مجله آمریکایی فارین پالیسی با انتشار گزارشی اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران همچنان در حال جنگ با مخالفان خود در خارج از کشور است.
این نشریه از جمله با سوران منصورنیا گفتگو کرده که ساکن خرونینگن هلند است و نوشته عکسی قابشده از برهان، برادر کوچکتر او، روی قفسه کتاب دفتر کار او قرار دارد. این عکس در اوت ۲۰۱۹ در استان کردستان ایران گرفته شده است و برهان را با لبخندی بر لب در میان درختان نشان میدهد.
آگهی
آگهی
سه ماه بعد، این جوان ۲۸ ساله در حالی که کنار منصورنیا در یک تجمع اعتراضی ضدحکومتی در شهر کرمانشاه ایستاده بود، هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.
منصورنیا درباره برادرش میگوید: «او فقط برادرم نبود؛ یکی از نزدیکترین دوستانم بود. ما از کوچکترین جزئیات زندگی یکدیگر خبر داشتیم.»
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
بر اساس تحقیقات مشترک سازمان عفو بینالملل و مدرسه عالی «هرتی» آلمان، نیروهای امنیتی ایران در جریان سرکوب سراسری اعتراضات آبان ۱۳۹۸، طی پنج روز دستکم ۳۲۳ نفر را کشتهاند. این اعتراضها پس از اعلام افزایش چشمگیر قیمت سوخت آغاز شد، اما خیلی زود به نمادی از نارضایتی گسترده از حکومت تبدیل شد. خبرگزاری رویترز آمار کشتهشدگان آن خیزش را حدود ۱۵۰۰ نفر اعلام کرد.
منصورنیا میگوید پس از کشته شدن برهان، ۲۴ بار توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بازجویی شد. او در سال ۲۰۲۱ برای تدریس در دانشگاه خرونینگن از ایران خارج شد و از همان زمان، فعالیتهای حقوق بشری خود درباره ایران را از خارج کشور ادامه داد؛ فعالیتهایی که شامل انتشار منظم مطالب در شبکههای اجتماعی و سخنرانی در تجمعهای اعتراضی است.
اما منصورنیا که اکنون ۳۶ سال دارد، میگوید همزمان با این فعالیتها با موجی بیوقفه از تهدید، آزار و ارعاب از سوی افرادی که گمان میکند با حکومت ایران مرتبط هستند، روبهرو شده است. به گفته او، پس از آغاز جنگ ایران در ماه فوریه، این تهدیدها شدت بیشتری یافته است.
با تشدید تنشها میان ایران با اسرائیل و آمریکا در سال گذشته، سرکوب فرامرزی جمهوری اسلامی در اروپا نیز افزایش یافت. در ماه مارس، مردی ایرانیتبار که از منتقدان سرشناس حکومت بود، در شهر اسخونهوفن هلند هدف گلوله قرار گرفت و به شدت زخمی شد. داوید فان ویل، وزیر دادگستری و امنیت هلند اعلام کرد که نمیتوان احتمال دست داشتن ایران در این حمله را رد کرد.
مخالفان ایرانی در اروپا میگویند احساس ناامنی آنها روزبهروز بیشتر میشود و معتقدند دولتهای میزبان تهدیدهای تهران را جدی نمیگیرند.
منصورنیا میگوید در سال ۲۰۲۲، پس از سخنرانی در تجمعی در لاهه در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، هنگام قدم زدن در شهر همراه شریک زندگیاش متوجه شد فردی آنها را تعقیب میکند. سه هفته بعد، وزارت اطلاعات ایران ویدئویی از آن دو را به والدین شریک زندگیاش در ایران نشان داد.
