ماریکلاریس میگوید: «غذای من پلی بین کنگو، وطنم، و فرانسه است.» او با استارتآپ Meet My Mama از یک آشپز خانگی به سرآشپز حرفهای تبدیل شدهاست و والری گوریاه راز موفقیتشان را آشکار میکند.
در یک آشپزخانه حرفهای در دل مجموعه فرهنگی پرجنبوجوش «سیت فرتیل» در حومه پاریس، ماریکلاریس بونزیا با دقت سینیهای کاناپههای رنگارنگی را میچیند که قرار است عصر همان روز در یک رویداد بزرگ شرکتی سرو شود.
میان این خوراکها مینیکیشهایی از کاساوا و بامیه با سس کاری انبه، سیخهای مرغ خواباندهشده در مافه و لقمههای سیبزمینی شیرین با پنیر خامهای و فلفل لیکوالا دیده میشود.
ماریکلاریس با لبخند میگوید: «آشپزی من پلی است میان کنگو، کشور مادریام، و فرانسه.» او ادامه میدهد: «فنهای آشپزی فرانسوی را یاد گرفتم تا بتوانم مواد اولیهای را که از وطن با خود آوردهام بهنمایش بگذارم.»
این پل فراتر از غذاست.
این سرآشپز آرام هرگز تصور نمیکرد مهارتهایش در آشپزی سرنوشتش را دگرگون کند. او بخش زیادی از دوران کاریاش را در ادارهها گذرانده بود تا اینکه زندگیاش ناگهان عوض شد.
در جریان درگیریهای داخلی کشورش، یکی از دخترانش با بیماری نادری به دنیا آمد که به مراقبتهای ویژه پزشکی نیاز داشت. خانواده به فرانسه گریخت تا کودک بتواند درمان شود.
ترکیب کردن شغل اداری سنگین با بستریهای مکرر در بیمارستان خیلی زود ناممکن شد.
ماریکلاریس به یاد میآورد: «هر وقت دخترم در بیمارستان بود، همهچیز را رها میکردم و میرفتم.» او میگوید: «این وضعیت در محل کار برایم دردسرهای زیادی درست کرد.»
برای دستیابی به استقلال بیشتر، در دورههای آموزش آشپزی ثبتنام کرد و مدرک حرفهای گرفت.
ماریکلاریس که حالا شرکت خدمات پذیرایی خودش با نام «مزون کولیا» را اداره میکند، یکی از دهها زن کارآفرینی است که استارتآپ غذامحور Meet My Mama مستقر در پاریس، که خدمات پذیرایی سطح بالا را با تاثیر اجتماعی پیوند زده است، از او حمایت میکند.
تبدیل استعدادهای نادیدهمانده به ارزش
این شرکت با آموزش، راهنمایی و ایجاد فرصتهای کسبوکار به زنان با پیشینههای گوناگون و ریشههای مهاجرتی کمک میکند تا استعداد آشپزی خود را به کسبوکارهایی پررونق تبدیل کنند.
Meet My Mama در سال ۲۰۱۷ توسط لوبنا کسیبی، دونیا سواد عامامرا و یوسف اودهمن راهاندازی شد؛ زمانی که هر سه تازه پس از تحصیل در رشتههای مدیریت و فناوری، علوم سیاسی و بازرگانی وارد بازار کار شده بودند.
یوسف اودهمن توضیح میدهد: «این ایده از داستانهای خود ما بیرون آمد. ما در کنار زنانی بزرگ شدیم که مهارتهای شگفتانگیزی داشتند اما با وجود استعداد و دانششان، از نظر اقتصادی اغلب نامرئی میماندند. در جایگاههای رهبری در عرصه گاسترونومی، هنوز ۹۰ درصد سرآشپزها مرد هستند. ما فقط نمیخواستیم برای این زنان جا باز کنیم، میخواستیم به بهترین موقعیتها دسترسی پیدا کنند.»
نام این استارتآپ اشارهای است به «Mères Lyonnaises» یا «مادران لیون»؛ زنانی آشپز با منشأیی فروتن که در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم کار در خانههای مردم را رها کردند و رستورانهای خود را در لیون، پایتخت هنر آشپزی فرانسه، راه انداختند.
برخی از آنها افسانهای شدند؛ از جمله اوژنیا برازیه که در سال ۱۹۳۳ نخستین زن سرآشپزی بود که سه ستاره میشلن گرفت و دستورهای خودش را در جهانی مردانه جا انداخت. لوبنا کسیبی میگوید: «مادران لیونی سرآشپزهایی چون پل بوکیوز را آموزش دادند. ما این مفهوم را بهروز کردیم.»
ترکیبی از سنت و فیوژن
این بهروزرسانی طعم آشپزی ملل را دارد و بازتابی است از جامعه امروز. میت مای ماما در طول سالها زنانی را از گوشهوکنار جهان به جمع خود آورده است.
کسیبی میگوید: «با زنان استثنایی از پرو، ژاپن، ایسلند، سریلانکا، مراکش، ایتالیا، کنگو و بسیاری کشورهای دیگر آشنا شدهایم. هر کدام داستان، فرهنگ و تخصص متفاوتی را با خود میآورند. اینها سفرهای آشپزی دور دنیا هستند و همین Meet My Mama را بسیار غنی میکند.»
میلنا پچو، بنیانگذار شرکت پذیرایی «وانکاس»، از جمله زنانی است که این فصل تازه را مینویسند.
