به نظر میرسد تلاشهای دونالد ترامپ برای تحمیل زغال سنگ آلاینده به آمریکاییها ناکام مانده، چون خانوادههای بیشتری سامانههای خورشیدی روی بام را انتخاب میکنند.
جنگ بیرحمانه دونالد ترامپ علیه انرژیهای تجدیدپذیر با مقاومت شدیدی روبهرو شده است، در حالی که علاقه آمریکاییها به انرژی پاک بومی همچنان در حال افزایش است.
رئیسجمهور آمریکا سال گذشته وضعیت اضطراری ملی انرژی اعلام کرد تا تولید سوختهای فسیلی در داخل کشور را بهطور چشمگیر افزایش دهد و ابتکار عمل تهاجمی «Drill, baby, drill» خود را پیش ببرد.
در فوریه، ترامپ فرمانی اجرایی امضا کرد که وزارت دفاع آمریکا را موظف میکرد برق بیشتری از نیروگاههای زغالسنگی بخرد؛ روشی که آلودهترین شیوه تولید انرژی بهشمار میرود.
همزمان، رئیسجمهور در حضورهای عمومی خود از هر فرصت برای تحقیر یا طرح ادعاهای نادرست درباره انرژی تجدیدپذیر استفاده کرده است. در مجمع جهانی اقتصاد در داووس در ماه ژانویه، ترامپ مدعی شد چین «تقریبا همه» توربینهای بادی جهان را میسازد تا آنها را «به آدمهای احمق» بفروشد.
او افزود چین خود از انرژی بادی استفاده نمیکند، در حالی که این کشور میزبان بزرگترین مزرعه بادی جهان است که از فضا نیز قابل مشاهده است.
ترامپ پیشتر انرژی پاک را «کلاهبرداری قرن» خوانده و به کشورهایی مانند بریتانیا فشار آورده بود تا برنامه توسعه تجدیدپذیرها را کنار بگذارند و به حفاری نفت روی آورند.
ترامپ میخواهد مزارع بادی فراساحلی را متوقف کند؛ آیا موفق میشود؟
سال گذشته دولت ترامپ تلاش کرد مجموعهای از طرحهای باد فراساحلی را متوقف کند و مدعی شد چنین زیرساختهایی خطری برای امنیت ملی هستند.
چند قاضی فدرال این ممنوعیت را لغو کردند و مسیر را برای ادامه کار توسعهدهندگان هموار ساختند.
با این حال، وزارت کشور از آن زمان روند بازخرید مجوزهای باد فراساحلی را آغاز کرده و به شرکتها پیشنهاد میدهد در ازای سرمایهگذاری همان پول در پروژههای سوخت فسیلی یا انواع دیگر انرژی مانند زمینگرمایی، به آنها غرامت بپردازد.
تاکنون هشت طرح باد فراساحلی متوقف شده است. بهگزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مجموع هزینه این توافقها نزدیک به ۲٫۶ میلیارد دلار (حدود ۲٫۲۸ میلیارد یورو) بوده است.
در ماه مارس، به غول فرانسوی نفت و گاز توتال انرژیز پیشنهاد شد اگر سرمایهای را که قرار بود صرف مجوزهای فراساحلی در سواحل کارولینای شمالی و نیویورک کند بهجای آن در سوختهای فسیلی سرمایهگذاری کند، نزدیک به ۱ میلیارد دلار (۸۷۷ میلیون یورو) دریافت خواهد کرد.
ایالت نیویورک علیه این توافق طرح دعوایی را هدایت میکند. این هفته (پنجشنبه ۲۶ ژوئن) دادگاهی در پاریس حکم داد که توتال انرژیز دیگر نمیتواند انتشارهای غیرمستقیم خود و خطرهای زیستمحیطی ناشی از مصرف محصولاتش را نادیده بگیرد.
این شرکت شش ماه فرصت دارد بهطور رسمی خطرهای زیستمحیطی ناشی از مصرف سوختها و گاز طبیعیاش توسط مصرفکنندگان را ارزیابی و گزارش کند.
آسوشیتدپرس گزارش میدهد که این هفته ایالت کالیفرنیا نیز قصد دارد بهخاطر توافق مربوط به خاتمه یک طرح باد فراساحلی در آبهای ساحل مرکزی این ایالت، از دولت شکایت کند.
کالیفرنیا تعهد بزرگی نسبت به توسعه باد فراساحلی داده است، زیرا این فناوری میتواند از بادهای نیرومند و مداوم سواحل این ایالت حجم عظیمی برق پاک تولید کند.
طبق راهبرد این ایالت، تا سال ۲۰۴۵ باید ۲۵ گیگاوات ظرفیت باد فراساحلی ایجاد شود؛ ظرفیتی که میتواند برق حدود ۲۵ میلیون خانه را تامین و حدود ۱۳ درصد برق مورد نیاز ایالت را فراهم کند.
دیوید هوخشیلد، رئیس کمیسیون انرژی کالیفرنیا، تاکتیکهای دولت را «اشتباه راهبردی در ابعادی عظیم» توصیف کرده است، بهویژه با توجه به اینکه جنگ در ایران قیمت سوختهای فسیلی را در سراسر جهان بالا برده است.
ترامپ فقط مصمم به متوقف کردن مزارع بادی نیست. «لایحه بزرگ و زیبا» که چهارم ژوئیه سال گذشته به قانون تبدیل شد، اعتبار مالیاتی ۳۰ درصدی سامانههای خورشیدی خانگی را تقریبا یک دهه زودتر از موعد مقرر حذف کرد.
طبق برآورد وبسایت Energy Sage (منبع به زبان انگلیسی)، اکنون مالکان خانهای که میخواهند پنل خورشیدی نصب کنند بهطور متوسط باید ۹ هزار دلار (۷۹۰۰ یورو) بیشتر از پیش از اجراییشدن این قانون در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ بپردازند.