او میگوید از زمان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در سال گذشته، پلیس هلند برای حفاظت از او تدابیری اتخاذ کرده است، اما این اقدامات «کافی نیست». به گفته او، طی ده ماه گذشته پلیس دو بار امنیت دفتر کارش و یک بار خانهاش را بررسی کرده و همچنین برنامهای روی تلفن همراهش نصب کرده است تا موقعیت او را ردیابی کند. پلیس به او پیشنهاد داده در صورت کاهش فعالیتهای سیاسیاش، او را به یک خانه امن منتقل کند. منصورنیا میگوید در پاسخ گفته است: «اگر قرار باشد فعالیتم را متوقف کنم، دیگر به حمایت شما نیازی ندارم؛ در واقع حکومت دقیقاً همین را میخواهد.»
او میگوید در ۹ آوریل، تماسی از شمارهای فرانسوی دریافت کرد. مردی که به فارسی صحبت میکرد، به او گفت: «مواظب خودت باش، چون ما مراقبت هستیم. بهزودی سراغت میآییم.» منصورنیا میگوید: «واقعا وحشتناک بود. قبلا تهدیدهای زیادی از سوی حکومت دریافت کرده بودم، اما این اولین بار بود که مستقیما با من تماس گرفتند.» او معتقد است تماسگیرنده یکی از عوامل جمهوری اسلامی بوده است.
منصورنیا همچنین میگوید ایمیلهای جعلی برای دعوت او به کنفرانسهای ساختگی و نیز ایمیلهای فیشینگ برای همکارانش ارسال شده که در آنها به دروغ او را به آزار اینترنتی متهم کرده بودند. چند روز پس از تماس تلفنی، دولت ایران اطلاعات تماس او را در فضای مجازی منتشر کرد و نوشت که او «به کشور خیانت کرده است.»
او میگوید این تهدیدها باعث شده در زندگی روزمرهاش بسیار محتاطتر باشد. مسیر رفتوآمدش به محل کار را مرتب تغییر میدهد و قصد دارد چند ماه با یکی از دوستانش زندگی کند. منصورنیا میگوید: «واقعا نمیدانم چرا دولت هلند و اتحادیه اروپا بازوی بلند حکومت را جدی نمیگیرند.»
اتحادیه اروپا در ۱۹ فوریه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را رسما در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد؛ اما تهدیدها و خشونت جمهوری اسلامی علیه مخالفان خارج از کشور سالها پیش از این تصمیم آغاز شده بود. در سال ۲۰۱۹، سازمانهای اطلاعاتی هلند اعلام کردند شواهد محکمی در اختیار دارند که نشان میدهد در ماجرای ترور دو شهروند هلندی مخالف حکومت ایران در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۷ دست جمهوری اسلامی در کار بوده است.
یورونیوز فارسی را در ایکس دنبال کنید
بارتیان وختر، هماهنگکننده مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا، میگوید تاکتیکهای جنگ ترکیبی ایران برای خاموش کردن صدای مخالفان طی سالهای اخیر شدت یافته است؛ از جمله نظارت سایبری، اخاذی، تلاش برای ترور و استفاده از گروههای تبهکار «برای حفظ امکان انکار مسئولیت». او میگوید اکنون قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی، امکان استفاده از ابزارهایی مانند توقیف داراییها، محدودیت صدور ویزا و محدود کردن سفر افراد مرتبط با سپاه را فراهم کرده است.
وختر میگوید: «اگر مردم احساس ناامنی میکنند، باید این موضوع را جدی بگیریم. مخالفان هم هدف حملات هستند و هم، به نظر من، منبع مهمی از اطلاعات برای نیروهای انتظامی و همچنین سیاستگذاران اتحادیه اروپا.»
یکی دیگر از شیوههای رایج سرکوب جمهوری اسلامی، اعمال فشار از طریق اعضای خانواده است؛ به این معنا که خانواده فرد در ایران مورد آزار، تهدید، بازداشت یا حتی قتل قرار میگیرند تا بر مخالفان خارج از کشور فشار وارد شود.
