اوزگور اوزل، رهبر اپوزیسیون ترکیه به همراه ۹۰ نماینده دیگر جدا شده از حزبشان روز جمعه اقدام به تاسیس یک حزب سیاسی جدید کردند.
این چهرههای سرشناس مخالف دولت ترکیه پس از مواجهه حزب پیشین خود با برخورد قضاییِ بیسابقه، اکنون به دنبال تجدید قوا برای رقابت با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری این کشور هستند.
آگهی
آگهی
آنها در اعتراض به حکم دادگاه در ماه مه که کنگره سال ۲۰۲۳ «حزب جمهوریخواه خلق» را باطل و اوزگور اوزل را از سمت ریاست این حزب عزل کرد، درخواستی برای تاسیس یک حزب دیگر که اصطلاحا «حزب جدید» (New Party) نامیده میشود، به وزارت کشور ارائه کردند.
دفتر دادستان کل دیوان عالی تجدیدنظر بعدازظهر جمعه از طریق وبسایت خود تایید کرد که «حزب جدید» اکنون در زمره احزاب سیاسی فعال ترکیه قرار گرفته است.
«حزب جدید» پس از حزب محافظهکار حاکم یعنی «عدالت و توسعه» به رهبری اردوغان که ۲۷۷ کرسی از ۶۰۰ کرسی پارلمان را در اختیار دارد به دومین حزب بزرگ پارلمان تبدیل شده است؛ هرچند تعداد نمایندگان این حزب از مجموع ۱۳۵ نماینده پیشینِ حزب سکولار جمهوریخواه خلق کمتر است.
اپوزیسیون ترکیه همچنان دچار چنددستگی است
چهل و چهار نماینده همچنان در حزب جمهوریخواه خلق باقی ماندهاند؛ این افراد شامل برخی از حامیان اوزل و همچنین طرفداران کمال قلیچداراوغلو هستند؛ رهبر پیشین و چهرهای اختلافبرانگیز که دادگاه او را مجددا به رهبری این حزب منصوب کرده است.
اگرچه انتظار میرود «حزب جدید» بیشترِ رایدهندگان حزب جمهوریخواه خلق را به سوی خود جذب کند و چالشی تازه برای اردوغان رقم بزند، اما انشعاب گستردهتر در میان اپوزیسیون میتواند شانس رئیسجمهوری را برای تمدید زمامداری ۲۳ سالهاش در این کشورِ عضو ناتو افزایش دهد.
مورات امیر، نماینده آنکارا پس از ارائه این درخواست به همراه دیگر اعضا حزب جمهوریخواه خلق در گفتگو با خبرنگاران اظهار داشت: «امروز نقطه عطفی مهم در تاریخ سیاسی ترکیه خواهد بود. ما در حال ترکِ یک حزبِ اشغالشده هستیم.»
اوزل و ۹۰ نماینده دیگر، این هفته از «حزب جمهوریخواه خلق»، حزبِ مصطفی کمال آتاتورک، بنیانگذار ترکیه نوین استعفا دادند.
حمایت از اماماوغلو
آقای اوزل پس از نخستین جلسه حزب جدید در آنکارا به خبرنگاران اعلام کرد که این حزب در انتخابات آینده که برای سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده اما ممکن است زودتر برگزار شود، از اکرم اماماوغلو، شهردار زندانی استانبول، به عنوان نامزد ریاستجمهوری حمایت خواهد کرد.
او افزود: «اماماوغلو نه از سوی یک حزب سیاسیِ واحد، بلکه از سوی بیش از ۱۵ میلیون نفر به عنوان نامزد ریاستجمهوری انتخاب شده است.»
اماماوغلو، شهردار استانبول و رقیب سیاسی اصلی اردوغان بیش از یک سال است که در انتظار محاکمه به اتهام فساد مالی که خود آن را رد میکند، در زندان به سر میبرد.
او چند روز پس از بازداشتش در مارس ۲۰۲۵، در یک رایگیری درونحزبی به عنوان نامزد ریاستجمهوریِ حزب جمهوریخواه خلق انتخاب شد. مدرک دانشگاهی اماماوغلو نیز که برای ثبت نامزدی او در انتخابات ریاستجمهوری الزامی است، یک روز پیش از بازداشت توسط دانشگاه استانبول باطل شد.
اوزل در این باره گفت: «نامزدی او با یک مانع حقوقی مواجه است... ما با استفاده از تمام ظرفیتهای حزب جدید، از جمله در تعامل با شخص اماماوغلو و منصور یاواش (شهردار آنکارا) برای اتخاذ تصمیماتِ درست با یکدیگر همکاری خواهیم کرد.»
یاواش، شهردار پایتخت ترکیه به عنوان یکی دیگر از رقبای بالقوه اردوغان شناخته میشود.
اماماوغلو با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس ضمن اشاره به شعاری که اوزل هنگام راهاندازی حزب جدید به کار برده بود، نوشت: «همهچیز عالی خواهد شد. بیایید شروع کنیم، رفقا.»
اپوزیسیون و برخی از گروههای حقوق بشری، سرکوبهای اخیر از جمله زندانی شدن صدها تن از مقامات و اعضای منتخبِ حزب جمهوریخواه خلق از سال ۲۰۲۴ تاکنون را اقداماتی «غیردموکراتیک» و با «انگیزههای سیاسی» توصیف کردهاند. با این حال، دولت این ادعاها را رد کرده و بر استقلال قوه قضاییه تاکید دارد.