سازمان غذا و داروی آمریکا در ۱۶ ژوئیه، قرص جدیدی را تایید کرده که میتواند سطح کلسترول را بهمراتب بیشتر از درمان با استاتینها کاهش دهد. این دارو که توسط شرکت مِرک توسعه یافته و با نام تجاری لیپفندرا عرضه خواهد شد، انتظار میرود طی هفتههای آینده وارد بازار شود.
مطالعات چندین دهه اخیر نشان دادهاند داروهایی که بتوانند کلسترول بد را بهطور ایمن کاهش دهند، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را نیز کاهش میدهند. رایجترین داروهای تجویز شده برای کاهش این نوع از کلسترول، استاتینها هستند که با مهار تولید کلسترول در کبد عمل میکنند.
آگهی
آگهی
برخلاف استاتینها که میتوان آنها را در هر ساعت از شبانهروز و همراه یا بدون غذا مصرف کرد، «لیپفندرا» داروی جدید کاهش کلسترول بد که سازمان غذا و داروی آمریکا از آن به تازگی رونمایی کرده، باید صبح، در حالت ناشتا و تنها با مقدار کمی آب، قهوه سیاه یا چای ساده مصرف شود.
کارآزماییهای بالینی نشان دادهاند لیپفندرا در کاهش کلسترول بد به همان اندازه داروهای تزریقی مؤثر است. تا پیش از این، تمام داروهای مهارکننده «PCSK9» که قیمت آنها حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ دلار در ماه است، فقط به صورت تزریقی در دسترس بودند. مهارکنندههای «PCSK9» یک مزیت دیگر نیز دارند؛ این داروها سطح لیپوپروتئین(آ) را نیز کاهش میدهند.
قیمت فهرستشده لیپفندرا ۳۱۵ دلار برای مصرف ۳۰ روزه اعلام شده است؛ هرچند هنوز مشخص نیست شرکتهای بیمه تا چه اندازه هزینه آن را پوشش خواهند داد.
داروهای کاهنده کلسترول «بد» موجود در بازار
این داروها دهههاست مورد استفاده قرار میگیرند و هم ایمن هستند و هم هزینه پایینی دارند؛ بهطوری که قیمت فهرستشده آنها معمولا بین ۵ تا ۲۵ دلار آمریکا در ماه است.
بسته به نوع استاتین و دوز مصرفی، این داروها میتوانند سطح کلسترول بد را حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهند.
از دیگر داروهای موجود میتوان به ازتیمایب اشاره کرد؛ قرصی که جذب کلسترول در روده را مهار میکند و میتواند کلسترول بد را حدود ۲۰ درصد کاهش دهد. نوع ژنریک این دارو نیز تقریبا همقیمت استاتینها است.
داروی دیگری به نام بمپدوئیک اسید نیز با مهار تولید کلسترول، سطح کلسترول بد را حدود ۲۰ درصد کاهش میدهد. نسخه ژنریک آن قیمتی در حدود ۴۳۰ تا ۵۱۷ دلار در ماه دارد؛ البته بیماران معمولا مبلغی کمتر از قیمت رسمی دارو پرداخت میکنند.
قدرتمندترین داروهای موجود در بازار از نوع تزریقی
در حال حاضر، قدرتمندترین داروهای موجود برای کاهش کلسترول بد شامل آلیروکوماب، اوولوکوماب و اینکلیسیران هستند.
این داروها با مهار پروتئینی به نام «PCSK9» عمل میکنند؛ پروتئینی که روند حذف کلسترول از بدن را کند میکند.
کارآزماییهای بالینی نشان دادهاند این داروها قادرند سطح کلسترول بد را ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش دهند. این داروها معمولا همراه با استاتینها تجویز میشوند تا کاهش کلسترول بد با شدت بیشتری انجام شود.
تا پیش از ورود این قرص جدید، تمام داروهای مهارکننده «PCSK9» که قیمت آنها حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ دلار در ماه است، فقط به صورت تزریقی در دسترس بودند.