علی، روزنامهنگار ۵۷ ساله ایرانی ساکن فرانسه که به دلیل نگرانی از تلافیجویی علیه خانوادهاش نخواست نام خانوادگی یا محل دقیق اقامتش منتشر شود، میگوید بستگانش در ایران تهدید شدهاند و همسرش نیز ناچار شده مدتی خانه را ترک کند.
او میگوید: «هدفشان این است که شما را وادار به عقبنشینی کنند. اما میان من و خانوادهام نوعی تفاهم وجود دارد؛ چون سکوت مطلق هیچ کمکی به مردمی نمیکند که زیر سلطه یک حکومت مذهبی متعصب و تمامیتخواه به شکلی وحشیانه سرکوب میشوند.»
علی در سال ۲۰۲۴ پس از انتشار مقالاتی که خود آنها را «اندکی انتقادی» نسبت به حکومت توصیف میکند و همچنین کمک به خبرنگاران خارجی برای گفتوگو با شهروندان عادی و زندانیان سیاسی سابق در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، از تهران گریخت. او میگوید با وجود خطراتی که روزنامهنگاران ایرانی در تبعید با آن روبهرو هستند، به گزارشگری درباره کشورش ادامه خواهد داد.
سرکوب جمهوری اسلامی به اتحادیه اروپا محدود نمیشود. در سال ۲۰۲۴، پوریا زراعتی، خبرنگار ایران اینترنشنال پس از دریافت چندین تهدید از سوی مقامهای ایرانی، مقابل خانهاش در لندن هدف حمله با چاقو قرار گرفت. او پس از این حادثه، با اعلام اینکه دیگر در بریتانیا احساس امنیت نمیکند، به اسرائیل نقل مکان کرد.
سه هفته پس از این حمله، سازمان گزارشگران بدون مرز در یک گزارش، از سطحی «بیسابقه» از تهدیدهای فرامرزی علیه روزنامهنگاران ایرانی در بریتانیا پرده برداشت و لندن را یکی از کانونهای اصلی این تهدیدها توصیف کرد. این سازمان نتیجه گرفت که دولت بریتانیا برای مقابله با این تهدیدها اقدامات کافی انجام نداده است.
به گفته وحید بهشتی، فعال ۴۹ ساله حقوق بشر و بنیانگذار گروه مخالف حکومت «جبهه ایران» که ۲۸ سال است در بریتانیا زندگی میکند، این احساس همچنان در میان بسیاری از مخالفان ایرانی ساکن این کشور وجود دارد. او بیش از سه سال است که در چادری که با پرچم شیر و خورشید تزئین شده، روبهروی ساختمان وزارت امور خارجه بریتانیا در لندن دست به اعتراض زده است.
بهشتی از دولت بریتانیا میخواهد همانند اتحادیه اروپا، سپاه پاسداران را رسما سازمانی تروریستی اعلام کند. بریتانیا در دسامبر ۲۰۲۲ کل سپاه را تحریم کرد، اما قرار دادن آن در فهرست سازمانهای تروریستی اختیارات بیشتری به نیروهای انتظامی میدهد؛ از جمله جرمانگاری عضویت یا حمایت از این گروه. بهشتی پس از ۷۲ روز اعتصاب غذا در مه ۲۰۲۳ بستری شد و پس از آنکه گفت یکی از روحانیان حکومتی علیه او فتوا صادر کرده است، برای یک هفته به خانهای امن منتقل شد.
او درباره حملات اخیر منتسب به ایران علیه مخالفان میگوید: «با خودت فکر میکنی نفر بعدی من خواهم بود.» دوست او، مسعود مسجودی، امسال در کانادا در حملهای که مقامها آن را «هدفمند» توصیف کردهاند کشته شد. گفته میشود دو متهم این پرونده در نوشتههای اینترنتی خود مخالف حکومت ایران و حامی جریان سلطنتطلب بودهاند. تصویر مسجودی در گوشهای از محل تجمع بهشتی، در کنار عکس ایرانیانی که به دست حکومت کشته شدهاند، نصب شده است.
