کره جنوبی خواهان توضیح و عذرخواهی از سوی ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین شده است. سئول میگوید انتقال دو سرباز کره شمالی به این کشور قرار بود محرمانه بماند. اما چرا افشای این انتقال برای کره جنوبی تا این اندازه اهمیت دارد؟
دفتر لی جائه میونگ، رئیسجمهوری کره جنوبی از اوکراین خواست به خاطر انکار وجود توافقی برای محرمانه نگه داشتن انتقال دو اسیر جنگی کره شمالی از خاک خود به سئول عذرخواهی کند.
نخستین جرقه این تنش هفته گذشته و با افشای این موضوع از سوی رئیسجمهوری اوکراین، ولودیمیر زلنسکی زده شد. او گفته بود کشورش دو سرباز کره شمالی را به کره جنوبی فرستاده و افزوده بود که «زنده به اسارت گرفتن آنها کار سادهای نبود».
چند ساعت پس از این افشاگری از سوی رئیسجمهوری اوکراین، رئیسجمهوری کره جنوبی این اقدام را مورد انتقاد قرار داد.
لی جائه میونگ در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نمیدانم چرا طرف اوکراینی توافق را نقض و موضوع را علنی کرد اما این مسئله بسیار ناامیدکننده است.»
دمیترو لیتوین، دستیار زلنسکی تلاش کرد اهمیت این افشاگری را کمرنگ کند و گفت رئیسجمهوری اوکراین تنها واقعیت تحویل این سربازان به کره جنوبی را علنی کرده است. لیتوین گفت اوکراین کشوری است که فعالیتهایش را شفاف و علنی انجام میدهد و افزود که تحویل مخفیانه این سربازان «غیرمعمول» خواهد بود.
چرا سئول محرمانه ماندن این انتقال را تا این اندازه مهم میداند؟
نخست، موضوع امنیت دو سرباز و خانوادههای آنها در کره شمالی است. دولت کره جنوبی پیش از این از تایید علنی ورود این دو نفر خودداری کرده بود و دلیل آن را نگرانی درباره امنیت و جان آنها و خانوادههایشان اعلام کرده بود. رئیسجمهوری کره جنوبی نیز گفته است افشای این موضوع میتواند پیامدهایی برای امنیت ملی و وضعیت امنیتی شبهجزیره کره داشته باشد.
دلیل دوم به روابط دو کره مربوط میشود. دولت لی جائه میونگ در ماههای اخیر بر تلاش برای باز کردن مسیر گفتوگو با کره شمالی تاکید کرده است. در چنین شرایطی سئول میگوید علنی شدن انتقال دو سرباز کره شمالی میتواند پیامدهای دیپلماتیک و امنیتی داشته باشد و به همین دلیل ترجیح میداد این موضوع محرمانه بماند.
پارک وون گون، استاد دانشگاه زنان ایوا، میگوید واکنش تند لی جائه میونگ به ماجرای توافق محرمانگی ممکن است به تشدید تنش با همسایه شمالی مجهز به سلاح هستهای منجر شود و خصومت پیونگیانگ با سئول را افزایش دهد.
پارک وون گون میگوید: «کره شمالی از این سربازان اعزامی برای ساختن روایتی قهرمانانه در تبلیغات حکومتی استفاده میکند و به نظر میرسد دولت کره جنوبی نگران است که تایید بازگشت اسیران به جنوب و علنی کردن آن، خصومت نسبت به سئول را بیشتر شعلهور کند.»
سومین مساله برای سئول اعتماد میان کره جنوبی و اوکراین است. مقامهای کره جنوبی میگویند اوکراین در جریان مذاکرات خواستار محرمانه ماندن انتقال شده بود و دو طرف بر این اساس پیش رفتند. دفتر ریاستجمهوری کره جنوبی اکنون میگوید افشای یکجانبه موضوع و سپس تکذیب وجود توافق محرمانگی، اعتماد میان دو دولت را بهشدت آسیب زده است.
سونگ گی هونگ، دبیر ارشد ریاستجمهوری در امور اطلاعرسانی، در بیانیهای که شامگاه یکشنبه منتشر شد گفت: «خود این واقعیت که طرف اوکراینی توافق محرمانگی میان دو کشور را نقض و یکجانبه آن را علنی کرده، مسئلهای بسیار جدی است.»
او افزود: «اما بیانیه نادرست دفتر مطبوعاتی ریاستجمهوری اوکراین مبنی بر نبودن توافق محرمانگی، اعتماد میان دو دولت را بهشدت تضعیف میکند و روابط دوستانه میان دو کشور را بهطور جدی آسیب میزند.»
واکنش اوکراین: توافقی برای محرمانه نگه داشتن وجود ندارد
در مقابل، کییف روایت سئول را نمیپذیرد. دمیترو لیتوین، مشاور ارتباطات رئیسجمهوری اوکراین، وجود توافقی برای محرمانه نگه داشتن انتقال را رد کرده و گفته است اوکراین صرفا واقعیت انتقال دو سرباز به کره جنوبی را اعلام کرده است.
این اختلاف یک پیامد احتمالی دیگر هم دارد. خبرگزاری فرانسه گزارش داده است که این مناقشه میتواند تلاش اوکراین برای دریافت تسلیحات از متحدان، از جمله کره جنوبی، را پیچیدهتر کند.
اوکراین اوایل سال ۲۰۲۵ دو سرباز کره شمالی را در میان نیروهای اعزامی پیونگیانگ که برای مسکو میجنگند، به اسارت گرفت. یکی از آنها گفته بود در یگان شناسایی خدمت میکرد و در حالی که برخی سربازان کره شمالی آموزش استفاده از تجهیزات نظامی روسی را دیده بودند، او چنین آموزشی ندیده بود.
این سرباز گفته بود در سن ۱۷ سالگی به اجبار به خدمت سربازی اعزام شده و از آن زمان در ارتش بوده است. پیشتر یک نماینده پارلمان کره جنوبی اعلام کرده بود این دو نفر میخواهند در جنوب شبهجزیره «زندگی عادی» داشته باشند.
کره جنوبی تاکنون سلاح مرگبار به اوکراین نداده و به ممنوعیت داخلی کمک نظامی به کشورهای درگیر جنگ استناد کرده است. با این حال این کشور بررسی درخواستها برای ارسال تجهیزات دفاعی را آغاز کرده بود، بهویژه پس از آنکه کره شمالی نیرو به حمایت از روسیه اعزام کرد.