز دربر بگیرد رعایت کند، ظرف هفت روز تنگه هرمز را بازگشایی کند و گفتگوها درباره برنامه هستهای خود را از سر بگیرد.
وزیر خارجه ایران گفت جدول زمانی هفتروزه این طرح بهمحض موافقت آمریکا آغاز میشود. او گفت تکمیل گامهای اولیه چهار تا پنج روز زمان میبرد و تنگه هرمز در روز ششم بازگشایی خواهد شد.
آقای عراقچی با اشاره به آغاز گفتگوهای هستهای گفت: «در روز هفتم، گفتگوها با آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی درباره موضوعات مورد توافق دو طرف آغاز میشود.»
آقای عراقچی همچنین گفت که اگر پیش از انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا توافق با واشنگتن حاصل شود، «بهتر خواهد بود».
به گزارش آسوشیتدپرس، طرح پیشنهادی ایران شباهت زیادی به «تفاهمنامه» ماه ژوئن دارد، اما جدول زمانی آن فشردهتر است. تفاهمنامه ماه ژوئن یک دوره موقت ۶۰روزه را پیشبینی کرده بود.
یک مقام آمریکایی آگاه از گفتگوهای میان تهران و واشنگتن گفت دولت آمریکا از طریق میانجیها در حال انجام گفتگوهایی مثبت و سازنده است، اما برای رسیدن به توافق شتاب نخواهد کرد.
همچنین یک مقام آمریکایی در گفتگو با رویترز ضمن تایید تداوم گفتگوهای «مثبت و سازنده» با ایران گفت گفتگو درباره «مسائل هستهای» نیز ادامه دارد.
علی واعظ، مدیر برنامه ایران در گروه بینالمللی بحران، گفت: «این اقدام هوشمندانهای است. آنها میدانند که این پیشنهاد برای رئیسجمهور ترامپ بسیار وسوسهانگیز است، چون به جنگی نامحبوب پایان میدهد و در آستانه انتخابات میاندورهای قیمت انرژی را پایین میآورد. اما در عین حال توافقی را احیا میکند که تا حد زیادی به سود ایرانیها بود. جدول زمانی فشرده برای رسیدن به موضوع هستهای هم باید برای رئیسجمهوری که عجله دارد جذاب باشد.»
تلاشها برای ازسرگیری دیپلماسی و اختلاف در رهبری ایران
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز چهارشنبه در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد گفت ایران از ادامه جنگ هراسی ندارد و تهران همچنان برای دیپلماسی آمادگی دارد.
در تازهترین نشانه تحرک دیپلماتیک، آقای پزشکیان صبح جمعه میزبان محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر، بود. قطر در جریان گفتگوهای ایران و آمریکا که اوایل هفته جاری در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آقای ترامپ، انجام شد، نقش میانجی را ایفا کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز گفت: «اگر فرصتی برای تبادل نظر و پیام وجود داشته باشد، این کار را انجام خواهیم داد.»
با این حال، همزمان نشانههایی از اختلافنظر در رهبری ایران به چشم میخورد و برخی از تندروها گامهای دیپلماتیک مسعود پزشکیان و عباس عراقچی را به باد انتقاد گرفتهاند.
ابراهیم رضایی، نماینده مجلس شورای اسلامی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وزارت امور خارجه مجری است نه سیاستگذار. وزیر امور خارجه باید توضیح دهد دیدار او با نماینده دشمن متجاوز بر اساس کدام مجوز و سیاستگذاری انجام شده است؟ شروط ایران به آمریکا ابلاغ شده و از ملاقات غیرقانونی به بهانه شروط چیزی جز علامت ضعف درنمیآید.»
او افزود: «به جای مجوزتراشی، توبه و عذرخواهی و جبران کنید. پیام ضعف قبلی، جنگ چهلروزه را بر مردم و کشور تحمیل کرد، اشتباه را تکرار نکنید.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی که پیشتر سرپرستی هیات مذاکرهکننده ایران را در گفتگوها با آمریکا بر عهده داشت، روز یکشنبه در سخنانی که حاکی از اختلافنظر در رهبری جمهوری اسلامی بود، گفت: «نخست؛ نگاهی که از جنگ سخن میگوید اما هیچ افق و سازوکاری برای پایان مقتدرانه آن ندارد، این نگاه با نفی هرگونه تعامل و دیپلماسی، بدون محاسبه مقدورات عملاً کشور را بهسمت فرسایش و جنگ بیپایان میبرد، در نقطه مقابل جریانی قرار دارد که دچار خطای کمبرآوردی از توان ملی است؛ ایران را ضعیف میپندارد و با هراسافکنی، نسخه تسلیم و پذیرش شروط یکطرفه دشمن را میپیچد.»
او افزود: «خطای اول، کشور را در وضعیت بحران دائمی نگه میدارد و خطای دوم، منابع و عزت ملی را پیشکش دشمن میکند و هر دو رویکرد خواسته دشمن برای بههمزدن انسجام و اتحاد کشور را محقق میسازد.»