مطالعات بزرگ روی افراد در معرض خطر بالای بیماریهای قلبی نشان داده است که این داروها خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ ناشی از بیماریهای قلبی-عروقی را حدود ۲۰ درصد کاهش میدهند.
چه کسانی باید از این داروی جدید استفاده کنند؟
به گفته ارین میکوس، معاون بخش کاردیولوژی پیشگیرانه دانشکده پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز، استاتینها همچنان نخستین انتخاب پزشکان هستند؛ زیرا سابقهای طولانی از نظر اثربخشی و ایمنی دارند.
با این حال، برخی بیماران استاتینها را تحمل نمیکنند. از سوی دیگر، حتی در بیمارانی که این داروها را بهخوبی تحمل میکنند، پزشکان بهویژه در افراد پرخطر، به دنبال رساندن سطح کلسترول به مقادیر پایینتر هستند و بسیاری از بیماران تنها با مصرف استاتین به این اهداف درمانی نمیرسند.
در چنین شرایطی، مهارکنندههای «PCSK9» وارد عمل میشوند.
کوری بردلی، متخصص قلب و عروق پیشگیرانه در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا، میگوید این داروها «راهکاری بسیار مؤثر برای تکمیل درمانهای خوراکی در بیمارانی هستند که به درمان تهاجمیتر نیاز دارند.»
میکوس همچنین میگوید مهارکنندههای «PCSK9» یک مزیت دیگر نیز دارند؛ این داروها سطح لیپوپروتئین(آ) را نیز کاهش میدهند.
لیپوپروتئین(آ) خود بهطور مستقل خطر بیماریهای قلبی را افزایش میدهد، حتی اگر سطح کلسترول طبیعی باشد؛ در حالی که استاتینها هیچ تأثیری بر کاهش آن ندارند.
چه کسانی باید برای کاهش کلسترول خود اقدام کنند؟
دستورالعملهای جدید انجمن قلب آمریکا توصیه میکنند افرادی که بیشترین خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را دارند، بهویژه کسانی که پیشتر دچار حمله قلبی یا سکته مغزی شدهاند، باید دارو دریافت کنند تا سطح کلسترول بد آنها به کمتر از ۵۵ میلیگرم در دسیلیتر برسد.
افرادی که هنوز بیماری قلبی ندارند نیز ممکن است در معرض خطر بالا باشند؛ برای مثال مبتلایان به دیابت نوع ۲ یا کسانی که بر اساس محاسبه خطر، احتمال بالایی برای ابتلا به بیماری قلبی دارند.
پزشکان با استفاده از ابزارهای محاسبه خطر که عواملی مانند سن، فشار خون، کلسترول و شاخص توده بدنی را در نظر میگیرند، خطر ابتلا به بیماری قلبی را در ۱۰ سال و ۳۰ سال آینده برآورد میکنند.
کاهش کلسترول بد باعث میشود میزان تجمع ذراتی که در تشکیل پلاکهای چربی در دیواره رگها نقش دارند، کمتر شود؛ پلاکهایی که ممکن است پاره شوند و به حمله قلبی یا سکته مغزی منجر شوند.
پژوهشها نشان دادهاند هرچه سطح کلسترول بد پایینتر باشد، خطر وقوع این رویدادهای مهم قلبی-عروقی نیز کمتر خواهد بود.
این دستورالعملها همچنین توصیه میکنند افرادی که به کلسترول بالای ارثی، مبتلا هستند نیز تحت درمان قرار گیرند.
چه زمانی باید کلسترول خود را اندازهگیری کنید؟
بر اساس دستورالعملهای انجمن قلب آمریکا، تمام بزرگسالان از ۱۹ سالگی باید دستکم هر پنج سال یکبار کلسترول خون خود را اندازهگیری کنند.
همچنین توصیه میشود کودکان نیز یک بار بین ۹ تا ۱۱ سالگی از نظر کلسترول بررسی شوند تا موارد ارثی کلسترول بالا شناسایی شود.
دستورالعملهای جدید همچنین توصیه میکنند تمام بزرگسالان حداقل یک بار در طول زندگی سطح لیپوپروتئین(آ)خود را نیز اندازهگیری کنند.