در حالی که تهران امروز مملو از عزاداران است، برخی تحلیلگران و حتی برخی مقامهای ارشد ایرانی بر این نظرند که تعداد زیاد حاضران در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای را نمیتوان به معنای حمایت مردم از تداوم حکومت دینی ایران دانست.
علی انصاری، استاد تاریخ معاصر در دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند، میگوید: «اگر کسی تصور میکند که این مراسم معیار سنجش محبوبیت جمهوری اسلامی است، تاریخ خلاف آن را نشان میدهد. این یک مراسم تشییع جنازه است و ایرانیها در برگزاری مراسم تشییع مهارت دارند.»
آگهی
آگهی
خبرگزاری رویترز با شماری از شرکتکنندگان در این مراسم گفتوگو کرده است. برخی از آنها گفتهاند که تنها بهعنوان ناظر در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای حضور یافتهاند. برخی دیگر هم گفتهاند که انگیزهشان از شرکت در این مراسم، انجام یک وظیفه دینی در کشوری با سنت ریشهدار تشیع بوده است و نه ابراز وفاداری سیاسی.
حمیدرضا، معلم بازنشسته، ۶۳ ساله و ساکن تهران که نمیخواهد نام خانوادگیاش فاش شود، میگوید: «حضور من به این معنا نیست که طرفدار حکومت هستم. این یک رویداد بزرگ در کشورم بود و میخواستم شاهد بخشی از تاریخ باشم. من همیشه در مراسم تشییع جنازه شخصیتهای مهم ملی شرکت میکنم.»
رویترز اعلام کرده است که نمیتواند بهطور مستقل تعداد حاضران در این مراسم را تأیید کند، هرچند تصاویر هوایی ثبتشده با پهپاد، حضور صدها هزار نفر را نشان میدهد.
مقامهای ایران به یک پایگاه ثابت از حامیان ایدئولوژیک خود اتکا دارند، پایگاهی که تحلیلگران با استناد به آرای نامزدهای تندرو در انتخابات، آن را حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از جمعیت ۹۳ میلیونی ایران برآورد میکنند. در آخرین انتخابات ریاستجمهوری ایران در سال ۲۰۲۴، سعید جلیلی، نامزد جناح تندرو، حدود ۱۳.۵ میلیون رأی کسب کرد.
مراسم تشییع جنازه علی خامنهای که در اولین روز حمله آمریکا و اسرائیل به ایران کشته شد، یک رویداد کمسابقه ملی است. رویترز مینویسد در نخستین مراسم خاکسپاری نخستین رهبر جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۹۸۹ نیز شمار زیادی از ایرانیان حاضر بودند، مراسمی که در اوج شور و هیجان ایدئولوژیک برگزار شد. تشییع جنازه روحالله خمینی، دو روز پس از درگذشتش، میلیونها نفر را به خیابانها کشاند.
جنازه علی خامنهای که در ۲۸ فوریه در جریان حمله آمریکا و اسرائیل کشته شد، برخلاف توصیههای اسلامی مبنی بر برگزاری سریع مراسم تدفین، به دلیل جنگ زود به خاک سپرده نشد. با این حال، این تأخیر فرصتی را برای مقامهای ایران فراهم کرد تا یک مراسم رسمی و گسترده دولتی تدارک ببینند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
مراسم تشییع و خاکسپاری خامنهای در این هفته همچنین نخستین آیین عمومی پس از پایان جنگی است که حامیان جمهوری اسلامی ایران آن را نبردی سرنوشتساز برای بقای نظام میدانند.
هوشنگ دبیری، ۵۱ ساله که برای شرکت در این مراسم از شیراز به تهران آمده است، به رویترز گفت: «اگر به رهبرانمان احترام نگذاریم، دنیا هم به ما احترام نخواهد گذاشت.»
بنا به گفته یک منبع خبری، مردم به دلایل مختلفی در این مراسم شرکت میکنند که از آن جمله میتوان به انجام وظیفه دینی، حمایت از حکومت، یا هر دو اشاره کرد. به گفته او، بسیاری از افرادی که در خیابانها حضور دارند، همان افرادی هستند که معمولا در تجمعها و راهپیماییهای سازماندهیشده از سوی حکومت برای حمایت از سیاستها و برنامههای رسمی شرکت میکنند.