این سرآشپز که در فرانسه و از پدر و مادری پرویی به دنیا آمده است، چند سال در حوزه حسابرسی مالی کار کرد تا اینکه فهمید زندگی شرکتی دیگر آن چیزی نیست که میخواهد.
او میگوید: «میخواستم چیزی را که مال خودم است بسازم و رشد کردنش را ببینم.»
به پرو رفت تا در یک مدرسه گاسترونومی تحصیل کند و سپس به فرانسه برگشت؛ جایی که ابتدا به یک شتابدهنده آشپزی پیوست و در نهایت راهش به Meet My Mama رسید.
آشپزی او میراث چشمگیر خوراک پرو را جشن میگیرد؛ میراثی که سنتهای بومی را با تاثیرات ژاپنی، اروپایی و آفریقایی در هم میآمیزد. یکی از غذاهای شاخصش سویچه نیکِی ظریف است و دیگری شامل کینوا سیاه با کرم سنتی خوانکاینا و کانچا، ذرت برشته پرویی است که یادآور خاطرات کودکی اوست.
وقتی به Meet My Mama پیوست، از پیش مشتریانی داشت اما میگوید این شبکه به او کمک کرد تا همه جنبههای کسبوکارش را حرفهای کند.
او توضیح میدهد: «به من کمک کردند کارآمدتر و پربازدهتر شوم و در عین حال استانداردهای بهداشتی و کیفیت را بالا ببرم. حالا واقعا در بالاترین سطح کار میکنیم.»
Meet My Mama فراتر از دیدهشدن عمل میکند. در «آکادمی ماما»، شرکتکنندگان در زمینه فنون آشپزی، کارآفرینی، مدیریت کسبوکار و رهبری آموزش میبینند.
دونیا سواد عامامرا، همبنیانگذار، تاکید میکند: «ما به ماماها قدرت قدرت داشتن میدهیم و آنها بخشی از این قدرت را به فرزندان و اطرافیان خود منتقل میکنند.» او میافزاید: «تاثیر غیرمستقیم این کار عظیم است.»
از طریق همکاری با «اکول دوکاس»، مدرسه آشپزیای که سرآشپز نامدار فرانسوی آلن دوکاس تاسیس کرده، کارآفرینان همچنین فرصت مییابند مهارتهای خود را صیقل دهند.
آمیناتا کان، که کسبوکار پذیرایی خود با نام «او کاسیمانی» را دارد، از جمله کارآموزان این دورههاست.
او میگوید: «به اینجا آمدم تا مهارتهای فنیای را که برای کامل کردن کاری که با Meet My Mama شروع کردم لازم دارم، پیدا کنم. هدفم این است که آشپزی آفریقا را با تبدیل کردنش به گاسترونومی بهنمایش بگذارم.»
Meet My Mama تاکنون به حدود ۸۰ زن امکان داده است کسبوکار پذیرایی خود را راهاندازی کنند و صدها نفر دیگر نیز آموزش دیدهاند یا در بخش غذا و نوشیدنی شغل پیدا کردهاند.
ماریکلاریس بونزیا میگوید: «ما برای شرکتهای بزرگ کار میکنیم. احتمالا خودمان نمیتوانستیم این درها را باز کنیم اما Meet My Mama آنها را به روی ما گشوده است.»
با اینهمه، بهگفته او، بزرگترین دستاورد نه جایگاه حرفهای که چیز دیگری است.
او با تامل میگوید: «امروز کاری را انجام میدهم که دوستش دارم. این یک موفقیت است، چیزی است که به آن افتخار میکنم اما پیش از هر چیز آزادی است.»
Meet My Mama خود را بهعنوان بازیگری جدی در صنعت رقابتی خدمات پذیرایی فرانسه تثبیت کرده است. این شرکت اکنون سالانه بیش از ۶۰۰ رویداد را سازماندهی میکند و فهرست بلندبالایی از مشتریان معتبر از جمله گوگل، LVMH، شنل و AXA را جذب کرده است. سرآشپزهایش در مکانهای نمادینی چون کاخ ورسای و برج ایفل و همچنین در رویدادهای بینالمللیای مانند اکسپوی ۲۰۲۰ دوبی و بازیهای پارالمپیک پاریس ۲۰۲۴ غذا سرو کردهاند.
از آشپزخانههای محلی تا میز روسای جمهور
بهباور لوبنا کسیبی، این موفقیت تجاری از ماموریت اجتماعی شرکت جدا نیست.
او میگوید: «هرچه بیشتر کسبوکار انجام دهیم، تاثیر بیشتری خلق میکنیم و هرچه تاثیر بیشتری خلق کنیم، کسبوکار بیشتری بهدنبال میآید.»
این شرکت امروز هزاران سرآشپز مشتاق در فهرست انتظار دارد و در حال بررسی فرصتهای گسترش بینالمللی است.
همانند «مادران» نامدار لیون، ماماهای امروز نشان میدهند میراث فرهنگی میتواند با چاشنیای از مدرنیته به بازتعریف چشمانداز آشپزی فرانسه کمک کند.
لوبنا کسیبی با افتخار میگوید: «بردن ماماها به سوی ممتاز شدن یک وضعیت بردـبرد برای ماست. همین است که به ما اجازه میدهد در مکانهای زیبا برای شرکتها و رویدادهای بزرگ یا شخصیتهایی مانند روسای جمهور خدمات پذیرایی ارائه کنیم. حالا در جمع پیشروترین شرکتهای پذیرایی پاریس هستیم. نمیدانم تا کجا پیش خواهیم رفت، اما کارهای شگفتانگیزی را با هم انجام دادهایم و به این مسیر ادامه خواهیم داد.»