بهشتی میگوید پس از سفرش به اسرائیل در ژانویه ۲۰۲۴، که در کنست سخنرانی کرد و از سیاستمداران اسرائیلی خواست از حمله به اهدافی در داخل ایران هراس نداشته باشند، تهدیدها علیه او شدت گرفت. او عکسی را به نشریه فارین پالیسی نشان داد که در آن روی چهرهاش یک نشانه هدف قرمز رنگ قرار داده شده بود؛ تصویری که در ماه مارس در یکی از کانالهای اصلی تلگرامی سپاه پاسداران منتشر شده بود.
به گفته او، پلیس بریتانیا تنها یک مانع فلزی در اطراف محل استقرار چادرش برای حفاظت از او نصب کرده است. سه هفته پس از آغاز جنگ ایران، مأموران واحد مبارزه با تروریسم پلیس متروپولیتن لندن به او اطلاع دادند که سطح تهدید علیه او افزایش یافته و از او خواستند محل تجمع را ترک کند. اما بهشتی میگوید همانجا امنترین مکان برای اوست: «میدانم اگر به خانهام در کاونتری، حدود ۱۶۰ کیلومتر دورتر، برگردم، امنیت نخواهم داشت.»
در ۱۵ آوریل، کانال تلگرامی سفارت ایران در لندن با انتشار پیامی از ایرانیان مقیم بریتانیا خواست به پویش «جانفدا» برای حمایت از جمهوری اسلامی بپیوندند. در واکنش، وزارت امور خارجه بریتانیا سفیر ایران را به دلیل اظهارات «ناپذیرفتنی و تحریکآمیز» احضار کرد.
هاله بلیک، از بنیانگذاران گروه فمینیستی «متحد برای مهسا» که از سال ۲۰۰۱ در بریتانیا زندگی میکند، میگوید: «این باعث میشود فکر کنم بریتانیا توان مقابله با این حکومت را ندارد، چون تصور میکند میتوان با آن دیپلماسی کرد. اما در برابر خشونت، دیپلماسی معنا ندارد.» او میافزاید: «ما اینجا احساس امنیت نمیکنیم. دولت هیچ کاری انجام نداده است.»
او سالهاست برای قرار گرفتن سپاه در فهرست سازمانهای تروریستی تلاش میکند و معتقد است لندن باید «شبکههای شناختهشده سپاه» را از بریتانیا اخراج کند.
به فیسبوک یورونیوز فارسی بپیوندید
دن جارویس، معاون وزیر دفاع بریتانیا، در بیانیهای در ماه مه اعلام کرد: «هرگونه تلاش یک دولت خارجی برای اعمال فشار، ارعاب، آزار یا آسیب رساندن به افراد در خاک بریتانیا تهدیدی علیه امنیت ملی و حاکمیت ما محسوب میشود و هرگز تحمل نخواهد شد.» او افزود که «در هفتههای آینده، قانونی با فوریت تصویب خواهد شد که اختیاراتی مشابه ممنوعیت سازمانهای تروریستی ایجاد میکند.»
بر اساس گزارش عفو بینالملل، جمهوری اسلامی بین ماههای فوریه تا مه دستکم ۳۹ نفر را با اتهامهای دارای انگیزه سیاسی اعدام و بیش از شش هزار نفر را به طور خودسرانه بازداشت کرده است.
با وجود همه این بیعدالتیها، یا شاید دقیقا به همین دلیل، مخالفان ایرانی در خارج از کشور حاضر به سکوت نیستند.
هاله بلیک میگوید: «من امیدوارم، چون به ایرانیان داخل ایران اعتماد دارم. آنها روزگار فوقالعاده سختی را میگذرانند، اما مطمئنم که کار را به پایان خواهند رساند.»