به گفته برخی منابع دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا توافقی با عربستان سعودی را تایید کرده است که میتواند در چارچوب برنامه هستهای غیرنظامی این کشور، امکان غنیسازی اورانیوم را در اختیار ریاض قرار دهد.
نشریه وال استریت ژورنال به نقل از دو منبع که نامشان فاش نشده گزارش داده که این توافق ممکن است از روز چهارشنبه به طور رسمی اعلام شود.
آگهی
آگهی
انتظار میرود این توافق برای ۳۰ سال اعتبار داشته باشد و شرکتهای آمریکایی نیز در توسعه برنامه هستهای عربستان مشارکت کنند. بر اساس این توافق، پس از انجام یک مطالعه مشترک میان آمریکا و عربستان، امکان ساخت یک تاسیسات غنیسازی اورانیوم در این کشور فراهم خواهد شد.
با این حال، این توافق که احتمالا برای بررسی به کنگره فرستاده میشود، ممکن است با مخالفت شماری از قانونگذاران روبهرو شود. نگرانی آنها این است که کمک به عربستان برای تحقق خواسته دیرینهاش در زمینه غنیسازی داخلی اورانیوم، به دور تازهای از رقابت و اشاعه هستهای در منطقه منجر شود.
عربستان سعودی عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ نهادی مستقر در وین که از فعالیتهای صلحآمیز هستهای حمایت میکند و همزمان با انجام بازرسیها میکوشد اطمینان یابد کشورها برنامه مخفیانهای برای ساخت سلاح هستهای ندارند.
اما به گفته یکی از افراد مطلع، انتظار نمیرود این توافق شامل «پروتکل الحاقی» آژانس باشد؛ سازوکاری که امکان نظارت، بازرسی و راستیآزمایی گستردهتر را فراهم میکند.
اعلام احتمالی این توافق در شرایطی صورت میگیرد که آمریکا و اسرائیل جنگی را علیه ایران آغاز کردهاند که یکی از اهداف اعلامشده آن، از بین بردن توان تهران برای ساخت سلاح هستهای است. ایران همواره تاکید کرده که برنامه غنیسازیاش اهداف صلحآمیز دارد.
کاخ سفید و مقامهای سعودی در ریاض به درخواستها برای اظهارنظر درباره این تصمیم پاسخ ندادند.
ترامپ و جو بایدن، رئیسجمهوری پیشین آمریکا، هر دو تلاش کرده بودند با عربستان به توافقی هستهای برسند که امکان انتقال فناوری آمریکایی به این کشور را فراهم کند.
با این حال، کارشناسان منع اشاعه هشدار میدهند راهاندازی سانتریفیوژ در عربستان میتواند مسیر را برای شکلگیری یک برنامه احتمالی تسلیحاتی باز کند. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان پیشتر گفته بود اگر تهران به بمب اتمی دست پیدا کند، ریاض نیز ممکن است همین مسیر را دنبال کند.
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، سال گذشته و اندکی پیش از سفر ترامپ به عربستان، به این کشور رفت و با همتای سعودی خود درباره توسعه صنعت تجاری انرژی هستهای عربستان گفتوگو کرد. وزارت انرژی آمریکا تا اواخر روز سهشنبه به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ نداده بود.
عربستان سعودی و پاکستان که دارای سلاح هستهای است، پیشتر پس از حمله اسرائیل به قطر با هدف قرار دادن مقامهای حماس، یک پیمان دفاعی متقابل امضا کردند. وزیر دفاع پاکستان پس از آن گفت برنامه هستهای کشورش در صورت نیاز «در اختیار» عربستان قرار خواهد گرفت؛ اظهاراتی که به عنوان هشداری به اسرائیل تلقی شد، کشوری که از مدتها پیش تنها قدرت هستهای خاورمیانه دانسته میشود.
غنیسازی به خودی خود به معنای دستیابی خودکار به سلاح هستهای نیست و یک کشور باید مراحل دیگری، از جمله تسلط بر فناوری انفجارهای شدید و هماهنگ، را نیز طی کند. با این حال، غنیسازی میتواند مسیر تسلیحاتی شدن را باز کند و همین موضوع یکی از دلایل اصلی نگرانی غرب درباره برنامه هستهای ایران بوده است.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
امارات متحده عربی، همسایه عربستان، پیشتر توافقی موسوم به «توافق ۱۲۳» با آمریکا امضا کرد و با کمک کره جنوبی نیروگاه هستهای براکه را ساخت. اما امارات در این توافق از مطالبه حق غنیسازی صرفنظر کرد؛ رویکردی که کارشناسان منع اشاعه آن را «استاندارد طلایی» برای کشورهایی میدانند که خواهان استفاده از انرژی هستهای هستند.