دو زنی که کریم خان، دادستان ارشد دیوان کیفری بینالمللی را به سوءاستفاده جنسی متهم کردهاند، درباره ادعاهای خود علیه این وکیل برجسته بریتانیایی صحبت کردند.
یکی از کارکنان دیوان کیفری بینالمللی که تنها با نام کوچکش، «سارا» معرفی شد، در مصاحبهای با کریستین امانپور از شبکه آمریکایی سیانان در روز پنجشنبه، برای نخستین بار بهطور علنی درباره اتهاماتی که طی دو سال گذشته این نهاد را درگیر کرده، صحبت کرد.
سارا، وکیلی که مستقیما برای آقای خان کار میکرده، گفت که رفتار او بهمرور از حرکتهای نامناسب به اقدامات جدیتر تبدیل شد. او گفت: «انگار بهتدریج مرزها زیر پا گذاشته میشدند؛ نه فقط از نظر فیزیکی، بلکه از نظر عاطفی هم.»
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
او ادعا کرد که در یک مورد، هنگام یک سفر رسمی به کلمبیا، خان در هتل وارد اتاق او شده است. او گفت در حالی که وانمود میکرد خواب است، خان «سعی کرد دستش را داخل لگ من ببرد، بدنم را لمس کند، و زبانش را داخل گوشم بگذارد.»
خان این اتهامات را رد کرده است.
زن دوم که با نام مستعار «پاتریشیا» معرفی شد نیز با امانپور صحبت کرد، اما چهرهاش در تصویر دیده نمیشد. این زن در اوایل دوران کاری خان برای او کار میکرده است.
او گفت زمانی که در سال ۲۰۰۹ کارآموز بوده، مجبور شده بود در خانه خان کار کند. او ادعا کرد: «بدون استثنا، هر بار که آنجا بودم، او دائما به من نزدیک میشد، بدنم را لمس میکرد، مرا میگرفت، صورتم را میبوسید، موهایم را لمس میکرد و تلاش میکرد مرا وارد رابطهای ناخواسته و صمیمی با خود کند.»
سارتا اشرف، یکی از وکلای خان گفت اتهامات هر دو زن موضوع جدیدی نیست و موکلش همچنان این ادعاها را «بهطور کامل» رد میکند. او در گفتوگو با امانپور گفت: «مجموعه کامل شواهد، تصویری کاملا متفاوت از چیزی ارائه میدهد که امروز در اینجا مطرح شده است.»
این مصاحبهها در مقطع حساسی هم برای خان و هم برای دیوان کیفری بینالمللی انجام شدهاند. هفته آینده، کشورهای عضو دیوان در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک گرد هم میآیند تا در رأیگیریای بیسابقه درباره برکناری دادستان از سمت خود تصمیم بگیرند.
ماه گذشته، کمیته اجرایی نهاد حاکم بر دیوان کیفری بینالمللی، پس از آنکه به این نتیجه رسید که خان در ارتباط با ادعاهای سوءاستفاده جنسی مربوط به سارا مرتکب تخلف جدی شده است، او را تعلیق کرد. این کمیته موضوع را به ۱۲۵ کشور عضو دیوان ارجاع داد تا درباره آینده او تصمیم بگیرند.
وکلای خان استدلال کردهاند که روند انضباطی علیه او انگیزه سیاسی دارد و «از نظر رویهای ناعادلانه» است.
اشرف گفت: «این ورود به عرصه رسانهای یک هفته پیش از رایگیری در ۲۴ ژوئیه انجام میشود. شواهدی که ارائه شده و شهادتهایی که مطرح شدهاند، هماکنون در اختیار کشورها قرار دارند، همراه با حجم عظیمی از اطلاعات مرتبط دیگر که در این برنامه [سیانان] ارائه نشده است.»
خان در سال ۲۰۲۱ انتخاب شد تا یک دوره نهساله ریاست بخش دادستانی دیوان را بر عهده بگیرد؛ این بخش مسئول تحقیق و محاکمه افرادی است که به ارتکاب جنایات فجیع متهم هستند.
سارا، ۳۹ ساله، بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ دستیار ویژه مستقیم خان بود. او اهل مالزی است و پیش از پیوستن به تیم ارشد خان، چندین سال کارمند دیوان کیفری بینالمللی بود.
دوران ریاست خان بر این دادگاه بینالمللی که آخرین مرجع قضایی برای رسیدگی به جنایات بزرگ است، در اواخر سال ۲۰۲۴، زمانی که جزئیات اتهامات سارا برای نخستین بار مطرح شد، دچار آشفتگی شد. تا پیش از این، سارا هویت خود را پنهان نگه داشته بود.
نمایندگان خان در مقاطعی تلاش کردهاند اینگونه القا کنند که اتهامات سارا ممکن است بخشی از توطئهای از سوی بازیگران مخالف برای بیاعتبار کردن او باشد؛ اقدامی که به گفته آنان در واکنش به تصمیم خان در سال ۲۰۲۴ برای درخواست صدور حکم بازداشت علیه نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، و وزیر دفاع وقت او انجام شده است.
روزنامه بریتانیایی گاردین نوشت بر اساس اسنادی که مشاهده کرده، روند انضباطی علیه خان نشان داد هیچ مدرکی برای حمایت از این ادعا وجود ندارد که سارا «توسط طرفهای ثالث، از جمله سازمانهای اطلاعاتی، مورد استفاده قرار گرفته باشد.»
سارا که مسلمان است و همچنان کارمند دیوان کیفری بینالمللی باقی مانده، گفت: «اگر حتی کوچکترین نشانهای وجود داشت که من به هر شکلی مأمور یک دولت هستم، من اخراج میشدم.»
او افزود: «شکایت من به خاطر چیزی بود که برای خودم اتفاق افتاد، نه به هیچ دلیل دیگری.»