گالیسیا در اسپانیا در حال بهکارگیری دوربینها و ماهوارههای مجهز به هوش مصنوعی است تا آتشسوزیهای جنگلی را در چند دقیقه شناسایی کند و از تکرار فاجعه آتشسوزی اوت گذشته جلوگیری کند.
گالیسیا برای تشخیص زودهنگام آتشسوزیهای جنگلی، در حال استفاده از هوش مصنوعی و شبکه گستردهتر ماهوارهها و دوربینهاست؛ پس از آنکه این منطقه، که سالها به عنوان یکی از مستعدترین مناطق اروپا برای بروز آتشسوزی شناخته میشود، سال گذشته مخربترین فصل آتشسوزی خود در چند دهه اخیر را پشت سر گذاشت.
آگهی
آگهی
دولت منطقهای اکنون «بزرگترین طرح پیشگیری از آتشسوزی در تاریخ خود» را با اتکا به هوش مصنوعی، یک اپلیکیشن جدید، افزایش منابع و سرمایهگذاری ۲۱۳ میلیون یورویی اجرا میکند.
بر اساس آمار منتشر شده از سوی دولت منطقهای، آتشسوزیهای جنگلی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۱۸ هزار هکتار از گالیسیا را سوزاندند؛ مساحتی بزرگتر از برلین که باعث شد از آنها با عنوان «ابرآتشسوزی» یاد شود. آتشسوزی لارونکو در اورنس نیز به بزرگترین حریق منفرد در تاریخ ثبتشده این منطقه تبدیل شد.
ترکیب جنگلهای انبوه، جمعیت روستایی سالخورده و رها شدن زمینها در گالیسیا، این منطقه را در کنار پرتغال و یونان، از دیرباز به یکی از مناطق اروپا با بیشترین آسیبپذیری در برابر آتشسوزیهای جنگلی تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی چگونه میتواند کمک کند؟
سامانههای هوش مصنوعی با دریافت پیوسته تصاویر، چه از دوربینهای نصبشده روی زمین و چه در برخی موارد از ماهوارههای مدارگرد، آنها را به مدلهایی میدهند که برای تشخیص نشانههای بصری آغاز آتشسوزی آموزش دیدهاند؛ از جمله ستون رو به بالای دود، ردپای گرمایی یا الگوی خاص رنگ و حرکت در سطح چشمانداز.
هرگاه سامانه تطابق احتمالی را تشخیص دهد، هشدار خودکاری ارسال میکند که پیش از اعزام نیروها توسط یک کارشناس بررسی میشود.
هدف این است که فاصله میان شعلهور شدن و کشف آتشسوزی از ساعت به دقیقه کاهش یابد؛ زیرا حریقی که در چند دقیقه نخست مهار شود معمولا به محدوده کوچکی محدود میماند، در حالی که آتشی که شبهنگام یا در درهای دورافتاده بیآنکه دیده شود میسوزد، میتواند پیش از هر واکنشی هزاران هکتار را در بر گیرد.
آلفونسو رودا، رئیس منطقه گالیسیا، هنگام ارائه نسخه بهروز شده طرح پیشگیری از آتشسوزیهای جنگلی این منطقه، گفت (منبع به زبان انگلیسی) این تغییرات با هدف «انطباق با نوع جدید آتشسوزیها» با «شدت عظیم» که در تابستانهای اخیر دیده شدهاند طراحی شده است؛ به گزارش گالیسیا پرس.
گالیسیا این قابلیت را پیش از آغاز فصل پرخطر که از اول ژوئیه شروع شده است، در پلتفرم داخلی مدیریت آتشسوزی خود موسوم به Xeocode ادغام کرده است.
این سامانه از شبکههای عصبی کانولوشنی، نوعی مدل هوش مصنوعی مناسب تشخیص الگوها در تصاویر، استفاده میکند تا دود برخاسته از هر یک از ۲۴۱ دوربین نظارتی نصبشده در بخشهای پرخطر سراسر منطقه را شناسایی کند.
دو سال آزمایش آزمایشی نشان داده است این سامانه میتواند آتشسوزی را از فاصلهای بیش از ۱۵ کیلومتر تشخیص دهد؛ رقمی که در شرایط آبوهوایی مناسب تا ۲۵ کیلومتر افزایش مییابد.
کشورهای دیگر که به هوش مصنوعی روی آوردهاند
گالیسیا در استفاده از هوش مصنوعی و فناوری فضایی برای مقابله با آتشسوزیها تنها نیست.
این رویکرد بازتاب چرخش گستردهتری در مناطق مستعد آتشسوزی اروپا و فراتر از آن است؛ چرا که سال ۲۰۲۵ مخربترین فصل آتشسوزیهای جنگلی ثبتشده در اتحادیه اروپا بود و در آن بیش از یکمیلیون و ۷۹ هزار هکتار در ۲۵ کشور از ۲۷ عضو این اتحادیه سوخت.
یونان بیش از همه پیش رفته و به اولین کشوری تبدیل شده است که یک منظومه ماهوارهای اختصاصی را در سامانه ملی مقابله با آتشسوزی خود ادغام میکند.
چهار نانوماهواره که هر کدام از یک چمدان دستی کوچکترند و توسط شرکت آلمانی اوروراتک ساخته شدهاند، روزی دو بار سراسر کشور را پایش میکنند؛ با حسگرهای حرارتیای که برای شناسایی حریقهایی به کوچکی چهار متر طراحی شدهاند.
هرگاه آتشسوزی شناسایی شود، دادههای پردازششده با هوش مصنوعی درباره محل، اندازه و شدت آن مستقیما برای فرماندهان ملی ارسال میشود تا به آنها کمک کند هنگام وقوع همزمان چندین حریق، اولویتبندی منابع را انجام دهند.
این مدلها همچنین آموزش دیدهاند که پیش از آنکه هشداری به خدمات اضطراری برسد، موارد هشدار کاذب مانند دیوارههای سنگی گرمشده زیر آفتاب، پنلهای خورشیدی یا سقفهای کارخانههای بیش از حد داغ را حذف کنند.
پرتغال که در دو دهه گذشته بیشترین مساحت سوخته تجمعی را در میان کشورهای اروپایی داشته است، نیز ادغام سامانههای تشخیص مبتنی بر ماهواره را در پاسخ ملی خود آغاز کرده است؛ در حالی که کشورهای جنوبی اروپا با خطر بالای آتشسوزی بیش از پیش به همان ترکیب دوربینها، ماهوارهها و یادگیری ماشین روی میآورند که گالیسیا اکنون در حال پیادهسازی آن است.