انرژی خورشیدی در آمریکا از زغالسنگ پیشی گرفت
با وجود این عقبگردهای سنگین، در ماه مه ۲۰۲۶ برای نخستین بار در سوابق ثبتشده، تولید برق خورشیدی در ترکیب شبکه برق آمریکا از تولید برق زغالسنگی پیشی گرفت.
بهگفته اندیشکده انرژی امبر (منبع به زبان انگلیسی)، نور خورشید ۱۲٫۸ درصد برق آمریکا را تامین کرد که رکوردی تازه است، در حالی که سهم زغالسنگ به ۱۲٫۲ درصد کاهش یافت؛ چهارمین سهم ماهانه پایین آن در تاریخ.
این اندیشکده اعلام میکند: «تولید برق خورشیدی به رکورد بیسابقه ۴۵٫۵ تراواتساعت رسید که ۱۷ درصد بیش از ماه مه ۲۰۲۵ و بالاتر از رکورد قبلی در ژوئیه سال گذشته بود.» این نهاد میافزاید: «ممکن است این رکورد در ماههای تابستان پیشرو دوباره شکسته شود.»
معمولا اوج تولید کل برق خورشیدی در ماههای ژوئن یا ژوئیه است، اما سهم آن در ترکیب برق اغلب در آوریل یا مه به بالاترین حد میرسد؛ زمانی که تولید قوی خورشیدی با تقاضای معتدلتر پیش از افزایش نیاز سرمایشی تابستان همزمان میشود.
«آمریکاییها ترجیح میدهند مالک انرژی خود باشند»
چند شرکت خورشیدی در آمریکا نیز به یورونیوز ارث گفتهاند که با وجود موانع مالی، تقاضا برای پنلهای خورشیدی سقفی همچنان رو به افزایش است.
شرکت کالیفرنیایی SolarTech میگوید فروشش در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر ۲۰۲۴ بوده است، در حالی که شرکت پنسیلوانیایی Exact Solar از رشد ۲۰ درصدی فروش در ۲۰۲۴ و ۶۰ درصدی در ۲۰۲۵ خبر میدهد.
هرچند بخشی از این فروشها را میتوان به شتاب نصب سامانههای خورشیدی پیش از حذف اعتبار مالیاتی نسبت داد، اما آرون نیکولز، کارشناس سیاستگذاری و تحقیق در حوزه خورشیدی، به یورونیوز ارث میگوید شرکت Exact Solar اکنون در مسیر دو برابر کردن درآمد خود در سال جاری و رشد چشمگیر ۱۰۰ درصدی قرار دارد.
نیکولز میگوید: «حتی با وجود اینکه دولت کنونی مشوقهای مالیاتی انرژی خورشیدی را حذف و تلاش میکند زغالسنگ را احیا کند، تعداد بیشتری از آمریکاییها نسبت به هر زمان دیگری انتخاب میکنند مالک انرژی خود باشند و آن را بهجای "اجاره کردن" از شرکتهای برق خصوصی با نظارت ضعیف، در اختیار بگیرند.»
او اضافه میکند: «Exact Solar در دو سال گذشته با سرعتی بیشتر از هر زمان دیگری در طول ۲۰ سال فعالیت خود رشد کرده است. اکنون بهروشنی پیداست که آمریکاییها خواهان مالکیت و کنترلی هستند که انرژی خورشیدی در اختیارشان میگذارد.»
نیویورک یک گام دیگر به تحول خورشیدی نزدیک شد
ماه گذشته قانونگذاران ایالتی طرح «Solar Up Now New York» (SUNNY) را تصویب کردند که هدف آن قانونیکردن پنلهای خورشیدی قابلاتصال به پریز است. حدود ۳۰ ایالت پیشتر این نوع سامانههای خورشیدی پلاگین را قانونی کردهاند؛ فناوریای که در اروپا، بهویژه در آلمان، رایج است.
کیتهای خورشیدی پلاگین برای خانههایی طراحی شدهاند که نصب پنل روی پشتبام در آنها ممکن یا مناسب نیست؛ از جمله برای ساکنانی که در واحدهای مشترک زندگی میکنند یا مالک خانه محل سکونت خود نیستند.
این لایحه هنوز باید برای امضا به دست فرماندار، کتی هوکل، برسد؛ او تا پایان سال برای تصمیمگیری فرصت دارد.
در سراسر آمریکا تقریبا نیمی از خانوارها بهدلیل اجارهنشینی، سکونت در آپارتمان یا نامناسببودن پشتبام به سامانههای خورشیدی سقفی دسترسی ندارند. این مشکل در نیویورک حتی برجستهتر است، زیرا بیشتر خانهها در ساختمانهای چندواحدی قرار دارند و همین دسترسی به خورشیدی پشتبامی را محدود میکند.
رابینسون مایر، نویسنده نیویورک تایمز، معتقد است سامانههای خورشیدی پلاگین این ظرفیت را دارند که «نحوه درک و مصرف انرژی توسط آمریکاییها را تغییر دهند» و در عین حال «گروهی بسیار گستردهتر از مردم، بهویژه مستاجران، را به کاهش آلودگی ناشی از گازهای گلخانهای ترغیب کنند».
با این حال، با توجه به اینکه سرانه انتشار آلایندههای بخش برق در آمریکا ۲٫۸ برابر میانگین جهانی است و این کشور دومین متقاضی بزرگ برق در جهان بهشمار میرود، روشن است که ایالات متحده هنوز تا گذار به انرژی پاک لازم برای مهار گرمایش جهانی فاصله زیادی دارد.